ଶୈନକଙ୍କୁ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଋଷି କହିଲେ, “ଏହି ଶରୀରରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଚିହ୍ନ ଲଗାଇବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁଠି, ଯେଉଁ ସମୟରେ, ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ସମ୍ଭବ, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ଭସ୍ମ ଲଗାଇବାକୁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ କମ୍ସେକମ୍ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଚିହ୍ନ ଲଗାଇବା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ତିନି ଗୁଣର ଆଧାର, ତିନି ବେଦର ମୂଳ ହେଉଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ‘ଶିବାୟ ନମଃ’ ବୋଲି କହି, ଲଳାଟରେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲଗାଇବା ଉଚିତ। ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ‘ଇଶା’ ଏହି ଦୁଇ ଅକ୍ଷର ସହିତ ‘ନମଃ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲଗେଇବା ଓ ଦୁଇ ବାହୁରେ ବି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ। ପିଠି, ମୁଣ୍ଡର ପଛ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ମଧ୍ୟ ପିତୃ, ଉମା, ଇଶା ଏହି ଶବ୍ଦ ସହିତ ଚିହ୍ନ ଦେବା ନିୟମ ଅଛି। ଏହିପରେ, ଶିବଙ୍କ ରୂପରେ ବିରାଜିତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା ଏବଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୈନକଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଶିବଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧିକର ମଣି, ଦେଖିବା, ଛୁଇଁବା କିମ୍ବା ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଥମେ ଶିବ ନିଜେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ। ଶିବ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମହେଶାନୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ହଜାର-ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଧରି ମୋର ମନ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲା। ତାହା ପରେ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ମୁଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଖି ଖୋଲିଲି। ମୋର ସୁନ୍ଦର ଦୁଇ ଆଖିରୁ ଝରିଥିବା ଜଳବିନ୍ଦୁ ଏହି ଭୂମିରେ ପଡି, ତାହା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଗଛ ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲା। ଏହି ଗଛ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ ଓ ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ ଏହା ପାଇଲେ। ଶିବ ଭୂମି, ଜଳ, ଗୌଡ ଦେଶ, ମଥୁରା, ଅୟୋଧ୍ୟା, ଲଙ୍କା, ମଲୟ, ସାହ୍ୟ ପର୍ବତ, କାଶୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଶ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମହାପାପ ନାଶକ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ଚାରି ଵର୍ଣ୍ଣ—ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର—ନିଜ ଵର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ରଙ୍ଗର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। କ୍ରମାନୁସାରେ ଧଳା, ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଓ କଳା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଵର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ପିନ୍ଧିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ଭୋଗ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ ଲାଗି, ବିଶେଷ ଭାବେ ଶିବ ଭକ୍ତମାନେ, ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ସଦା ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଆମଳକୀ ଫଳ ପରି ଯାହା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଆକାର, ସେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ; ବେର ଫଳ ପରି ମଧ୍ୟମ। କେବଳ ଏକ ଗୁଣ୍ଜା ଆକାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଯେତେ ହଲକା ହୁଏ, ସେତେ ଅଧିକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁଟି ଦଶଗୁଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପାପ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅଛି; ତେଣୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ଏହି ଜଗତରେ ଶୁଭ ଓ ଫଳଦାୟି, ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମାଳା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ନୁହେଁ। ମୃଦୁ, ଦୃଢ, ବଡ଼ ଓ କଂଟକ ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଶୁଭ ଓ ଭୋଗ, ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ କୀଟାକ୍ରାନ୍ତ, ଭାଙ୍ଗି, ଫାଟି, କଂଟକ ନଥିବା, ଘାଉ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଆକୃତିର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସ୍ୱାଭାବିକ ଗୁହା ଥିବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଉତ୍ତମ, ମାନବ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଗୁହା ମଧ୍ୟମ ମନ୍ୟ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ମହାପାପ ନାଶ ହୁଏ; ଏକଶ ଗୁଟି ଶତ ଗୁଟି ପିନ୍ଧିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ରୁଦ୍ର ସମାନ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏଗାର ଶତ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ତାହାକୁ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ପାଞ୍ଚ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ଗୁଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଭକ୍ତ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ତିନି ଶତ ସାଠି ଗୁଟି ତିନି ଥର ଦେଇ ପବିତ୍ର ଜନ୍ତ୍ର (ଉପବୀତ) ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଚୂଡ଼ାରେ ତିନି ଗୁଟି, ବାମ ଓ ଡାହାଣ କାନରେ ଛଅ ଗୁଟି ହେଉଛି ନିୟମ। ଗଳା ଓ ବାହୁରେ ଏକ ଶତ ଏକ ଗୁଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା, କୋହାଣିରେ ରତ୍ନ ବାନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ତିନିଟି ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଶିବ ଭକ୍ତମାନେ ପିନ୍ଧିବେ; ଅନ୍ୟ ଗୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଟି କରି କଟିରେ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବେ ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତେ ମହେଶଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବେ। ଏପରି ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ଭଳି ଏକ ହଜାର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ନିୟମ ଅଛି; ଯଦି ଏହିପରି ନାହିଁ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ବିଧି ମଧ୍ୟ ଅଛି—ଚୂଡ଼ାରେ ଏକ, ମୁଣ୍ଡରେ ତିରିଶି, ଗଳାରେ ପଞ୍ଚାଶି, ଦୁଇ ବାହୁରେ ଷୋଳ, କଳାଇରେ ବାର, ଦୁଇ କାନ୍ଧରେ ଦୁଇ, ଏବଂ ମୋଟେ ପାଞ୍ଚ ଶତ ଗୁଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏକ ଶତ ଆଠ ଗୁଟି ଦ୍ୱାରା ମାଳା ଓ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବେ ଏକ ହଜାର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।