ସେଇ ମହାନ ଦିନରେ, ଏକ ଶୁଭ ଓ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ତେଲ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଲଗାଯାଇଲା । ତାଙ୍କ ସହଯୋଗିନୀ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନେ ନିଜ-ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ । ସମସ୍ତେ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହି, ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସେବା କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ତାରା ଦେବୀଙ୍କ ସଂଗିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଶରତକାଳୀନ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ପରେ, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା, ଏବଂ ଏକ ବିଶାଳ ମଙ୍ଗଳ ଢୋଲ ମାଡ଼ାଯିବା ଲାଗିଲା । ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ, ହସ୍ତତାଳ ସହିତ, ଏକାସাথে ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଶତଶଃ ଦୁନ୍ଦୁଭୀ ଅସ୍ପୃଷ୍ଟ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା । ଦେବସେନାପତିମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ହଜାର ଏବଂ ଆଠଶେ ଦେବସେନାପତି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବୃଷଭାରୢୂଢ ଏକ ଶିକ୍ଷକ ପରି ହାଥୀ ଉପରେ ବସି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ । ସେନାପତିଙ୍କୁ ସୋମାନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ପୂଜା କରିଥିଲେ । ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବୀ ଢୋଲ ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା, ମେଘମାନେ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଋଷି ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସିଦ୍ଧ ଯୋଗୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ । ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ମେଘମାନେ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ଏଭଳି ଦେବସେନାମାନଙ୍କ ସହିତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ ନିଜ ପିତା ଦକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ । ସେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ସମସ୍ତ ରାସ୍ତା ଦେଇ ପହଞ୍ଚିଗଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦକ୍ଷ ରୋଷାନ୍ତିତ ହେଲେ, କାରଣ ସେ ନିଜ ଅବନତିର କାରଣ ଭାବିଥିଲେ । ତଥାପି, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକା, ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ସଭାରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଅତି ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ କଥାରେ କେବଳ ତାଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ— "ପିତା, ସେ ଭଗବାନ୍ ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିର୍ବିବାଦରେ ମାନିଥାନ୍ତି, ସେଠାରେ ଆଜି ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ପୂଜା ହୋଇନାହିଁ । ମୋ ପୂଜା ନ ହେବା ଚଳି, ଚାଲିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରି ଆପଣ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦକ୍ଷ କ୍ରୋଧ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ମୋ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ଓ ଗୁଣବତୀ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି । ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣୀ ଓ ଉତ୍ସାହୀ, ତୁମ ସ୍ୱାମୀ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଠାରୁ ଅଧିକ । ତୁମେ ଯେଉଁ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ ଅଭୟାଶ୍ରୟ କରିଛ, ସେ ଅହଂକାରୀ ଓ ଅନ୍ଧକାରମୟ ଚିତ୍ତର ଅଧିକାରୀ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରିଛି, କାରଣ ସେ ମୋ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ।" ଏପରି ଶୁଣି, ଦେବୀ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ ଶୁଣିବା ପରି କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ— "ଅକାରଣରେ ଆପଣ ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ । ଅଗ୍ରହର ଚୋର, ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀ, ବେଦ ନାଶକ—ଏମାନେ ମହାପାପୀ ଓ ଦଣ୍ଡଯୋଗ୍ୟ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ । ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଅପରାଧ ପାଇଁ, ଦେବ ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ଦୃଢ ଦଣ୍ଡ ପାଇବ । ତୁମେ ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କୁ, ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ, ତୁମ ବଂଶ ନାଶ ପାଇବ ।" ଏପରି କ୍ରୋଧରେ ପିତାକୁ କହି, ସତୀ ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲେ । ହିମବତ୍, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୟାର ଫଳ ଭୋଗ କରି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କଲେ । ଦେବୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ହିମବତ୍ଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା କରିଲେ । ସତୀ, ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଯିବା ସହିତ, ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା ଓ ଯଜ୍ଞ ନାଶ ହେଲା । ଦେବୀ ଯାଇଯିବା ଶୁଣି, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଦକ୍ଷ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଶାପ ଦେଲେ— "ସତୀ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନେ ଓ ସ୍ୱାମୀମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ଏହିପାଇଁ, ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଅନ୍ତରେ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଜମାଇ ଏକଠି ଜନ୍ମ ନେବେ, ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ି, ବ୍ରହ୍ମାଯଜ୍ଞରେ । ତୁମେ ଚକ୍ଷୁଷ ଵଂଶରେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କ ନାତି ଭାବରେ ମାନବ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବ । ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ସମ୍ପୃକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ବିଘ୍ନ ଦେବି ।" ଏପରି ଅପାର ତେଜ଼ସ୍ବୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦକ୍ଷ ନିଜ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ । ପରେ, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ଚକ୍ଷୁଷ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଙ୍କ ନାତି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବାରୁଣୀ ରୂପରେ ଯଜ୍ଞ ସମୟରେ ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ । ଏହି ମନୁଅନ୍ତରରେ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଧର୍ମ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ମହେଶ୍ୱର ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ । ଏଠିରେ ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— "ହେ ବୈଶ୍ୟମ୍ପାୟନ, କିପରି ମହେଶ୍ୱର ଦୁଷ୍ଟ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଧର୍ମଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ଦେଲେ? ଆମେ ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ।" ତା'ପରେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆ, ହିମବତ୍ଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ହିମଶିଖରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ବିବାହ ହିମବତ୍ ଶିଖରେ ନିର୍ବାହ କଲେ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସେ ହିମବତ୍ ସହିତ ଲୀଳା କରୁଥିଲେ । ବୈବସ୍ୱତ ମନୁଅନ୍ତର ଆସିଲା, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁତ୍ର ନିଜେ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ଯଜ୍ଞ ହିମବତ୍ ପାହାଡ଼ର ତଳସ୍ଥଳ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରରେ ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକଠି ହୋଇ, ସେଉଁଠାକୁ ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ ।