ଶିଵପୁରାଣମ୍
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
ଏକ ସମୟର କଥା, ଧର୍ମର ଅବନତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ଲୋକମାନେ ନିଜର ଆଚରଣ ଓ ନିଜର ସଂଯମକୁ ଅବହେଳା କରୁଥିଲେ, ଦୟାହୀନ ଓ କୃର ସ୍ୱଭାବରେ ଚାଷକାମରେ ଲିନ୍ ହେଇ ଅଶୁଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ମିଶି, ପାପକାର୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନରେ ଲିନ୍ ହେଉଥିଲେ। ସେମାନେ ବୀରତା ହୀନ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଆନନ୍ଦ ମାନୁଥିଲେ, ପଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଛୋଟ ଚୋର ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅଭିଲାଷାର ଦାସ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ଗାଁଠି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଅନାଥ ହୋଇଥିଲେ, ମୃଗ ଭଳି କାମନାରେ ଚଳିତ ହେଉଥିଲେ। ଶାସନ ଓ ଧର୍ମ ଅନୁଶାସନ ନଥିଲା, ସେମାନେ ଭୋଗବିଲାସରେ ଲିନ୍, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନାଶ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ହିଂସା କରି ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ। ବୈଶ୍ୟମାନେ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୀନ, ଭ୍ରଷ୍ଟ ମାର୍ଗରେ ଚାଲି, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ଧୋଖାଧଡ଼ିରେ ଲିନ୍ ହେଉଥିଲେ। ଗୁରୁ, ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ନଥିଲା, ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବାରେ କଞ୍ଜୁସି କରୁଥିଲେ। ପରସ୍ତ୍ରୀଗମନ ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍, ଲୋଭ ଓ ମୋହରେ ଭ୍ରମିତ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନ କରିବାକୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ। ଏଭଳି, କିଛି ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁକରଣ କରି, ଦେଖିବାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୂର୍ଖ ଓ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ସେମାନେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ତେଜକୁ କ୍ଷୟ କରୁଥିଲେ, ଶିଶୁମାନେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣରେ ଲିନ୍ ହେଉଥିଲେ। ପାହାଡ଼ ପଥର, ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ, ରୁଚି ଓ ଚିନ୍ତା ବିପରୀତ, ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ। ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍, ପଣ୍ଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଝଗଡ଼ାଳୁ, ଧର୍ମ କଥା କହି ଧର୍ମକୁ ଅବମାନ କରୁଥିଲେ। ନବବର୍ଣ୍ଣର ରାଜା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଅହଂକାର ଓ ଦାନଶୀଳତାରେ ଗର୍ବିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସେବାକୁ ନିଜର ଶକ୍ତି ଭାବିଥିଲେ। ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିହୀନ, ମୂର୍ଖ, ମିଶ୍ର ଜନ୍ମ, କୃର ମନ, ଅତି ଗର୍ବିତ ଏବଂ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣକୁ ନାଶ କରୁଥିଲେ। ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ନିଜକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବି, ଚାରିବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମ ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ପ୍ରସାର କରୁଥିଲେ, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଖତାରେ ଲିନ୍ ଥିଲେ। ଅଧିକାଂଶ ଜନାନୀମାନେ ପତିଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରି, ଶ୍ୱଶୁର ଘରକୁ କ୍ଷତି କରୁଥିଲେ, ଭୟ ନଥିଲା, ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିଲେ। ଚାଳାକି ଓ ଭାନ୍ଡାମିରେ ଦକ୍ଷ, କାମନାରେ ଭ୍ରମିତ, ପରପୁରୁଷ ସହ ଦୂର୍ଭାଗ୍ୟ ଲାଗି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ୍ ହୋଇ, ପତିଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ଶିଶୁମାନେ ମାତାପିତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ହୀନ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍, ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗମ କରୁନଥିଲେ, ଦେହ ସଦା ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲା। ଏପରି ଜନମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧି ହରାଇ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ କେମିତି ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମାର୍ଗ ପାଇପାରିବେ? ଏହିପରି ଚିନ୍ତା ଆମ ମନକୁ ସଦା ଅଶାନ୍ତ କରୁଥିଲା; ଏହି ଦୁଃଖର ଭାର କେମିତି ସହଜ ଉପାୟରେ ଦୂର କରାଯାଇପାରିବ? ଦୟାବଶତଃ, ଏହି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ସାର ଯାହା, ଦୟାକରି ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ। ଏପରି ପବିତ୍ର ମନ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସୂତ ମହାରାଜ ନିଜ ହୃଦୟରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକମାନେ! ଆପଣମାନେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଉତ୍ତର ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମୁଁ କହୁଛି—ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଶିବପୁରାଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବେଦାନ୍ତର ସାର, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରି, ପରଲୋକରେ ଉଚ୍ଚତମ ସତ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଶିବଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହିମା ସଦା ବିକାଶ ହୁଏ, କଳିଯୁଗର ମଲିନତା ନାଶ କରେ, ଏବଂ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଫଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଆନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହି ଶିବପୁରାଣ ପଢ଼ିଲେ ମାତ୍ର, ମନୁଷ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶୁଭ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶିବପୁରାଣ ଜଗତରେ ପ୍ରଚାର ହେଉନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟା ଆଦି ମହାପାପ ବଢ଼ିବା, କଳିଯୁଗର ବିପଦ ଭୟହୀନ ଭାବେ ଘୁରିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ତର୍କ ହେବା, ମହାପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯମଦୂତମାନେ ଭୟହୀନ ହୋଇ ଘୁରିବେ, ଅନ୍ୟ ନିକଟର ପୁରାଣମାନେ ଜଗତରେ ଗଞ୍ଜନ କରିବେ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ମନ୍ତ୍ର, କ୍ଷେତ୍ର, ପୀଠ, ଦାନ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟରେ ତର୍କ ଓ ବିରୋଧ ହେବା ଜାରି ରହିବ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହି ଶିବପୁରାଣ ପଢ଼ିବା ଓ ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହାକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି ନାହିଁ।