ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନ ପାଇଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଶିବ ମା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି ମୃଦୁ ହସିଲେ। ତାଙ୍କର ସ୍ନେହରେ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ କରୁଣାରେ, ଶିବ ଦେବ, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଗ୍ରଭାଗରେ, ସେମାନଙ୍କର ପୂର୍ବବତ୍ ଅଙ୍ଗସମୂହ ପୁନଃ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିବା ଦେବୀମାନେ, ଦିବ୍ୟ ମାତୃମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବବତ୍ ଅଙ୍ଗ ପୁନଃ ଲାଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ଶାପର ଫଳରୂପେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ବୃଦ୍ଧ ଛାଗର ମୁଣ୍ଡି ଦେଇଥିଲେ। ଦକ୍ଷ, ଶୁଧ୍ଧି ଲାଭ କରି, ନିଜକୁ ଜୀବନ୍ତ ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ହାତ ଯୋଡି, ଶିବଙ୍କୁ ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ସ୍ତୁତି କଲେ—"ଜୟ ହେଉ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କୃପା କରୁଥିବା। ମୋ ପାପକୁ ଖ୍ଷମା କର, ମହାପ୍ରଭୁ, ଦୟା କର।" "ଆପଣେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ, ଏବଂ ସଂହାରକ; ଆଜି ମୁଁ ବିଶେଷରେ ବୁଝିଛି ଯେ, ଆପଣେ ହିଁ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତୃତ, ଭରିଆ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି; ଆପଣଙ୍କୁ କେହି ଉପରେ ନାହାନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଉପରେ କେହି ନାହାନ୍ତି।" ଦକ୍ଷ ଏପରି ଭୟଭୀତ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହି, ନିଜ ଅପରାଧକୁ ଶ୍ରୀମୁଖରେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ଏହାପରେ, ନିଜ ପିତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଶିବ ତାଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ ଗଣନାୟକ ପଦବୀ ଦେଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାସ୍ତୁତିରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ—"ଜୟ ହେଉ, ହେ ଶଙ୍କର, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ନାଥ, ଦୁଃଖିତଙ୍କ ରକ୍ଷକ! ମହେଶାନ, ଦୟା କରି, ଆମର ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର। ହେ ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ଶ୍ମଶାନପତି, ଆମର ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର। ଦେବେଶ, ପରମେଶ୍ୱର, ଭକ୍ତଙ୍କ ଜୀବନର ପୋଷକ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଶାସ୍ତା, ସ୍ୱାମୀ, ଦୟା କର; ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।" "ଆପଣେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅହଂକାର ଦୂର କରନ୍ତି, ଭକ୍ତପରାୟଣ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ କୃତ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସମସ୍ତ ଅପରାଧ ଖ୍ଷମା ହୁଏ; ଆପଣଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି ଦୁଃଖିତଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ।" ଏପରି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମରମଣ୍ଡଳୀ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଦୟାସାଗର, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ମହାଦେବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବମଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଦୁଃଖିତଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଶଙ୍କର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଲେ। ତାପରେ, ଅତି କରୁଣାମୟ ପରମେଶ୍ୱର ମୃଦୁ ହସି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଭୟ ଦୂର କରି, ଶରଣାଗତ ଦେବମଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଘଟିଛି, ତାହା ତୁମେ ନିଜେ ନୁହେଁ, ଭାଗ୍ୟର ଆଦେଶରେ ଘଟିଛି। ତୁମେ ଆମ ଶରଣ ନେଇଛ, ଏହି ସବୁ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଭୁଲିଯାଇଛୁ। ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ କଥାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାବି, ଲଜ୍ଜା ବା ବିରୋଧ ଛାଡି, ହରି, ବିରିଞ୍ଚି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବନଗରକୁ ଖୁସି ହୋଇ ଯାଅ।" ଏପରି ଦେବମଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଦକ୍ଷର ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିବା ଦେବେଶ୍ୱର, ଗିରିଜା ଓ ନିଜ ପରିକରମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦୃଶ୍ୟାନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଦେବମଣ୍ଡଳୀ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇ, ମଙ୍ଗଳମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲାସରେ କଥା କରି, ମଘବାନ୍ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଚାହୁଁଥିବା ଭଳି ଦେବଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହିପରେ, ହର, ମା ପାର୍ବତୀ ଓ ନିଜ ପରିକରମାନେ ସହିତ କେଉଁଠି ଗଲେ, କେଉଁଠି ବସିଲେ, କ'ଣ କଲେ? ମହାପର୍ବତ ମନ୍ଦାର, ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁହାରେ ଶୋଭିତ, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶିବଙ୍କ ତପସ୍ୟା ନିମିତ୍ତେ ନିବାସସ୍ଥଳ ହେଲା। ଶିବ ନିଜେ ଏଠି ବିରାଜି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରି, ପର୍ବତର ଚୂଡ଼ାରେ ଅପୂର୍ବ ଶିବପାଦ ଧୂଳିର ସ୍ପର୍ଶର ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରାଇଲେ। ମନ୍ଦାର ପର୍ବତର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଏପରି ଅସୀମ ଯେ, ହଜାର ମୁଁହ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ କୋଟି ବର୍ଷ ଅବଧି ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହା ସମ୍ଭବ ମଧ୍ୟ ହୁଏ, ମୁଁ ଏହି ସୌନ୍ଦର୍ୟକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସାଧାରଣ ଓ ତାଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନାଯୋଗ୍ୟ। ତଥାପି, ଏତେ କହିପାରିବି: ଏହି ପର୍ବତ କ୍ଷେତ୍ର ଏପରି ଅପୂର୍ବ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଯେ, ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିବାସ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଅର୍ଥରେ ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ଦେବ ମା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୋଭାମୟ ପର୍ବତକୁ ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବତର ପାଦଦେଶ ଶୁଭ୍ର ପାଥର ଓ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ନିତ୍ୟ ବିହାରରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି। ଏହାର ଜଳ ଦିବ୍ୟ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ ଓ ପାନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପବିତ୍ରତା ବିସ୍ତାର କରିଛି। ଏଠାର ନିର୍ମଳ ଝରଣାର ଶୀତଳ ଜଳର ସ୍ପର୍ଶରେ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଥିବା ପରି, ଏହି ପର୍ବତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ରାଜା ହେବାର ମହିମା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ରାତିରେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାଳ ଚୂଡ଼ାରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇ, ରାଜଛତ୍ର ତଳେ ରାଜ୍ୟର ମହିମାର ଦ୍ୱାରା ଅପୂର୍ବ ଜ୍ୟୋତିରେ ଦିପ୍ତିମାନ ହୁଏ। ଏହି ପର୍ବତ ଦେବୀମାନେ ଖେଳି ହାତରେ ଚାମର ହଳାଇ ରାଜସ୍ୱ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ପରି ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ। ପ୍ରଭାତରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ, ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଏହି ପର୍ବତ, ନିଜ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦର୍ପଣରେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ପରି ଦିସେ। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର, ବାତାସରେ ତାରୁଳତାର ଦୋଳନ, ଫୁଲର ଅବିରତ ବର୍ଷା, ଓ ମୃଦୁ ପତ୍ରମାଳା ଏହି ପର୍ବତର ଶୋଭାକୁ ଅପୂର୍ବ କରେ। ଏଠିରେ ଲତା-ଜଟାଧାରୀ ତପସ୍ବୀ ବୃକ୍ଷମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବିଜୟାଶୀଷ୍ୟ ଦେଇ ପର୍ବତରାଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ପର୍ବତର ଚୂଡ଼ା କେବେ ତଳ, କେବେ ଉପର, କେବେ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଦିଆଯାଏ; ଏହା ମନେ ହୁଏ ତଳପାଟାଳକୁ ପଡ଼ୁଛି କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରୁ ଉଡ଼ିଉଠୁଛି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଘେରି ଏହି ପର୍ବତ ଆକାଶରେ ଚାଲିଯାଉଛି, ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଦେଖି, ଅବିରତ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି।