ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦିବ୍ୟ ଗଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ଦେବୀଙ୍କର ଆଦି ଶକ୍ତି ଓ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଜସ୍ୱ ଶକ୍ତି, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଶାସନକାରୀ ଓ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ। ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶାସନକାରୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅସ୍ତି-ନାସ୍ତିର ଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ, ବିରାଟ୍ ଦେବତା ସେଠି ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଗଭୀର ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ବିରାଟ୍ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଆରମ୍ଭରେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ତତ୍ତ୍ୱ; ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି। ମୁଁ ମନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲି, ତେବେ ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପାଦନ କୁ ଦ୍ୱୀତ୍ୱରେ କରିଥିଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୃଷ୍ଟି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ; ଏପରି ମୁଁ ମୋ ଉତ୍ପାଦିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି। କିନ୍ତୁ ତୁମରୁ କେବେ ମହିଳାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲା, ତେଣୁ ମୁଁ ନାରୀ ଜାତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ତୁମ ଉତ୍ପତ୍ତି; ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବାରୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଦାତ୍ରୀ। ଏହିଯୋଗୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକାକି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି—ମାୟା ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କର ଶାସନକାରୀ, ଚଳ-ଅଚଳ ଜନ୍ମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତୁମ ଅଂଶରେ ଅବତରଣ କର। ମୋ ପୁଅ ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ହେଇଯାଅ, ହେ ଦେବୀ, ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ସ, ଦେବୀଙ୍କୁ ବିନୟରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତାପରେ ଦେବୀ ନିଜ ଭୂରୁ ମଧ୍ୟରୁ ନିଜ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାକୁ ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରା ହସି କହିଲେ, “ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ପୂଜିବା; ତାଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କର।” ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଦେବୀ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେବୀ ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ହେଲେ, ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ରୂପ ନିଜେ, ତାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଲେ। ଦେବୀ ଦେବତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏହିଥିରୁ ଏହି ଜଗତରେ ନାରୀ ସହ ଉପଭୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏବଂ, ମହାମୁନିମାନେ, ଏଠିଠୁ ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱୀତ୍ୱ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଲା; ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ। ଏହିପରି ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଲା, ଯାହା ଶ୍ରବଣ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ଉନ୍ନତି ହୁଏ। ଯିଏ ଦିନେ ଦିନେ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ଓ ଶୁଭ ସନ୍ତାନ ପାଏ। ଏହିପରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅମର ଶକ୍ତି ପାଇ ପ୍ରଜାପତି, ସମ୍ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହି, ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ସେ ନିଜେ ଅଦ୍ଭୁତ ନାରୀ ଓ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ପୁରୁଷ ହେଲେ; ନାରୀ ଭାଗରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଜକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ଅର୍ଧ ପୁରୁଷ ହେଲେ; ସେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ମନୁ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଶତରୂପା ଦେବୀ ଦୃଢ ତପସ୍ୟା କରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମନୁଙ୍କର ରାଣୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କରୁ ଦୁଇ ପୁଅ—ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ—ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତେମାନେ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଅଲୌକିକ କନ୍ୟା ମିଳିଲେ—ଏକ କ୍ୟାତି ନାମରେ, ଅନ୍ୟଟି ପ୍ରସୂତି ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। ସ୍ୱୟମ୍ଭୁ ମନୁ ପ୍ରସୂତିକୁ ଦକ୍ଷକୁ ଦେଲେ, ପ୍ରଜାପତି ଆକୂତିକୁ ରୁଚିକୁ ଦେଲେ। ଆକୂତିରୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ମନଦ୍ୱାରା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମିଲେ—ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା—ଏମାନେ ଜଗତକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି। ଦକ୍ଷ ପ୍ରଭୁ ଚବିଶଟି କନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ମେଧା, କ୍ରିୟା, ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଭାପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କିର୍ତି—ଏହି ତେରଟି; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏଗାରଟି—କ୍ୟାତି, ସତ୍ୟାର୍ଥ, ସମ୍ଭୁତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରିତି, କ୍ଷମା, ସନ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଉର୍ଜା, ସ୍ୱହା, ସ୍ୱଧା। ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ବୃଗୁ, ଶର୍ବ, ମରିଚି, ଅଙ୍ଗିରସ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପାବକ ଓ ପିତୃମାନେ ନିଜ-ନିଜ ପତ୍ନୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି କ୍ୟାତି ଆଦି ଦେବୀଙ୍କୁ ମହାମୁନିମାନେ ନିଜ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ତେରଟି ପୁଅ, କାମା ଆରମ୍ଭ କରି ଯଶା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜନ୍ମିଲେ। ଧର୍ମରୁ ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟାମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଅଧର୍ମରୁ, ହିଂସା ଆଦି ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଯାହା ଦୁଃଖରେ ଶେଷ। ନିକୃତି ଆଦିରୁ ଅଧର୍ମ ଚିହ୍ନିତ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ ଅନିୟମିତ। ଏହିପରି ତମସିକ ସୃଷ୍ଟି ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ; ଦକ୍ଷର କନ୍ୟା ଦେବୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଥିଲେ—ସତୀ। ସେ ପତିଙ୍କ ଅପମାନରୁ ଦକ୍ଷର ଶରୀର ଛାଡିଲେ, ଦକ୍ଷ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ନିଜ ପରିବାରକୁ ନିନ୍ଦା କଲେ। ପରେ ମେନା ଓ ହିମବତ୍ ପର୍ବତର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମିଲେ; ରୁଦ୍ର ସତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖି, ନିଜ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମା ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ବ୍ରିଗୁ ଓ କ୍ୟାତିରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା। ଧାତା ଓ ବିଧାତା ଦେବତା ମନୁଙ୍କର ପରିଚ୍ଚଳନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଶତ, ହଜାର ପୁଅ, ପୁତ୍ର, ନାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ। ବ୍ରିଗୁଙ୍କ ଅନୁସୂତି ଏହି ସ୍ୱୟମ୍ଭୁମନୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ଅଛନ୍ତି; ମରିଚିରୁ ସମ୍ଭୁତି ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସା ଜନ୍ମିଲେ। ଚାରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାର ବଂଶରୁ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ଅନେକ ପୁଅର ଉତ୍ସ। ଏହିପରି, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିର ଦିବ୍ୟ ଏହି ଗଥା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରବଣ କରିବା ଉଚିତ।