ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ଗ୍ରାମ ଦେବତା, ପଥର ଦେବୀ-ଦେବତା ଓ ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଉପାସନାରେ ଲିନ୍ ଥିବା କେତେକ ଲୋକ, ନିଜ ମନରେ ବିପରୀତ ଓ ବାକ୍ର ଭାବ ରଖି, ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ଉପରେ ଅପବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ଏମାନେ ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମରେ ଲିନ୍, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ଗଳ୍ପ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଅବମାନିତ କରୁଥିଲେ। ଏମାନେ ଦେଖାରେ ଉଚ୍ଚ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ପରି, ବଡ଼ ଗର୍ବିତ ଓ ଦାନଶୀଳ ଥିଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ସେବା କୁ ନିଜର ଏକ ବଡ଼ କୌଶଳ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ। ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିନା, ମୂର୍ଖ ଓ ମିଶ୍ର ଜନ୍ମର, ଏମାନେ କଠୋର ମନର ଓ ଅତି ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ। ଭଲ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ନିଜକୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଭାବି, ଏମାନେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ବ୍ୟାମୋହ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମୂର୍ଖ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଭଲ କାମ କରୁଥିଲେ। ଅଧିକାଂଶ ନାରୀମାନେ ପତିଙ୍କୁ ଅଦୂର୍ଭାବ ଦେଖାଇ, ଶ୍ୱଶୁରବାଡ଼କୁ କ୍ଷତି କରି, ଭୟ ଛାଡ଼ି ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ। ଏମାନେ ଧୋଖା ଓ ମିଥ୍ୟା ଚରିତ୍ରରେ ଲିନ୍, ଚତୁର ଚଳାକିରେ ଦକ୍ଷ, କାମବାସନାରେ ଲିନ୍ ଓ ପରପୁରୁଷ ସହ ଅନ୍ୟାୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଲିନ୍ ଥିଲେ; ନିଜ ପତିଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ସନ୍ତାନମାନେ ମାତାପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ବିହୀନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନସ୍କ, ଜ୍ଞାନ ଶିଖିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ଏବଂ ସର୍ବଦା ରୋଗୀ ଦେହରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ। ଏପରି ଲୋକମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟପଥରେ ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବେ, ହେ ସୂତଜୀ? ଏପରି ଚିନ୍ତାରେ ଆମ ମନ ସର୍ବଦା ଚିଞ୍ଚିତ; ଏହିଠାରେ ପରୋପକାର ଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଃଖର ଭାର କେଉଁ ସହଜ ଉପାୟରେ ଦୂର କରାଯିବ? ଦୟାକରି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ଯାହା ଉପାୟ ଅଛି, ତାହା ଆମକୁ କହ। ଏହିପରି ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣି ସୂତଜୀ, ହୃଦୟରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମୁନିମାନେଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। “ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ମୁଁ କହିବି—ସମ୍ମାନରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ପୁରାଣ, ବେଦାନ୍ତର ସାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତତ୍ତ୍ୱ, ସମସ୍ତ ପାପକୁ ହରି ଏବଂ ପରଲୋକରେ ପରମ ସତ୍ୟ ଦାନ କରେ। ଏହିପୁରାଣରେ ଶିବଙ୍କର ପରମ ମହିମା ସଦା ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, କଳିଯୁଗର ଦୋଷକୁ ନଶ୍ୱ କରେ, ଏବଂ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥର ଫଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଆନ୍ତି। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ପଢିବା ମାତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ ଓ ଶୁଭ ଦଶା ଲାଭ ହୁଏ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ଜଗତରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ, ପାପ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଆଦି ଚଳିଥାଏ—ହାୟ! କଳିଯୁଗର ବଡ଼ ବଡ଼ ବିପଦ ଭୟ ବିନା ଘୁରିବା ଚାଲିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଏକାପରେ ଅନ୍ୟ ରହି ବିରୋଧ କରିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ବଡ଼ ମହାନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ଯମଙ୍କର କଠୋର ଦୂତମାନେ ଭୟ ବିନା ଘୁରିବେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ଭୂମିରେ ଗଜଗଜ କରି ରହିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଏକାପରେ ଅନ୍ୟ ରହି ବିରୋଧ କରିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର, କ୍ଷେତ୍ର, ପୀଠ, ଦାନ, ଦେବତା ଏକାପରେ ଅନ୍ୟ ରହି ବିରୋଧ କରିବ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ଏହି ଭୂମିରେ ବିରୋଧ କରି ରହିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉନାହିଁ। ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି ପୁରାଣ ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବାର ଫଳକୁ ମୁଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତଥାପି, ମୁଁ ଏହାର କିଛି ମହିମା କହିବି; ଆପଣମାନେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ବ୍ୟାସ ମୁଁଠାରେ କହିଥିବା ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯିଏ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣର ଏକ ଶ୍ଲୋକ କିମ୍ବା ଅର୍ଧ ଶ୍ଲୋକ ଭକ୍ତିରେ ପଢ଼େ, ସେ ମାତ୍ରେ ଅକ୍ଷଣ୍ଡ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଏହି ପୁରାଣକୁ ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ, ଯଥାଶକ୍ତି ଅଲସ୍ୟ ବିନା ପଢ଼େ, ସେ ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ଏହି ଶିବ ପୁରାଣକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଏହି ପୁରାଣ ଅନ୍ୟ ପାଖରୁ ଏକ ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରେ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରେ। ଦୂରରୁ ଏହି ପୁରାଣକୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ପୁରାଣକୁ ନିଜେ ଲେଖି, ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ, ଯେଉଁ ଫଳ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦ ପଢ଼ିବା ଓ ତାହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ମିଳେ। ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଉପବାସରେ ଏହି ପୁରାଣ ଶିବଭକ୍ତ ସଭାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ, ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ପୁରାଣର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷର ପାଇଁ ଗାୟତ୍ରୀ ପୁରଶ୍ଚରଣର ଫଳ ମିଳେ; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସଫଳ କରି, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏପରି ଭାବରେ, ଶିବ ପୁରାଣର ମହିମା ଅପାର, ଏହା ପଢ଼ିଲେ, ଶୁଣିଲେ, ପୂଜିଲେ ଓ ପ୍ରଚାର କଲେ, ଏହି ଜଗତରେ ଓ ପରଲୋକରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ମିଳେ।