ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା, ତାଙ୍କ ପିତା ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ବୃହତ୍ ସଭାରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ନିର୍ଭୟ ଓ ଅଚଳ ଭାବରେ କଥା କହିଲେ—“ପିତାଜୀ, ଏଠାରେ ଆଜି ଯିଏକି ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଭୂତଗଣ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରାଯାଇନାହିଁ। ମୋର, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ କନ୍ୟାଙ୍କର, ପୂଜା ଅବହେଳିତ ହେଉଥିବା ଚାଲିଯାଉ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅବହେଳା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଏକ ଦୋଷ ହସ୍ତଗତ କରିଛନ୍ତି।” ଏପରି ଶୁଣି ଡକ୍ଷ କ୍ରୋଧ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୋର ଅନେକ କନ୍ୟାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ସେମାନେ କମ୍ ବୟସରୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କର ପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ—ତୁମର ପତି ତ୍ରୟମ୍ବକଠାରୁ ଅଧିକ। ତୁମେ ଯେଉଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ, ସେ ଅହଂକାରି ଓ ଅନ୍ଧକାରମନସ୍କ, ଏହିଯୋଗୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରୁଛି, କାରଣ ସେ ମୋତେ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି।” ପିତାଙ୍କ ଏହି ଉପେକ୍ଷା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦେବୀ ଏବେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସଭାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—“ଅକାରଣରେ, ଡକ୍ଷ, ତୁମେ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ଲୋକନାଥଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଛ। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ। ଶାସ୍ତ୍ର କହେ—ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନ ଚୋର, ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ, ବେଦ ନାଶକ, ସେମାନେ ମହାପାପୀ ଓ ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଅତି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ଶିଘ୍ର ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବ। ତୁମେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ, ଦେବତାମନ୍ଦିର ଦେବତାଙ୍କୁ, ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ ତୁମର ବଂଶ ନାଶ ପାଇବ।” ଏପରି କହି, ସତୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଭୟ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ହିମବତ ପର୍ବତକୁ ଚଲିଗଲେ। ହିମବତ, ଯିଏ ନିଜ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗୁଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ହିମବତଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା କଲେ। ସତୀ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଚାଲିଯିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା ଓ ଯଜ୍ଞ ବିନଶ୍ଟ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି, ତ୍ରିପୁରାସୁର ବିଧ୍ୱଂସକ ମହାଦେବ ଡକ୍ଷ ଓ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶାପ ଦେଲେ—“ସତୀ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିଲେ, ତଥାପି ମୋ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ସ୍ୱାମୀ ସହ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହିଯୋଗୁ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଙ୍କ ସମୟରେ, ତୁମର ସମସ୍ତ ଜାମାତାମାନେ ଏକାଠି ଜନ୍ମ ନେବେ, ତାହାମାନେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେବେନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ। ତୁମେ ଚାକ୍ଷୁଷ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ, ପ୍ରଚେତାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଙ୍କ ନାତି ଭାବେ ମଣିଷ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ, ତୁମର ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୁନିପୁନି ବିଘ୍ନ ଘଟିବ।" ମହାଦେବଙ୍କ ଏହି ଶାପ ଶୁଣି, ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି, ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପରେ ଚାକ୍ଷୁଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ପ୍ରଚେତାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଙ୍କ ନାତି ଭାବେ ଡକ୍ଷ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଡକ୍ଷ ଧର୍ମ ନିମିତ୍ତରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ତେବେ ମହେଶ୍ୱର ତାହାରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇଥିଲେ। ଏଠିକୁ ଶୁଣି, ରୁଦ୍ର କିପରି ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇଥିଲେ, ତାହା ଜାଣିବାପାଇଁ ଉତ୍ସୁକତା ଜନ୍ମ ନେଲା। ଦେବୀ ନିଜ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସ୍ନୋୟୀ ପର୍ବତରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ବହୁ ଦିନ ପରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ବିବାହ ହିମବତ ଶିଖରରେ ଉପବନ୍ଧନ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସହ ଲୀଳା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ବୈବସ୍ୱତ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ, ପ୍ରଚେତାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଡକ୍ଷ ନିଜେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ହିମବତ ପାହାଡ଼ର ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ସେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ନିତ୍ୟ ବିହାର କରନ୍ତି। ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆସିଲେ। ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ମାରୁତ, ଉଷ୍ମପା, ସୋମପା, ଆଜ୍ୟପା, ଧୂମପା, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପିତୃ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଏକାଠି ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦେଖି ଦଧୀଚି ରୁଷି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଯେଉଁଠାରେ ଅଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଅପମାନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ମହାପାପ ଲାଗେ। ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉଛନ୍ତି, ଶୁଭମାନେ ଅପମାନିତ, ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଶୀଘ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପଡ଼େ। ଏହିପରି, ତୁମେ କାହିଁକି ପ୍ରଭୁ, ଭୂତପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁନାହାଁ?” ଦଧୀଚି ଅଗ୍ରେ କହିଲେ—“ମୋର ଅନେକ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଜଟାଧାରୀ, ଏକାଦଶ; ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମହାପ୍ରଭୁକୁ ଜାଣେନାହିଁ। ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କେତେ ପୂଜା କରିଲେ କଣ ହେବ? ଯଦି ତୁମେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁନାହ, ତେବେ ତାହାର କି ଅର୍ଥ?” "ସେ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଭୂତମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଦାସ। ସେ ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ପୁରୁଷ ଉପରେ ଅତିତ; ଯୋଗୀ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।" ଏଭଳି ଗଭୀର ଘଟଣା ଏକ ଶ୍ରେଣୀରେ ଘଟିଗଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅହଂକାର, ଦେବୀ ସତୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗ, ମହାଦେବଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଓ ଶାପ, ଏବଂ ପୁନଃ ଜନ୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞର ବିଘ୍ନ ଏକ ଶାଶ୍ୱତ ବିରାଟ ଉପାଖ୍ୟାନ ରୂପେ ଉନ୍ମୋଚିତ ହେଲା।