କଶ୍ମୀର ଦେଶରେ, ଯେଉଁଠି ସ୍ଫଟିକ ମଣି ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ସେଠି ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରିବା, ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି ବୋଲି କହାଯାଇଛି। ଏଉଁଥିରେ, ଯଦି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦର ତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିବା ଫୁଲ ପିନ୍ଧି ଓ ଘୃତ ଭୋଜନ କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦାଧିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି, ସେଠି କେବଳ ଚନ୍ଦାଧିକାରୀ ଭୋଗ କରିପାରିବେ; ଯେଉଁଠି ନାହିଁ, ସେଠି ଅନ୍ୟମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଗ କରିପାରିବେ। ବାଣଲିଙ୍ଗ, କାଉଁ ଲିଙ୍ଗ, ସିଦ୍ଧଲିଙ୍ଗ, ସ୍ଵୟଂଭୂ ଲିଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଏହି ଚନ୍ଦାଧିକାର ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଏହି ସ୍ନାନଜଳ ତିନିଥର ପାନ କଲେ, ତିନି ପ୍ରକାରର ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ, ପତ୍ର, ପୁଷ୍ପ, ଫଳ ଓ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେଉଁଠି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ ବାହାରେ ଯାହା ଅଛି, ସେଉଁଠି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର ମନାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ ପ୍ରସାଦ ବିଷୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଥା କହାଯାଇଛି। ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି ବିଳ୍ବ ବୃକ୍ଷର ମହତ୍ମ୍ୟ। ବିଳ୍ବ ମହାଦେବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ବିଳ୍ବ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ସେଠି ଦୁନିଆର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଅବସ୍ଥିତ। ଯେଉଁଜଣେ ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଅବିନାଶୀ ଲିଙ୍ଗର ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଜଳ ଛାଡିଲେ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ସ୍ନାନ ଫଳ ମିଳେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଉତ୍ତମ ଜଳାଶୟ ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଜଣେ ସେଠି ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ବଂଶ ପ୍ରସ୍ଥାନ ହୁଏ ଓ ସଉଭାଗ୍ୟ ବଢ଼େ। ଯିଏ ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦୀପମାଳା ରଖେ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ, ସେ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୁଏ। ତରଳ ପତ୍ର ଥିବା ବିଳ୍ବ ଶାଖା ନେଇ, ବିଳ୍ବକୁ ପୂଜିଲେ, ସେ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଇଥାଏ, ଏହା ଏକଥର କିମ୍ବା କୋଟିଥର ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତତ୍ସମ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ। ଯିଏ ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଭୋଜନ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ ବିଳ୍ବ ମୂଳରେ ଦେଇଥାଏ, ସେ କେବେ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ ନାହିଁ। ଶିବଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଦୁଇ ପ୍ରକାର—ଗୃହସ୍ଥ ଓ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପାଇଁ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ପୀଠ ଓ ସମସ୍ତ ଉପଚାର ସହିତ ପୂଜା କରିବେ। ସ୍ନାନ ଶେଷରେ ଚାଉଳର ଭୋଜନ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍; ପୂଜା ସମାପ୍ତିରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ପବିତ୍ର ପାତ୍ରରେ ରଖି, ଘରେ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସନ୍ୟାସୀମାନେ ନିଜ ହାତରେ ପୂଜା କରି, ନିଜ ଭୋଜନ ଦାନ କରିବେ; ସନ୍ୟାସୀମାନେ କେବଳ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲିଙ୍ଗକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ମନେ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ବିଭୂତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଓ ବିଭୂତି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ପୂଜା ପରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏଠାରେ, ଏକ ଶିଷ୍ୟ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରୀ ବିଭୂତିର ପରମ ମହତ୍ମ୍ୟ କଥା କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହିପରି, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମହିମା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ, ଆନନ୍ଦ ଭରା ମନେ ଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଉପକାର ମିଳେ; ସୂତ ବଡ଼ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ବଂଶର ଅଳଙ୍କାର। ଯେଉଁମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପରମ ଦେବତା ଭାବି ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଦାଶିବଙ୍କ କଥା ସଦା ପ୍ରିୟ। ଏମିତି ଭକ୍ତମାନେ ଧନ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ, ବଂଶ ଉନ୍ନତ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଶିବ, ସଦାଶିବ, ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପାପ ଛୁଁଇପାରେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଖଦିର କାଠକୁ କଳି ଲାଗେ ନାହିଁ। ଶିବାୟନ ସୂତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ତୁମର ମୁଁହଁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ମୁଁହଁ ତୀର୍ଥ ସମାନ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଆନନ୍ଦ ସହିତ ଏହି ମୁଁହଁକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ନାନର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି ତିନିଟି—ଶିବ ନାମ, ବିଭୂତି, ଓ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ—ସଦା ଅଛି, ସେଠି ସବୁଠାରୁ ଶୁଭ; ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ତ୍ରିବେଣୀ ସ୍ନାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଏହି ତିନିଟି ଦେହରେ ରହିଲେ, ଏହି ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ଦୁର୍ଲଭ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ। ଏହା ତ୍ରିବେଣୀ ସ୍ନାନ ଦେଖିବା ସମାନ; ଯିଏ ଏହା ଜାଣିନଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ। ଯେଉଁମାନେ ବିଭୂତି ବା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରନ୍ତିନାହିଁ, ନାହିଁ ଶିବ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ, ସେମାନେ ତ୍ୟାଜ୍ୟ। ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଶୈବ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯମୁନା ମହାନ୍ୟ, ଏମିତି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ ବୋଲି ବିଧିଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦେହରେ ଏହି ତିନିଟି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଏକମେଘ ନଦୀ ସ୍ନାନର ଫଳ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ଏହି ସମତା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିଲା; ତେଣୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ସଦା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେହି ଦିନଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହି ତ୍ରିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏହା ଦେଖିଲେ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।