ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାର୍ଷିମାନେ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୈବ ଧର୍ମର ମହିମା ବିଷୟରେ ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା—ଯେଉଁଠାରେ କିଏ ଆନନ୍ଦରେ ଶିବଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ। ଏହି ତିନୋଟି—ଶିବନାମ, ବିଭୂତି (ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ), ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ—ଯେଉଁଠାରେ ସଦା ବିଦ୍ୟମାନ ରହେ, ସେଉଁଠାରେ ମାନ୍ୟ ତୀର୍ଥର ଯୋଗ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ମିଳେ। ଏହି ତିନିଟି ଦେହରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦେଖିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ତିନିଟି ଦେଖିବା ଓ ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମ ଦେଖିବାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ତିନିଟି ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଅଶୁଭ ଓ ଏହି ତିନିଟିର ମହତ୍ତ୍ୱ ନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଅତି ପାପୀ। ଯେଉଁଠି ଭସ୍ମ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରାଯାଇନାହିଁ, ଏବଂ ଶିବନାମର ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଅଧମ ଲୋକଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଗଙ୍ଗାକୁ ଶୈବ ଭାବରେ ଓ ଯମୁନାକୁ ପ୍ରଶସ୍ତି ମିଳିଛି, ଏମିତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଯେଉଁଠି ଏହି ତିନିଟି ଦେହରେ ରହେ, ସେଉଁଠି ଏକତ୍ରିତ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ସମତା ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସଦା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏହି ତିନିଟିକୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଦେଖିଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ତିନିଟି ନାମର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ଏହାର ମହିମା ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ହେଲା। ଶୈବ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମହିମାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି। ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ବେଦ, ପୁରାଣ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏଠି ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରେ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଉଛି। ଏହି ତିନିଟିର ମହତ୍ତ୍ୱ କିଏ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ? ମହେଶ୍ୱର ବିନା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅସତ୍ୟ ଓ ଅନିତ୍ୟ। ଏବେ ଶିବନାମର ମହିମା ଛୋଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଉଛି—ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାପ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପାପର ମୂଳ ଓ ଦୁଃଖ ମାତ୍ର ଶିବନାମ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଯିଏ ଭୂମିରେ ସଦା ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ବେଦବିଦ୍, ପୁଣ୍ୟଶୀଳୀ, ଧନ୍ୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେବେ। ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଆସ୍ଥା ଥିବା ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଫଳିତ ହୁଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷଙ୍କର କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ କ୍ଷୟ ପାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନାଶ ହୁଏ। ଶିବନାମର ନୌକା ଯେଉଁଠାରେ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ସଂସାର ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ସଂସାରର ମୂଳ ପାପ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନାଶ ହୁଏ। ଏହି ସଂସାରର ମୂଳ ପାପ ଶିବନାମର କୁହାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା କଟି ନାଶ ହୁଏ। ପାପର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥିବା ଲୋକ ଶିବନାମର ଅମୃତ ତରଳ ପାନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ବିନା ଶାନ୍ତି ମିଳେନାହିଁ। ଶିବନାମର ଅମୃତ ଧାରାରେ ଭିଜିଥିବା ଲୋକ ସଂସାର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ। ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଶିବନାମ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି। ଏହି ଶିବନାମପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଅନେକ ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ମିଳେ। ଯିଏ ଶମ୍ଭୁ ନାମରେ ଅଟୁଟ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତି ରଖେ, ସେଉଁଠି ମୁକ୍ତି ସହଜରେ ଲଭ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କାହା ପାଇଁ ନୁହେଁ—ଏହା ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ। ଅନେକ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଶିବନାମ ଭକ୍ତି ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ଏମିତି ଶିବନାମରେ ପାପ ଭସ୍ମ ହୁଏ। ଯିଏ ସଦା ଭସ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଓ ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିପାରେ। ଏହିପରି, ଯଦି କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଧନ ଚୋରି କରିଥାଏ କିମ୍ବା ଅନେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥାଏ, ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ। ସମସ୍ତ ବେଦକୁ ଖୋଜି ଦେଖିଲେ, ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଏହି ଶିବନାମ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ସଂସାର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହିଲେ, ଶିବନାମର ମହିମା ଏହି—ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏପରି ଶମ୍ଭୁନାମର ପବିତ୍ରତା ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ, କୌଣସି ଲୋକ ଏପରି ପାପ କରିପାରିବେନାହିଁ ଯାହା ଏହି ନାମ ଦ୍ୱାରା ନାଶ ହେବେନାହିଁ। ଏହି ଶିବନାମର ଶକ୍ତିରେ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ପାପ ଥିଲା, ସେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ପାଇଥିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦ୍ୱିଜାତି ମହିଳା ମଧ୍ୟ, ଅତି ପାପୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନାମର ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଶିବନାମର ପରମ ମହିମା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏବେ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଚିକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଭସ୍ମର ମହତ୍ତ୍ୱ। ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭସ୍ମ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି—ଏହା ଦୁହିଁ ଅତି ପବିତ୍ର। ଏବେ ଏହାର ରୂପ ସୁନ, ଏକଟି ‘ମହାଭସ୍ମ’ ଓ ଅନ୍ୟଟି ‘କ୍ଷୁଦ୍ର ଭସ୍ମ’ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ମହାଭସ୍ମ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ବିବେଚିତ।