ଏକ ସମୟରେ, ବିଶ୍ବକର୍ମା, ଚାରିମୁହା ବ୍ରହ୍ମା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ ରୁଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ନମସ୍କାର କରି ଏଭଳି ଶ୍ଳୋକରେ ବିଜୟ ଅଭିବାଦନ କରିଲେ—“ଓ ଶୁଭ ପ୍ରକୃତି! ବିଜୟ ହେଉ, ବିଜୟ ହେଉ ପ୍ରକୃତିର ନେତୃତ୍ୱକାରୀ! ତୁମେ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛ! ବିଜୟ ହେଉ, ପ୍ରକୃତିର ଶୋଭା!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଅସଫଳ ନହେବା ବଡ଼ ମାୟା! ବିଜୟ ହେଉ, ଅସଫଳ ନହେବା ଇଚ୍ଛାପୂରଣକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ଅସଫଳ ନହେବା ବଡ଼ ଖେଳ! ବିଜୟ ହେଉ, ଅସଫଳ ନହେବା ବଡ଼ ଶକ୍ତି!” “ବିଜୟ ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମାତୃ! ବିଜୟ ହେଉ, ତୁମେ ହେଉଛ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ! ବିଜୟ ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଧାରଣକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମିତ୍ର!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଶାସନର ଅଧିକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ଚିରକାଳ! ବିଜୟ ହେଉ, ଚିରକାଳୀନ ରୂପ! ବିଜୟ ହେଉ, ଚିରକାଳୀନ ଅନୁୟାୟୀ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିପ୍ରକାର ଆତ୍ମାର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିପ୍ରକାର ଆତ୍ମାର ରକ୍ଷାକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିପ୍ରକାର ଆତ୍ମାର ନାଶକାରୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିପ୍ରକାର ଆତ୍ମାର ନେତୃତ୍ୱକାରୀ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଶ୍ବର କାରଣ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ! ତୁମର ଅସଙ୍ଗ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚଭୂତକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ, ତୁମେ ନିଜ ତନୁ ସ୍ୱରୂପର ଦ୍ୱିପ୍ତିରେ ଚମକିଉଛ! ବିଜୟ ହେଉ, ମୂଳ ଆତ୍ମାର ଶକ୍ତିର ନାୟକ, ସମସ୍ତ ଚଳ-ଅଚଳରେ ବ୍ୟାପିଥିବା!” “ବିଜୟ ହେଉ, ତୁମେ ଯାହାର ଏକା ନାମରେ ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକତ୍ରିତ! ବିଜୟ ହେଉ, ଦେମନମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଶରଣାଗତଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନରେ ଦକ୍ଷ! ବିଜୟ ହେଉ, ସଂସାର ରୂପ ବିଷବୃକ୍ଷର ଅଙ୍କୁର ଯାହାଠୁ ଉପଡ଼ିଯାଏ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଅଞ୍ଚଳ ନାୟକମାନଙ୍କର ଶୂରତା, ବଳ ଓ ବିରତାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା! ବିଜୟ ହେଉ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପରିଧିରେ ବ୍ୟାପି ଅନ୍ୟ ଗୌରବକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିବା!” “ବିଜୟ ହେଉ, ପଞ୍ଚାର୍ଥ ପ୍ରୟୋଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅମୃତ! ବିଜୟ ହେଉ, ପଞ୍ଚାର୍ଥ ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରୁତିର ଅମୃତ ରୂପ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ଦୁଃଖଦାୟୀ ସଂସାର ରୋଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିକିତ୍ସକ! ବିଜୟ ହେଉ, ପୁରାତନ ଅନ୍ଧକାର, ଅପବିତ୍ରତା ଓ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିପୁର ଓ ତ୍ରିକାଳର ଅଗ୍ନି! ବିଜୟ ହେଉ, ଓ ତ୍ରିପୁରଭୈରବୀ! ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିଗୁଣ ରହିତା! ବିଜୟ ହେଉ, ତ୍ରିଗୁଣ ନାଶକାରୀ!” “ବିଜୟ ହେଉ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଥମ ଜ୍ଞାତା! ବିଜୟ ହେଉ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା! ବିଜୟ ହେଉ, ବହୁ ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ! ବିଜୟ ହେଉ, ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ କରୁଥିବା!” “ଓ ଦେବତା, ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆସନ କେଉଁଠି, ଏବଂ ମୋର ନିର୍ମଳ ଶବ୍ଦ କେଉଁଠି? ତଥାପି, ଭକ୍ତିବଶରେ ଏଭଳି କଥା କହିଥିବା ମୋତେ କ୍ଷମା କର।” ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମା ବୋଲିଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ଷ୍ଟୋତ୍ର ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଯାହା ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ଏହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପଠେଇବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶିଖାଇବେ, ସେ ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ଫଳ ଲାଭ କରିବେ। ଶଂକରଙ୍କ ଦୁଇ ରୂପ—ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଓ ପାଳକ, ଯାହାର ଦେହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀର ଦେହ ଅଟୁଟ, ଜନ୍ମ ଓ ନାଶ ରହିତ—ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାଦେବ ଶିବ, ଗଭୀର ମେଘର ଧ୍ୱନି ପରି ମଧୁର, ଗଭୀର, ଶୁଭ, ଦୋଷରହିତ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ରାଜସିକ ଗୁଣ, ପବିତ୍ରତା ଓ ସମସ୍ତ ବିଷୟର ବିବେଚନାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲା। ଏହି ମଧୁର ହସର ପୂର୍ବରୁ, ଭଗବାନ ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—“ଶିଶୁ, ଶିଶୁ, ଅତି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୋର ପୁତ୍ର, ଓ ପ୍ରପିତାମହ! ମୁଁ ତୁମର ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଛି। ତୁମେ ଏବେ ଜୀବମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଛ। ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଦେବି।” ଏହି ମଧୁର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା କହି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ହରା ନିଜ ଦେହର ଏକ ଅଂଶରୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେବୀ, ଦିବ୍ୟ ଗୁଣ ଅନୁଷ୍ଠିତ, ପରାତ୍ମାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମା, ଭବା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ; ଭବାନୀ ଭବାଙ୍କ ଦେହରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଶବ୍ଦ, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତାଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲଂଘି ଯାଏ; ଦେବୀ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଦେହର ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲେ। ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି; ଦେବୀ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ଦେଖାଗଲେ। ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି; ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସତ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଦେବୀ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବର ଶାସକ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ହେଲେ, ତଥାପି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶାସକ, ସମସ୍ତ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱର ବିଭାଜନ ରହିତା—ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବିରାଟ ଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଉନ୍ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ— “ଓ ଦେବୀ, ଆରମ୍ଭରେ ଦେବତା ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ତତ୍ତ୍ୱ। ଜୀବମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମୋ ମନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି; ତଥାପି, ପୁନଃପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ବୃଦ୍ଧି ହେଉନାହିଁ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦମ୍ପତି ଭାବରେ ଉଦ୍ଭୂତ କରିଛି, ପ୍ରଧାନ ସୃଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ; ଏବେ ମୁଁ ମୋର ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନକୁ ପୋଷଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।