ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଏହି କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି—ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ଉପରେ ଥିବା ଏହି ପରମେଶ୍ୱର, ଯେଉଁଠାରେ କାଳ, ବନ୍ଧନ, ମୋକ୍ଷ କିଛି ନାହିଁ; ସେ ନ ପୁରୁଷ, ନ ପ୍ରକୃତି, ନ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ; ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ। ଏହି ସମୟରେ ଜୀବନର ଅବଧି କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ? କାଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୀମା କଣ, ଯାହାକୁ ଗଣନା କରାଯାଏ? ଏଠାରେ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଏକକ ହେଉଛି 'ନିମେଷ', ଅର୍ଥାତ୍ ଚୋକାର ଝପଟ; ଏହି କାଳର ସୀମା ଶାନ୍ତିର ପରେ ଅବସ୍ଥା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ। ଏକ 'ନିମେଷ' ହେଉଛି ଚୋକାର ଝପଟିବା; ପନ୍ଦର 'ନିମେଷ' ଏକ 'କାଷ୍ଠା' ହୁଏ। ତିରିଶି 'କାଷ୍ଠା' ଏକ 'କଳା', ତିରିଶି 'କଳା' ଏକ 'ମୁହୂର୍ତ୍ତ', ତିରିଶି 'ମୁହୂର୍ତ୍ତ' ଏକ ଦିନ ଏବଂ ରାତି ହୁଏ। ଏପରି ତିରିଶି ଦିନ ଏବଂ ରାତି ଏକ ମାସ ଗଠିତ କରେ, ଯାହା ଦୁଇ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପିତୃଦିନ ଏବଂ ପିତୃରାତି ଏକ ମାସ, ଯାହା କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଏବଂ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ। ଏପରି ଛଅ ମାସ ଏକ ଅୟନ, ଦୁଇ ଅୟନ ଏକ ବର୍ଷ, ଏହି ମାନବୀୟ ମାପ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଦେବତାଙ୍କର ଦିନ ଏବଂ ରାତି ଏହିପରି: ଦକ୍ଷିଣାୟନ ରାତି ଏବଂ ଉତ୍ତରାୟନ ଦିନ। ଦେବତାଙ୍କର ଏକ ମାସ ତିରିଶି ଦିନ ଏବଂ ରାତି, ଏକ ବର୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଦେବମାସ। ଦେବବର୍ଷ ତିନି ଶହ ଷଷ୍ଠି ମାନବ ବର୍ଷ ସମାନ। ଏହି ଦେବୀୟ ମାପ ଦ୍ୱାରା ଯୁଗର ଗଣନା ହୁଏ; ଭାରତ ଭୂମିରେ ଚାରି ଯୁଗ ଅଛି: କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର, କଳି। କୃତ ଯୁଗ ଚାରି ହଜାର ବର୍ଷ, ଉଷା ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ଶତାବ୍ଦୀ, ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ଏହି ସୀମାରେ। ଅନ୍ୟ ତିନି ଯୁଗରେ, ଉଷା ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ସହିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ତ୍ରୁତୀୟ ଅଂଶ ଅପେକ୍ଷା କମ୍, ଶତ ଏବଂ ହଜାର ଅନୁସାରେ। ଏପରି ଚାରି ଯୁଗ ମିଶି ଦ୍ୱାଦଶ ହଜାର ଦେବବର୍ଷ ହୁଏ; ଏହି ଚାରି ଯୁଗର ହଜାର ଚକ୍ର ଏକ 'କଳ୍ପ' ହୁଏ।