ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ବଡ଼ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଶତ-ଶତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନାୟକ ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ନଥାଏ, ସେ କର୍ମର ଫଳକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେନି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଯଦି କୌଣସି ଜଣେ ବଡ଼ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଭକ୍ତି ନଥିବା ଲୋକ ଯଦି ଦାନ, ତପ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିବଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ, ଦେବତାମାନେ—ନାରାୟଣ, ରୁଦ୍ରଗଣ, ଏବଂ ଲୋକପାଳମାନେ—ମହାଦେବଙ୍କ ଦଳପତିଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। କିଛି ଦେବତା ଚୁଲ ଖୋଲି ଅସ୍ଥିର ହେଇ ଘୁଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଲେ, କିଛି ଦେବତା ଅଙ୍ଗ ଛଡ଼ାଇ ମୃଦୁ ହେଇଗଲେ, କିଛି ଦେବତା ମୁହଁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, କିଛି ଦେବତା ଚଳିପାରିଲେନି। ସେଠାରେ, ଦେବମାନେ ନିଜ ଗର୍ବ, ଅଭିମାନ, ଶକ୍ତି ଛାଡ଼ି ଦୁଃଖରେ ହେଉଥିବା ମୁହଁରେ ଭୂମିରେ ଢେଇଗଲେ, ତାଙ୍କର ପୋଶାକ, ଗହଣା, ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ, ଦଳପତି ଦକ୍ଷର ଯଜ୍ଞକୁ ବିକିର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଖଣ୍ଡ ରଖି, ଦଳପତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ ସିଂହ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦଢ଼େଇ ରହିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭାଙ୍ଗିଯାଇ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ପହଁଚିଲେ, କିଛି ଲୋକ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିରଭଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ପ୍ରମଥଗଣ, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଭୟଭିତ ନାୟକମାନେ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ତମ କ୍ରୋଧରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଦେବମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋହାର ଶୃଙ୍ଖଳରେ ହାତ, ପା, ଗଳା, ଉଦର ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ରଥୀ ଭାବରେ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, କ୍ଷମା ନିବେଦନ କଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କ୍ରୋଧ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ! ଏହି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ସଂହାର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଦୟା କରନ୍ତୁ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରହିବା ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ରୋମଜମାନେ ସହିତ, ହେ ଶିଳ୍ପୀ, ହେ ଧର୍ମବନ୍ତ।” ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଦଳପତି, ଆଦରରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଦେବମାନେ ସୁଯୋଗ ନେଇ, ଦେବଦେବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ରଖି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି କରି ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ସୁଭ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ରର ଉତ୍ପତିକୁ, କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ରର ରୂପକୁ, କାଳ ଓ କାମଙ୍କ ଶରୀର ନାଶକୁ, ଦେବମାନେ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ହରଣକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। “ଦକ୍ଷର ପାପ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ, ନିର୍ମଳ ହୋଇଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଛୁ, ଆମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛୁ, ଭୟଭିତ—ଆପଣ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ, ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ଏପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦେଉଥିବା ପରେ, ଦେବମାନେ ଦଳପତିଙ୍କ ଶୃଙ୍ଖଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣି ଦିଅନ୍ତି। ଏଠାରେ, ଶିବ, ତାଙ୍କ ଦଳସହିତ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼େଇ ରହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମହାନାୟକ ଶର୍ବ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ। ବିଷ୍ଣୁ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ, ଖୁସି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ହରା, ଭୟଭିତ ଦେବମାନେ ଦେଖି, ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି କରି ହସି, ଦୟାରେ କହିଲେ—“ଭୟ କରିବେନି, ହେ ସମସ୍ତ ଦେବତା; ତମେ ମୋର ନିଜ ଲୋକ। ଦୟା ଦେବା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଛି, କୃପାମୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା। ତୁମର ଅପରାଧ, ହେ ଅମରମାନେ, ଆମେ କ୍ଷମା କରିଛୁ। ଆମେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତୁମର ପଦ ଓ ଜୀବନ ରହିପାରେନି।” ଶର୍ବଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏକାଠି, ସନ୍ଦେହ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ନିର୍ମଳ ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କରି ନୂତନ ସ୍ତୁତି ରଚନା କଲେ। “ତୁମେ ଏକାଠି, ହେ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ, ସଂହାରକ; ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ, କବି, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ରର ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ; ରଜସ, ତମସ, ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ରୂପର, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା; ଅରୂପ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ମନୋହର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର, ଦେବଦେବଙ୍କ ଦୟାରେ ସ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ପାଇଛି। ସୀମନ୍ତିନୀ, ଯାଙ୍କର ପତି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲେ, ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଭାଗ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ର ପାଇଛି। ଲୋର୍ଡ୍ ଶ୍ରୀକରକୁ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆସନ ଦିଆଯାଇଛି; ରାଜାମାନଙ୍କ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଅଛନ୍ତି, ହେ ସୁଦର୍ଶନ। କୃପାର ସାଗର ମେଦୁର ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି; ତୁମେ ଶାରଦାକୁ ବିଧବା ଅବସ୍ଥାରୁ ସଂସାରୀ କରିଛନ୍ତି। ଭଦ୍ରାୟୁଷଙ୍କ ଅଶୁଭ କାଟି ଶୁଭ ଦେଲେ, ସୌମିନୀକୁ ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଶମ୍ଭୁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ନାୟକ, ରଜସ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମସ ଗୁଣରେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ସଂହାର କରନ୍ତି, ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଅଭିମାନ କାଟିଦେଉ, ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କର, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଓ ତାଦୃଶ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ରହ, ଦୟାର ଦେବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତୁମେ ସମସ୍ତ, ହେ ପାହାଡ଼ର ନାୟକ, ସମସ୍ତ ତୁମଠାରେ; ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର—ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ବ୍ରହ୍ମା ହାତ ଜୋଡି, ନମସ୍କାର କରି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ବିଜୟ ହେଉ, ହେ ଦେବ, ହେ ମହାଦେବ, ନମସ୍କାରକାରୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ହରଣକ! ଏପରି ଅପରାଧରେ, ତୁମେ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଏ ଦୟା କରିପାରିବ? ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୂର୍ବରୁ ହାରିଥିଲେ, ପୁଣି ହାରିବେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ କିଏ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହେଇପାରିବ ନାହିଁ?