ଏକ ଦିନ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଅପୂର୍ବ ରତ୍ନ ଓ ମହାମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ବିଦ୍ୟୁତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମେଘମାଳା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଗଲେ। ସେ ଅସୀମ ଓ ବିଶାଳ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ପାତାଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ବରାହ, ପର୍ବତପରି ଦୃଢ ଦେହରେ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପରି ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଦେଖାଗଲେ। ତାପରେ, ପୃଥିବୀ ଅତି ଜଳରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲା, ବରାହ ତାହାକୁ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପାତାଳରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ। ସେଠାରେ ବରାହଙ୍କ ଦେଖି, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ମାନବ ଲୋକର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଫୁଲ ମଣ୍ଡାଇ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ। ବରାହଙ୍କ ଦେହ ଫୁଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ଅନ୍ଧାର ପର୍ବତରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଜୁହା ଦେଖାଯାଇଥିବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ତାପରେ, ବରାହ ମହାପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଦେଇ, ନିଜ ମୂଳ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାହାକୁ ଦୃଢ କରି ଦେଲେ। ପୃଥିବୀକୁ ଠିକ୍ ରଖି, ପର୍ବତମାନେ ଉପରେ ବସାଇ, ସେ ପୁନଃ ଚାରିଟି ଲୋକ—ଭୂ ଆଦି—ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏପରି, ମହାପୃଥିବୀ ଓ ମହାପର୍ବତମାନେ ତଳ, ଉପର ଓ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମୁନି ପୁନଃ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଚିନ୍ତନରେ ଲଗିଥିଲେ, ଏବେ ସୃଷ୍ଟି କିପରି କରିବେ ବିଚାର କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ରୂପୀ ମୋହ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେଇ ଅନ୍ଧକାର, ମୋହ, ମହାମୋହ, ତାମିସ୍ର, ଅନ୍ଧ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚମ ଅଜ୍ଞାନ—ଏହି ସବୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମହାତ୍ମାରୁ ଉଦ୍ଭବ କଲେ। ସୃଷ୍ଟି ପଞ୍ଚ ରୂପରେ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଅହଂକାରରେ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ତାହା ସମସ୍ତଠାରେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲା, ମାଟି ମଧ୍ୟରେ ଦାନା ପରି। ଭିତରେ ବାହାରେ କୌଣସି ଆଲୋକ ଥିଲାନି, ସମସ୍ତେ ନିର୍ଜୀବ ଓ ଅସଂବେଦନଶୀଳ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି, ମୁଁହ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଆବୃତ ହୋଇଗଲେ। ଏହିପରି ଆବୃତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିବା ଜୀବମାନେ 'ମୁଖ୍ୟ ବୃକ୍ଷ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଦେଖିଲେ ଏହି ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ଫଳଦାୟି ହେଲାନି। ଏହିଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ମନରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କଲେ; ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରୁ ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଆଲୋକ ଚାଲିଥିଲା, ବାହାରେ ଆବୃତ ଥିଲା; ଏହିପରି ଜନ୍ମ ହେଲା ପଶୁ ଧର୍ମର ଜୀବମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସଠିକ୍ ପଥରୁ ଭ୍ରମିତ। ଏହି ସୃଷ୍ଟି ବି ଅସଫଳ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ଆଉ ଏକ ସୃଷ୍ଟି ବିଚାର କଲେ; ଏବେ ଉପରକୁ ଚାଲିଥିବା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ପରିଚିତ, ଶୁଧ୍ଧତାର ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସିରେ ଭରିଥିଲେ, ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଅନାବୃତ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ସ୍୵ଭାବିକ ଭାବରେ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରୁ ତଳକୁ ଚାଲିଥିବା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ; ଏହି ସୃଷ୍ଟି ମାନବ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ପରିଚିତ, ଅତି ଦୁଃଖର ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି। ଏହି ଜୀବମାନେ ଭିତରେ ବାହାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅତି ରାଗରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ; ପଞ୍ଚମ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି କୃପାର ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ଚାରିଟି ସୃଷ୍ଟି ଏଭଳି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଇଛି। ପୁନଃ, ବିପରୀତ ଭାବରେ, ଶକ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ସାଧନା ଦ୍ୱାରା, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଅଗ୍ରହୀ ଓ ପୁନଃ ବଣ୍ଟନରେ ଲିନ ହେଉଛି। ଏହି ଜୀବମାନେ, ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ, ଖାଇବାରେ ଲିନ ଓ ଚରିତ୍ର ହୀନ; ପ୍ରଥମ ସୃଷ୍ଟି ମହାତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉଦ୍ଭବ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ଭାବରେ ଗଣାଯାଇଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ସୃଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉଦ୍ଭବ, ଯାହା ଭୂତ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; ତୃତୀୟଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରୁ ଉଦ୍ଭବ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏପରି, ପ୍ରକୃତି ସୃଷ୍ଟି ଅବିବେକରୁ ଉଦ୍ଭବ; ଚତୁର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ଅଚଳ ଜୀବମାନେ, ଏହିପରି ଚିହ୍ନିତ। ପାର୍ଶ୍ୱ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ପଞ୍ଚମ, ପଶୁମାନେ ଏହାର ଅଂଶ; ଉପର ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ଷଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଏହାର ଅଂଶ। ତଳ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି ସପ୍ତମ, ମାନବ ଏହାର ଅଂଶ; ଅଷ୍ଟମ କୃପାର ସୃଷ୍ଟି, ନବମ ଶିଶୁ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ପରିଚିତ। ପ୍ରଥମ ତିନିଟି ସୃଷ୍ଟି ସ୍୵ଭାବିକ ଓ ଅବିବେକରୁ ଉଦ୍ଭବ; ପଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ବିବେକରେ ଚାଲିଥିବା, ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମନରୁ ସମାନ ଜୀବମାନେ—ସନନ୍ଦ, ସନକ, ଓ ଜ୍ଞାନୀ ସନାତନ—ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପୂର୍ବେ ଉପପ୍ରଜାପତି ଋଭୁ ଓ ସନତ୍କୁମାର ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏହି ସମସ୍ତେ ଯୋଗୀ, ବିରାଗୀ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ହୀନ। ତାଙ୍କ ମନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଲଗିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଆଗ୍ରହ ଥିଲାନି; ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ କିଛି ଉଦ୍ଭବ ହେଲାନି। ଏହାପରେ, ବହୁ ସମୟ ପରେ, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ମନରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗିଲା; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଶ୍ରୁ ଝରିଲା। ଏହି ଅଶ୍ରୁ ଫୁଟି ଯାଇଥିବା ସମୟରେ, ପ୍ରେତ ନାମକ ଜୀବମାନେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ଏହି ଜୀବମାନେ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଉପରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଏହି ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର ଅଚେତନ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ହାରାଇ ଅଚେତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜୀବନର ମାଲିକ ରୁଦ୍ର, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଁହରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପା ଦେଲେ। ପ୍ରଭୁ ନିଜକୁ ଦଶ ଭାଗ ଓ ଏକ ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ; ସେମାନେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଉପରେ ନିଜ ଦଶ ଭାଗ ଓ ଏକ ଭାଗ ଦେଇ ଉପଦେଶ କଲେ—"ମୁଁ ତୁମ୍ମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ପ୍ରିୟମାନେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉପକାର ପାଇଁ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଜୀବର ସ୍ଥିତି ଓ କ୍ଷେମ ପାଇଁ— ଜୀବମାନେ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ କର; ଏପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ସେମାନେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦୌଡିଗଲେ।