ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ପଶୁପତି ତାଙ୍କ ସହିତ ସେନା ନେଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ମେଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲେ, ତାଳବାଦ୍ୟ ଓ ସେନାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅଚ୍ୟୁତ, ଉଭୟ ଶୂରବୀର, ପରସ୍ପରକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ମହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନିଶିଖାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ଲୋକ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ପ୍ରଭୁ ଏକ ଭୟାନକ, ଅସମୟ ନାଶ ଆସୁଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ। ତାହା ପରେ ସେ ଏକ ବିଶାଳ, ଭୟାନକ, ଅଖଣ୍ଡ ଅଗ୍ନିର ଖମ୍ଭ ରୂପେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏହି ବିଶ୍ୱବିନାଶୀ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ, କାରଣ ସେଇ ମହାଅଗ୍ନି ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଚମତ୍କାର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ପଚାରିଲେ, “ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତି କ’ଣ?” ସେମାନେ କହିଲେ, “ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ଖମ୍ଭ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅଗୋଚର—ଏହାର ଶୀର୍ଷ ଓ ତଳ ଆମେ ଦୁହେଁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ।” ଏହି ଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଦୁହେଁ ନିଜ ଶୂରତାର ଗର୍ବରେ ଏହାକୁ ଅନ୍ବେଷଣ କରିବାକୁ ଯାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ, “ଆମେ ଦୁହେଁ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏହି କାମ କରିପାରିବୁନାହିଁ,” ବୋଲି ବିଷ୍ଣୁ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି ତଳ ଅନ୍ବେଷଣ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେଇପରି ବ୍ରହ୍ମା ହଂସ ରୂପ ନେଇ ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଲିଗଲେ। ହରି, ବରାହ ରୂପେ, ପାତାଳ ଭୂମିକୁ ଭେଦି ଅତି ତଳକୁ ଗଲେ। ତଥାପି, ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ଖମ୍ଭର ଆକୃତି ମିଳିଲା ନାହିଁ; କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ହରି ପ୍ରଥମେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରି ଆସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ, ଅଂଶତଃ ପଡ଼ିଥିବା କେତକୀ ଫୁଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ବର୍ଷ ପରେ ବର୍ଷ ଧରି ପଡ଼ି ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାହାର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ତାଜାପନା ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର କ’ଣ କରିବେ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ। ତାଙ୍କ ମସ୍କରା କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୁଣ୍ଡ ନଢ଼ାଇଲେ, ଆଦର୍ଶ କେତକୀ ଫୁଲଟି ପଡ଼ିଗଲା; ତେଣୁ ସେ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ତିନି ପଚାରିଲେ, “ହେ ମାଳାରାଜ, ଫୁଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିରୋମଣି, ତୁମେ କାହିଁକି ପଡ଼ି ପଡ଼ି ଆସିଲ? କିଏ ତୁମକୁ ଧରିଛି? ତୁମେ ଏହି ଅପାର, ଆଦି ଖମ୍ଭର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ବହୁଦିନ ଧରି ପଡ଼ି ରହିଛ। ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ; ତୁମେ ଏହା ଦେଖିବାର ଆଶା ଛାଡ଼। ମୁଁ ତାଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ ହଂସ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଏବେ, ବନ୍ଧୁ, ଆଜି ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଏହି କଥାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କର। ମୁଁ ଏହି ଖମ୍ଭର ଶୀର୍ଷ ଦେଖିଛି, ଏଠି କେତକୀ ଫୁଲ ସାକ୍ଷୀ। ଏହିପରି କହି, ସେ କେତକୀକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ଦୁଃଖରେ ମଧ୍ୟ କେବେ କେତେବେଳେ ମିଥ୍ୟା କଥା ଉଚିତ ହୋଇପାରେ—ଏହିପରି ଶିକ୍ଷା ଅଛି। ଏହାପରେ, ବିଷ୍ଣୁ ଏଠାରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରୟାସରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦହୀନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମା ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରି, ସତ୍ୟ କଥା କହିଲେ—ଏହି ଥିଲା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କଥା। “ହେ ହରି, ମୁଁ ଏହି ଖମ୍ଭର ଶୀର୍ଷ ଦେଖିଛି—ଏଠି କେତକୀ ଫୁଲ ସାକ୍ଷୀ।” ଏହିପରି କେତକୀ କହିଲା, “ଏହା ମିଥ୍ୟା।” ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ। ହରି ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଷୋଡଶୋପଚାର ପୂଜା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଚତୁର୍ମୁଖ ମିଥ୍ୟା କଥା କହି, ଅଗ୍ନି ଲିଙ୍ଗକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପେ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ହାତ କମ୍ପିଗଲା; ସେ ପୁନି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ଆଦି ନାହିଁ, ଶେଷ ନାହିଁ, ଏଠାରେ ମୋ ମନର ମାୟାଜନିତ ଭ୍ରାନ୍ତି ପୁନି କେବେ ଆସିନାହୁଁ। ଦୟାମୟ, ଆପଣଙ୍କ ଲୀଳାରେ ହୋଇଥିବା ଦୋଷକୁ ଦୟାକରି ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।” ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ହେ ହରି, ତୁମେ ଏହି ଲୋକରେ ମୋ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇବା। ତୁମେ ସତ୍ୟ କଥା କହିଥିଲା, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ଏବଂ ଏଠାରେ ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମା ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଉତ୍ସବ ଓ ପୂଜା କରିବେ।” ଏହିପରି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଥିଲେ, ଲମ୍ବା ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାଦିତା ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମାନତା ଦେଇଥିଲେ। ଏହାପରେ, ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ବ ଦମନ ପାଇଁ ନିଜ ଭୂଆଁ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଚରିତ୍ର ‘ଭୈରବ’ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେ ଭୈରବ, ଶିବଙ୍କ ସଭାରେ ପ୍ରଣାମ କରି, “ମୋତେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ?” କହିଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, “ଏହି ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସେ ପୂଜ୍ୟ। ତୁମେ ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡକୁ ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଛେଦ କର।” ଭୈରବ ଏକ ହାତରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ, ଯାହା ଗର୍ବିତ ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା କହୁଥିଲା, ଧରି ତଳୱାର ଉଠାଇ ଛିନ୍ଧିଦେଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ଉପବସ୍ତ୍ର ଓ ଜଟା ଖସିଗଲା; ସେ ବଡ଼ ଝଡ଼ ଆସିଲା ବେଳେ ଲତା ଭଳି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଭୈରବଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ନିୟମ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦୟାମୟ ଅଚ୍ୟୁତ, ଆମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦଧୂଳି ମାଥାରେ ଧରି, ହାତ ଜୋଡ଼ି, ଲୁହ ଝରାଇ, ଶିଶୁ ସ୍ୱରେ ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଯାହା ଦେଇଥିଲେ—ପଞ୍ଚମୁଖ ଚିହ୍ନ, ଶାସନର ଚିହ୍ନ—ତାହିଁ ପାଇଁ ଏହି ଦୋଷକୁ ଦୟାକରି ଖ୍ଷମା କରନ୍ତୁ। ନିୟମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତୁ।” ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ପ୍ରଭୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦେବସଭାରେ ଭୈରବଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାସ୍ତିରୁ ଅପସାରଣ କଲେ। ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଏହି ମିଥ୍ୟା କଥା କହିଥିବା, ମୁଣ୍ଡହୀନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବିଧି, ତୁମେ ପୂଜାର ଅଭିଲାଷୀ, ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଏହି ଶାସନ ନେଇଛ। ତୁମେ ଆଉ କେବେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନ, ଉତ୍ସବ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ଅାସନ ପାଇବା ନାହିଁ। ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଫେରାଇ ଦିଅ, ଏହି ଏକମାତ୍ର ଦାନ ମୁଁ ଚାହେଁ।