ଏକ ସମୟର କଥା, ଶିବପୂଜାର ଉଚିତ ବିଧି ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ପୂଜାରେ ପ୍ରଥମେ, ସାମ୍ନାରେ ବୀରଭଦ୍ର ଏବଂ ପଛରେ କୀର୍ତିମୁଖ ରହିଥିବା ଏଗାରଟି ଶିବର ରୂପକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି କରି, ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ପଠନ କରିବା ଚାହିଁ। ଏହା ପରେ, ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କରି, ବିଦାୟ ନେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିବପୂଜାର ବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ରାତିରେ, ସଦା ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇ ଦିବ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଶିବପୂଜା ସଦା ପବିତ୍ରତାରେ, ଉତ୍ତରଦିଗ ଦେଖି କରିବା ଉଚିତ। ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପୂଜା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ମୁହଁ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ପଶ୍ଚିମଦିଗକୁ ପିଠ ଦେଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏପରି ଅସମ୍ଯୋଜିତ ଅବସ୍ଥା ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତିନି ରେଖା ବିଭୂତି, ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମାଳା ଓ ବିଲ୍ବ ପତ୍ର ବିନା, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବିଭୂତି ଉପଲବ୍ଧ ନ ହେଲେ, ଶିବପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବାବେଳେ କଳା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର ଲାଗାଇବା ଚାହିଁ। ଏହିପରେ, ଏକ ଋଷି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଶିବଙ୍କ ନିବେଦିତ ପ୍ରସାଦ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି; ଏହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ବିଲ୍ବର ମହିମା ବିଷୟରେ କୃପାକରି କହିବେ।" ଉତ୍ତରରେ, ଋଷି ହସି ଯୋଗ ଦେଇ କହିଲେ: "ଶିବବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା ତୁମେ ଧନ୍ୟ। ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ଆନନ୍ଦରେ କହିବି।" ଏକ ପବିତ୍ର, ଶୁଧ୍ଧ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ରଖିଥିବା ଶିବଭକ୍ତ, ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଖାଇପାରିବେ; ଏହା ନିଷିଦ୍ଧ ବୋଲି ଭାବ ଛାଡି ଦେବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କ ପ୍ରସାଦକୁ ଦୃଷ୍ଟି କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ; ଶିବଭକ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କଲେ କୋଟି କୋଟି ଉପକାର ମିଳେ। ଏକ ହଜାର ଯଜ୍ଞ, କିମ୍ବା କୋଟି କୋଟି ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶିବପ୍ରସାଦ ଭୋଜନର ସମାନ ନୁହେଁ; ଏହା କରିଲେ ଶିବସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଘରରେ ଶିବପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ ହୁଏ, ସେଉଁ ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଶିବପ୍ରସାଦ ଆସିଲେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଶିବସ୍ମରଣ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଶିବପ୍ରସାଦ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ; ଦେରି ହେଲେ ଏହା ଅପରାଧ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ ରଖେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ହୋଇ ନରକକୁ ଯାଏ। ଏହା ହୃଦୟରେ ରଖିଥିଲେ, କିମ୍ବା ହିରା, ସୁନା, ଚାଁଦି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ମଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ ଶିବଦୀକ୍ଷିତ ଲୋକ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଯୋଗ୍ୟ। ଶିବଦୀକ୍ଷା ସହିତ ଭକ୍ତ ଲିଙ୍ଗରୁ ମହାପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ; ଏହା ଶୁଭ। ଏବେ ଶିବଦୀକ୍ଷା ନଥିବା, କିନ୍ତୁ ଶିବଭକ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶିବପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଥା ଶୁଣ। ଶାଳଗ୍ରାମ ଦ୍ୱାରା ଜନିତ ଲିଙ୍ଗ, ଜଳର ଲିଙ୍ଗ, ପାଥର, ଚାଁଦି, ସୁନା, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗରେ—କଶ୍ମୀର, ହିରା, ଜ୍ଵୋତିର୍ଲିଙ୍ଗରେ ଶିବପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ସମାନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପ୍ରସାଦ ଭୋଜନ କରି, ଘୃତ ଖାଇ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯେଉଁଠି ଚନ୍ଦାଧିକାର ଅଛି, ସେଉଁ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ; ନଥିଲେ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ। ବାଣଲିଙ୍ଗ, ଲୋହା ଲିଙ୍ଗ, ସିଦ୍ଧଲିଙ୍ଗ, ସ୍ଵୟଂଭୁ ଲିଙ୍ଗ ଓ ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଚନ୍ଦାଧିକାର ଲାଗୁ ନୁହେଁ। ଲିଙ୍ଗକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଏହି ସ୍ନାନ ଜଳ ତିନିବାର ତ୍ୟାଗ କରିଲେ, ତିନି ପ୍ରକାର ର ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଶିବପ୍ରସାଦ, ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ, ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ। ଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଥିବା ଯେକୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗ ସଂସ୍ପର୍ଶ ନଥିବା ଦ୍ରବ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର। ଏପରି ନିବେଦନ ବିଷୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦିଆଯାଇଛି; ଏବେ ବିଲ୍ବ ଗଛର ମହିମା ଶୁଣ। ବିଲ୍ବ ମହାଦେବଙ୍କର ରୂପ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଏହାର ମହିମା ଯେଉଁଭଳି ଜଣାଯାଏ, ତାହା ଯଥେଷ୍ଟ। ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ବିଲ୍ବ ଗଛର ମୂଳରେ ଅଛି। ମହାଦେବଙ୍କୁ ଅବିନାଶୀ ଲିଙ୍ଗରୂପରେ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ପୂଜା କରିଥିବା ଧର୍ମାତ୍ମା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବକୁ ପାଇଯାଏ। ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାଏ। ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖରି ଦେଖିଲେ, ମହାଦେବ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଫୁଲ, ଗନ୍ଧ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ପୂଜା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଲୋକ ପାଇଯାଏ; ତାଙ୍କର ବଂଶ ଉନ୍ନତି ହୁଏ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆସେ। ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଦୀପର ଶ୍ରେଣୀ ଲଗାଇଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ମହେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ତାଜା ପତ୍ର ସହିତ ବିଲ୍ବ ଶାଖା ହାତରେ ନେଇ, ବିଲ୍ବକୁ ପୂଜା କରିଲେ ପାପ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଶିବଭକ୍ତକୁ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭୋଜନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକବାର କିମ୍ବା କୋଟିବାର କଲେ, ତାହାର ଫଳ ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ହୁଏ। ଦୁଧ କିମ୍ବା ଘୃତ ମିଶିତ ଭୋଜନ ବିଲ୍ବ ମୂଳରେ ଶିବଭକ୍ତକୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ଦେବେ କେବେ ଦରିଦ୍ର ହୋଇନାହିଁ। ଶିବଲିଙ୍ଗର ପୂଜା, ତାହାର ଅଂଶ ଓ ଉପଅଂଶ ସହିତ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛି—ଏକ ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଏକ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ପାଇଁ; ଏହି ଭେଦ ଅନୁଯାୟୀ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ତଳ ଓ ସମସ୍ତ ଉପଚାରର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଶିବପୂଜା, ପ୍ରସାଦ ଓ ବିଲ୍ବ ମହିମା ବିଷୟରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଲେ ଶିବଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ ହୁଏ।