ଏକ ସମୟର କଥା, ଦିଗ୍ଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ସୁକତା ସହିତ ପଚାରିଲେ, "ହେ ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଏହି ସମ୍ମିଳନ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉଛି?" ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ସୁନି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷିମାନେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହ କର ଜୋଡି କହିଲେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଘନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ, ମନରେ ଦୁଃଖ ଏବଂ ବିକଳ୍ପ ଭରିଛି। କିଏ ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ବୁଝିପାରୁ ନାହିଁ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ। ଏଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଜଣା ନୁହେଁ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସେ ପରମ, ପୁରାତନ, ନିର୍ମଳ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନିତ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଭୁ? କିଏ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ? ହେ ମହାମୁନି, ଆମ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି, ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତୁ।" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ, ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ସ୍ମିତାନ୍ୱିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନ କଲେ। ତାପରେ ଉଠି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ସରୀର ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ, କର ଜୋଡି କହିଲେ, "ରୁଦ୍ର।" "ଯାହାଁକୁ ଶବ୍ଦ ଓ ମନ ଫେରିଯାଏ, ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ ଆନନ୍ଦକୁ ଜାଣିଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୁଷ କେହି କିଛିରେ ଭୟଭିତ ହୁଏନା। ସମସ୍ତ ବିଷୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଯାହାଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁ ହେଉଛନ୍ତି।" "ସେହି ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ନିଜେ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ସେ ଅନ୍ୟ କାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ଏଶ୍ୱରତ୍ୱରେ ଯୁକ୍ତ, 'ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ' ଭାବେ ପରିଚିତ, ସେ ମୁକ୍ତିକାମୀମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନର ଅର୍ଥ, ଶମ୍ଭୁ, ଯିଏ ଆକାଶରେ ବିରାଜିତ।" "ସେ ମୋତେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ପ୍ରଜାପତି ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି। ସେ ନିଶ୍ଚଳ ବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ ଆକାଶରେ ଏକାକି ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।" "ସେ ଅନେକ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ସେଉଁଠି କ୍ରିୟାଶୀଳ, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ନିଜେ ବୀଜ ହୁଅନ୍ତି, ସେହି ମହାପ୍ରଭୁ। ସେ କେବଳ ଶୁଭ ରୁଦ୍ର, ଦ୍ୱିତୀୟ କେହି ନାହିଁ।" "ସେ ସଦା ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟେ ଜଣା ପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖନ୍ତି, ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିର ଧାରୀ, ସମସ୍ତ କାରଣ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅବିଚଳିତ ରହନ୍ତି।" "ସେଠାରେ ଦିନ ନାହିଁ, ରାତି ନାହିଁ, ସମାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହିଁ; ସେଠାରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରିୟାର ସଂଯୋଗ। ଯାହା ନଶ୍ୱର ଓ ଅନନ୍ୟ, ଯାହା ଅମର ଓ ଅବିନାଶୀ, ସେହି ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକମାତ୍ର ହରା।" "ଯିଏ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱର ଧ୍ୟାନ କରି ତାହାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ, ବନ୍ଧନ ଶେଷରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ମାୟା ଶେଷ ହୁଏ। ଯାହାରେ ବିଦ୍ୟୁତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଆଲୋକ ଦିଏନାହିଁ, ଯାହାର ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଆଲୋକିତ, ଏହି ଅମୃତ ଶାସ୍ତ୍ର।" "ଏହି ଏକ ଦେବ, ମହାଦେବ, ସେ ମହେଶ୍ଵର, ତାଙ୍କର ପରମ ଦଶା ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ। ତିନି ସମୟର ଆଦି, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ସ୍ୱଭାବତଃ ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ୱାଧୀନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚେଷ୍ଟାନୁସାରେ ଚଳନ ଓ ଅଚଳ।" "ସେ ପ୍ରକୃତିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣରୁ ମୁକ୍ତ, ମୁକ୍ତ ଓ ମୋକ୍ଷଦାତା, କାଳର ଅତୀତ, କାଳକୁ ଚଳାଇଥିବା। ସମସ୍ତ ଉପରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଧାରୀ, ଷଡ୍ଭାଗିକ କାଳର ନାଥ।" "ସେ ଉଚ୍ଚରୁ ଉଚ୍ଚତମ, ଅନନ୍ତ ଓ ସୀମିତର ଏକତା, ଅଶେଷ ପଦ୍ମର ମଧୁ ଚୁଷୁଥିବା ମଧୁମକ୍ଷିକା ସଦୃଶ। ସେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନେ ଏକତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଦାନ, ବୀର୍ୟ, ଗାମ୍ଭୀର୍ୟ, ମାଧୁର୍ୟ ଓ ଭୟର ଆଶ୍ରୟ।" "ତାଙ୍କ ସମାନ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଅତୁଳନୀୟ, ରାଜାନାମ୍ ରାଜା। ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଥମେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଏବଂ କାଳ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଲୟ ହୁଏ।" "ସମସ୍ତ ଜୀବ ତାଙ୍କର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚଳାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ପରମ ଭକ୍ତି ଛଡ଼ା, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ସେ ଦୃଶ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ବ୍ରତ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା, ନିୟମ—ଏସବୁ ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ହରି, ମୁଁ, ରୁଦ୍ର, ଅନ୍ୟ ଦେବଦାନବମାନେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରି ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ।" "ପତିତ, ମୋହିତ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ନିନ୍ଦିତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତମାନେ ଭିତରେ ବାହାରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଓ ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ଉଚିତ।" "ଏହି ତିନି ରୂପ—ସ୍ଥୂଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ପରମ—ସ୍ଥୂଳ ଆମେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିପାରୁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯୋଗୀମାନେ ଦେଖନ୍ତି।" "କିନ୍ତୁ ଯାହା ପରମ, ନିତ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ, ଆନନ୍ଦ ଓ ଅବିନାଶୀ, ତାହାକୁ ତାହାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଦେଖନ୍ତି।" "ଅଧିକ କିଏ କହିବି? ଏହି ଚରମ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ—ଶିବ ଭକ୍ତି ପ୍ରକଟ କଲେ ମୋକ୍ଷ ନିଶ୍ଚିତ।" "ଏହି ଭକ୍ତି କୃପାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କୃପା ଭକ୍ତିରୁ; ଯେପରି ଅଙ୍କୁର ବୀଜରୁ, ବୀଜ ଅଙ୍କୁରରୁ।" "ସମସ୍ତ ଆତ୍ମସିଦ୍ଧି କୃପାର ପୂର୍ବରୁ ଆସେ; ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ଶେଷରେ କୃପା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଲାଭ ହୁଏ।" "କୃପା ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ହେଉଛି ଧର୍ମ, ଯାହା ବେଦ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ; ଏହାର ଅଭ୍ୟାସରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପର ସମତୁଳନ ଆସିଥାଏ।" ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବ ଋଷି, ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ଗୁପ୍ତ ଗୁହ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।