ଏକ ଦିନ, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନର ପରେ ଉପାସନାର ସମାପ୍ତି ହେଲାପରେ, ଚାଉଳର ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଉପାସନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ପାତ୍ରରେ ରଖି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଘରରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ହାତରେ ଉପାସନା କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗ ଉପଯୁକ୍ତ। ଉପାସନା ସମୟରେ ପବିତ୍ର ଭସ୍ମରେ ପୂଜା କରିବା ଏବଂ ଭସ୍ମ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ଉପାସନା ପରେ ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଦା ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପାସନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ଶୌନକ ମୁନି ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଅନୁରୋଧ କଲେ: “ଏହି ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ସୂତ, ଆପଣ ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ପବିତ୍ର ଭସ୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଏହି ତିନି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଆପଣ ପ୍ରେମରେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଥିରେ ଶୁଭ ଫଳ ଅଛି।” ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାରେ, ମୁନିମାନେ କହିଲେ: “ଆପଣ ଶୁଭ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ବଂଶର ଶୋଭା। ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଓ ସଫଳ। ଶିବ, ସଦାଶିବ, ଶିବ ନାମ ସଦା ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପାପ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଖଡିର ଗଛକୁ କଳା ଅଙ୍ଗାର ଦୂଷିତ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଶିବାୟନ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣଙ୍କ ମୁଁହ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ, ଏହି ମୁଁହ ତୀର୍ଥ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ମୁଁହକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନର ଫଳ ପାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି, ସେଠି ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ତ୍ରିସ୍ରୋତସ ତୀର୍ଥର ମେରିଟ୍ ମିଳିଯାଏ। ଶିବ ନାମ, ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ—ଏହି ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟ ତ୍ରିସ୍ରୋତସ ତୀର୍ଥର ସମାନ ମହାତ୍ମ୍ୟ ରଖନ୍ତି। ଏହି ତିନି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେହରେ ରହିଲେ, ସେ ଲୋକକୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଦେଖିବା ତ୍ରିସ୍ରୋତସ ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନ ସମାନ; ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ନ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ। ଯଦି କେହି ଦେହରେ ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିନାହାନ୍ତି, ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ତ୍ୟାଜ୍ୟ। ଗଙ୍ଗା ଶିବା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ଯମୁନା ମୂଲ୍ୟବାନ, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପାପ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଏହି ତିନି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଫଳ ପାନ୍ତି; ଏକ ସ୍ରୋତସ ତୀର୍ଥ ସ୍ନାନର ଫଳ ଜଣା ହୋଇଛି। ଏହି ସମାନତା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ; ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସମାନ ଫଳ, ଏହି ନିୟମ ସଦା ଚାଲିବା ଉଚିତ। ସେହି ଦିନରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ତ୍ରୟୀ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏହା ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ତ୍ରୟୀ ନାମର ମହାତ୍ମ୍ୟର ଫଳ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି; ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଆପଣ କହିବା ଉଚିତ। ଶିବ ଶାସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଋଷିଗଣ ଓ ଦେବଗଣ ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣନ୍ତି। ଏହି ମହାତ୍ମ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, ବେଦରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମୁଁ ଏହିଠାରେ ଖୋଲା କରୁଛି। ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଏହି ତ୍ରୟୀର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବୁଝିପାରିବ? ମହେଶ୍ଵର ବିନା ଏହି ବିଶ୍ୱରେ କିଛି ଏକାଉଣ୍ଟିକ ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ। ଏବେ ମୁଁ ଶିବ ନାମର ମହାତ୍ମ୍ୟ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଏବଂ ଭକ୍ତି ଅନୁସାରେ କହିବି; ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଣନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପାପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଶକ। ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରେ ଏହା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ, ପାପର ପାହାଡ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପାପର ମୂଳ ଓ ଦୁଃଖର ଶିଖା, ଶିବ ନାମ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ଏହା ଛଡା ଅନ୍ୟ କିଛି ଏହି ପାପ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିରେ ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରେ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ବେଦ, ଧର୍ମୀ, ଶୁଭ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ଶିବ ନାମର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ଫଳଦାୟୀ ହୋଇଯାଏ। ଶିବ ନାମରେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ପାପ ହ୍ରାସ ପାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ବଧ ପରି ଏକ ଏକ ଦୁର୍ଘଟନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପାପ ମଧ୍ୟ, ଶିବ ନାମର ତ୍ୱରିତ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶିବ ନାମର ନୌକା ପାଇଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି; ସଂସାରର ପାପ ମୂଳ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ସଂସାରର ପାପ ମୂଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶିବ ନାମର କୁଲାଡିରେ କଟିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ପାପର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ, ସେମାନେ ଶିବ ନାମର ଅମୃତ ରସକୁ ପିଇବା ଉଚିତ; ଏହି ଅମୃତ ଛଡା ପାପର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ଶାନ୍ତି ନାପାଇପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଶିବ ନାମର ଅମୃତ ଧାରାରେ ଭିଜିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଂସାର ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଶିବ ନାମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ଏବଂ ସାଥୀମାନେ ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି ଶିବ ନାମର ଭକ୍ତି ଅନେକ ଜନ୍ମର ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ମିଳିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶିବ ନାମରେ ଅବିଚଳ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତି ରଖନ୍ତି, କେବଳ ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ସହଜରେ ପାନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ; ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚିତ ବିଶ୍ୱାସ। ଯଦି କେହି ଅନେକ ପାପ କରିଥିବା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶିବ ନାମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ, ଶିବ ନାମରେ ପାପ ମଧ୍ୟ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଏ। ଏପରି ଶିବ ନାମ, ପବିତ୍ର ଭସ୍ମ ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ତ୍ରୟୀର ମହାତ୍ମ୍ୟ ଗାଥା ପାଠ କରିବା ଏବଂ ଉପାସନା କରିବା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରି ମୁକ୍ତିର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଥାଏ।