ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ୟାସଦେବ ବେଦମୂଳକ ଶିବାରାଧନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମେ, ପଞ୍ଚ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ, ଶିବମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଠାରେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ତାପରେ, ବେଦଜ୍ଞ ଅଞ୍ଜଳି ମାଧ୍ୟମରେ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ପାଠ କରି, 'ଦେୱାଗାତ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବେ । ଏପରି ଶିବାରାଧନାର ବେଦମୂଳକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟାସଦେବ କହିଛନ୍ତି । ଏବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେଦୀୟ କ୍ରିୟାର ସାରାଂଶ ଶୁଣ । 'ସଦ୍ୟୋଜାତ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାଟି ନିଅ, 'ବାମଦେବାୟ' ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟାଅ । 'ଅଘୋରେଣ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ଗଢ଼ିବା, 'ତତ୍ପୁରୁଷାୟ' ଦ୍ୱାରା ନିୟମାନୁସାରେ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ୍ । 'ଈଶାନ' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରଙ୍କୁ ବେଦୀରେ ବିରାଜମାନ କରାଯିବ । ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ କରିବେ । ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଷୋଡଶୋପଚାର ଶିବାରାଧନା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଆମେ ଭବ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସଂହାରକ, ମହାଦେଵ, ତୀବ୍ର ରୂପ ଓ ତୀବ୍ରତାକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ଶର୍ବ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥାଉ । ଏହି ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ପ୍ରମାଦ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜିବେ, କାରଣ ଶିବ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏପରି ବେଦୀୟ ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବି ଏଠି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ଭୂମି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଶିବଙ୍କ ନାମ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହି କ୍ରମରେ ହର, ମହେଶ୍ୱର, ଶମ୍ଭୁ, ଶୂଳପାଣି, ପିନାକଧୃକ୍, ଶିବ, ପଶୁପତି, ମହାଦେଵ—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଲିଙ୍ଗ ମାଟି ଗଢ଼ିବା, ସ୍ଥାପନ, ଆବାହନ, ସ୍ନାନ, ପୂଜା ଓ ବିଦାୟ ତଥା ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ କରିବା ଦରକାର । ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା 'ଅଂ' ରେ ଶେଷ ହୁଏଥିବା ଚତୁର୍ଥୀ ବିଭକ୍ତି ନାମ ଦ୍ୱାରା, ଉଚ୍ଚ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଷଡଂଗ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ହାତରେ ନ୍ୟାସ କରି, ତାପରେ ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପରେ, ଭକ୍ତ ଜନମାନେ ଯେଉଁପରି ବିଶୁଦ୍ଧ ମନସ୍କ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ କୈଳାସର ମଧ୍ୟରେ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବିରାଜମାନ, ସନନ୍ଦ ଆଦି ଭକ୍ତମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜିଛନ୍ତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦାହ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶ୍ୱର ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଉମାଙ୍କ ଅଙ୍କଲଗ୍ନ ଏମିତି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବେ । ସେ ଚାନ୍ଦି ପାହାଡ଼ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି, ଶୋଭାମୟ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଶିରେ, ମଣିମାଳାରେ ଭୂଷିତ, ହସ୍ତେ ପରଶୁ, ମୃଗ, ବର ଓ ଅଭୟ ଧରିଛନ୍ତି, କୃପାମୟ, ପଦ୍ମାସନ, ଅମରମଣ୍ଡଳୀରେ ଘିରିଥିବା, ବାଘଚର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଓ ବୀଜ, ସମସ୍ତ ଭୟକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଏମିତି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରିବେ । ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ପୃଥିବୀ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରି, ଗୁରୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ । ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଓ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଶିର ନମାଇବେ । ପରେ, ନୂତନ ମାଳ୍ୟ ହାତରେ ଧରି, ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଶଂକରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ: "ମୁଁ ତୁମର, ମୋ ଜୀବନ ତୁମ ଗୁଣରେ ନିବେଶିତ, ମୋ ମନ ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ଅବିଚଳିତ, ହେ ମୃଡ଼, ତୁମକୁ କରୁଣା ସାଗର ବୋଲି ଜାଣିଛି, ହେ ପଶୁପତି, ମୋତେ କୃପା କର ।" "ମୁଁ ଯାହା କରିଛି—ପାଠ, ପୂଜା, ଆଦି—ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନରେ, ତୁମ ଦୟାରେ ତାହା ସଫଳ ହେଉ ।" "ମୁଁ ବଡ଼ ପାପୀ, ତୁମେ ବଡ଼ ପବିତ୍ରକାରକ, ଏହି ଜାଣି, ହେ ଗୌରୀଶ, ଯାହା ଚାହଁ, ତାହିଁ କର ।" "ତୁମକୁ ବେଦ, ପୁରାଣ, ଶାସ୍ତ୍ର, ମୁନିମାନେ ଜାଣିପାରିନାହାନ୍ତି, ହେ ମହାଦେଵ, ମୁଁ କିପରି ତୁମକୁ ଜାଣିପାରିବି?" "ମୁଁ ଯେପରି ହେଉ, ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ତୁମର, ହେ ମହେଶ୍ୱର, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, କୃପା କର ।" ଏପରି ନୂତନ ମାଳ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଉପରେ ରଖି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଣାମ କରିବେ । ତାପରେ, ନିୟମାନୁସାରେ ପରିକ୍ରମା କରି, ଆବାର ଭକ୍ତି ସହିତ ହିମ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବେ । ତାପରେ, କଣ୍ଠରେ ଧ୍ୱନି କରି, ଶୁଦ୍ଧମନା ହୋଇ ଶିର ନମାଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି ବିଦାୟ କରିବେ । ଏପରି ନିୟମାନୁସାରେ ମୃତ୍ତିକା ମୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା କୃତ ଶିବାରାଧନା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ ଓ ଶିବଭକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଏ । ଏହି ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ମନେ ପଢ଼ିବେ, ପଠିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପବିତ୍ର ହେବେ ଓ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ । ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ, କୀର୍ତ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସନ୍ତାନ, ପଉତ୍ର ଆଦିର ସୁଖ ଦେଇଥାଏ । ଏହାପରେ, ପୁତ୍ର ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପିତା, ଆପଣ ମୃତ୍ତିକା ମୂର୍ତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଠିକ୍ କହିଛନ୍ତି । ଏବେ, ଦୟାକରି, ବିଭିନ୍ନ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କେତେ ମୃତ୍ତିକା ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ ତାହା ବିସ୍ତୃତ କହନ୍ତୁ ।" ତେଣୁ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, "ହେ ମୁନିଗଣ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୁଣ, ଯାହା କେବଳ କରିଲେ ମଣିଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ଯଦି ମୃତ୍ତିକା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିନାହାଁତି ଓ ଅନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରିଥାଏ, ତେବେ ସେଇ ପୂଜା, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ । ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ମୃତ୍ତିକା ଲିଙ୍ଗର ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ନିୟମାନୁସାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳେ । ପ୍ରଥମେ ଆବାହନ, ପରେ ପୃଥକ୍ ସ୍ଥାପନ ଓ ପୂଜା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲିଙ୍ଗର ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣିବା ଦରକାର ।" "ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଚାହେ, ସେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏକ ହଜାର ମୃତ୍ତିକା ଶିବଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବେ; ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ମିଳିବ । ଧନ ଚାହିଁଥିବା ଲୋକ ତାହାର ଅର୍ଧ, ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିବା ଏକ ହଜାର ପଞ୍ଚଶ, ବସ୍ତ୍ର ଚାହିଁଥିବା ଏକ ଶହ ପଞ୍ଚ ।