ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାଥାରେ, ଦେଖାଯାଏ ଯେ, ଦେବୀ ନିଜ ଭ୍ରୂମଧ୍ୟରୁ ନିଜର ଦ୍ରୁତିମୟ ଶକ୍ତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପରି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କର ମହାଦେବ ହରା ହସିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, “ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପାସନା ଓ ତପସ୍ୟା କର; ତାଙ୍କ ଆଶାକୁ ପୂରଣ କର।” ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ଦେବୀ ଶିର ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ତା’ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଦେବୀ ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ନିଜର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି—ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା—ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଦେବୀ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଆବିଷ୍କୃତ କରିବା ପରେ, ସେଇ ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏଠାରୁ ଏହି ଲୋକରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀଙ୍କ ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଏବଂ ଉତ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ପତ୍ତି ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି; ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପାୟରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା, ଯାହା ଶ୍ରବଣ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ମିଳେ, ଏହି ସୃଷ୍ଟିକଥା ପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା। ଯେଉଁଠି ଏହି କଥାକୁ ଦିନେ ଦିନେ ପଢ଼ିବେ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ ଏବଂ ଶୁଭ ସନ୍ତାନ ମିଳେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ପରମ ଶାଶ୍ୱତ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସଂଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିକୁ ଚାହିଁ, ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ସେ ନିଜେ ଅଦ୍ଭୁତ ନାରୀ ଭାବେ ଏବଂ ଅର୍ଧେକ ପୁରୁଷ ଭାବେ ହେଲେ; ସେ ନାରୀ ଅଂଶରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ଅର୍ଧ ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ସେଇ ବିରାଜ ସ୍ୱୟଂଭୂବ ମନୁ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି ଶତରୂପା ଦେବୀ, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି, ତେଜସ୍ୱୀ ମନୁଙ୍କ ସହ ବିବାହ କଲେ। ଶତରୂପାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ, ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଅତି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଝିଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ—ଏକ ଅକୃତି ଓ ଅନ୍ୟଟି ପ୍ରସୂତି। ସ୍ୱୟଂଭୂବ ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ଅକୃତିଙ୍କୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଅକୃତିଙ୍କୁ ମନେ ରୁଚିଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ନାମକ ଧର୍ମଶୀଳ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଡକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଚବିଶି ଝିଅ ଜନ୍ମାଇଲେ। ସେମାନେ ହେଲେ—ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ବପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି ଓ କୀର୍ତ୍ତି—ଏହି ତେରଟି। ଧର୍ମ ଏହି ଡକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅମାନେକୁ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଅନ୍ୟ ଏଗାରୋଟି ଅପରା, ଯେଉଁମାନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଥିଲେ—ଖ୍ୟାତି, ସତ୍ୟର୍ଥ, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି, କ୍ଷମା, ସନ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା। ଏହି ଝିଅମାନେକୁ ବୃଗୁ, ଶର୍ବ, ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପାବକ ଓ ପିତୃମାନେ ବିବାହ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ କାମାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଯଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତେର ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧର୍ମଙ୍କ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶୁଭ; ଅଧର୍ମର ଲିନିଆରେ ହିଂସା ଓ ଦୁଃଖ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଝିଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ନିକୃତି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟାୟର ଚିହ୍ନିତ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ ନିୟମିତ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ନଥିଲେ। ଏଭଳି ତମୋଗୁଣୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହେଲା; ଏଠାରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସତୀ ଥିଲେ। ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅପମାନରେ, ସତୀ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏବଂ ଡକ୍ଷ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ। ପରେ ସେ ମେନା ଓ ହିମବତ ପର୍ବତର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ; ରୁଦ୍ର, ସତୀଙ୍କୁ ନିଜ ସମ ତେଜସ୍ୱୀ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଅନେକ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ବୃଗୁ ଓ ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ଧାତା ଓ ବିଧାତା ଦୁଇ ଦେବତା ମନୁମାନଙ୍କ ଚକ୍ରକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କୁ ଶତ-ହଜାର ପୁଅ, ପୌତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସନ୍ତାନ ହେଲେ। ବୃଗୁଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସ୍ୱୟଂଭୂବ ମନୁର ଅନ୍ତରାଳରେ ଥିଲେ; ମରୀଚିଙ୍କୁ ସମ୍ଭୂତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହିପରି, ଚାରି ଅତି ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଝିଅ ଥିଲେ, ଯାଙ୍କ ପରମ୍ପରାରୁ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଅନେକ ପୁଅ ଥିଲେ। ସ୍ମୃତି, ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଦୁଇ ପୁଅ ଅଗ୍ନିଧ୍ର ଓ ଶରଭ, ଏବଂ ଚାରି ଝିଅ ଜନ୍ମାଇଲେ। ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ-ପୌତ୍ର ଅସଂଖ୍ୟ ଥିଲେ; ପ୍ରୀତି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଦନ୍ତୋଗ୍ନି ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯିଏ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସ୍ୱୟଂଭୂବ ଅନ୍ତରାଳରେ ଯୋଗ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବଂଶର ଅନେକ ପ୍ରଜା ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ; କ୍ଷମା, ପୁଲହଙ୍କୁ କର୍ଦ୍ଦମ, ସୂରି ଓ ସହିଷ୍ଣୁ ନାମକ ତିନି ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯେଉଁମାନେ ତିନି ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ନିଜ କୁଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। କ୍ରତୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସନ୍ନତିଙ୍କୁ କ୍ରତୁ ସମାନ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଥିଲେ। ଏହିମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାଠି ହଜାର ବାଲଖିଲ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଘେରି ଅନୁରୋରା ପୂର୍ବରୁ ଗତି କରନ୍ତି। ଅନସୂୟା, ଅତ୍ରିଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ପାଞ୍ଚ ଅତ୍ରେୟ ଓ ଏକ ଝିଅ ଶୃତିକୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଶଂଖପଦାଙ୍କ ମା। ସତ୍ୟନେତ୍ର, ହବ୍ୟ, ଅପୋମୂର୍ତ୍ତି, ଶନୈଶ୍ଚର ଓ ସୋମ—ଏହି ପାଞ୍ଚ ଅତ୍ରେୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ମହାତ୍ମା ଅତ୍ରିବଂଶୀୟ ପୁଅ-ପୌତ୍ର ଶତ-ହଜାର ହୋଇ ସ୍ୱୟଂଭୂବ ଯୁଗରେ ଅତୀତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ସାତି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଭଉଣୀ ଥିଲେ ପୁଣ୍ଡରୀକା, ଯିଏ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶରୀରର ଧାରିଣୀ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଦେବୀଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟିର ଗୁହ୍ୟ ଗାଥା ଏଠି ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେଲା।