ଏ ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ଉପଦେଶରେ କହାଯାଏ, ଯିଏ ଜୀବନ କାଳରେ ମୁକ୍ତ ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶିବଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶିବଙ୍କ ନିଜ ରୂପ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ; ସେଉଁଠି କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଲାଭ ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମଣିଷ ଜୀବନର ସେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ, ସେ ଶେଷରେ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଲିଙ୍ଗ ମାଟିରେ ତିଆରି କରି, ଯେଉଁଠି ସେ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଶିବ ଲୋକରେ ରହି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ, ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଭାରତ ଭୂମିରେ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଯଦି କେହି ନିର୍ମୋହ ଭାବରେ ପ୍ରତିଦିନ ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରେ, ସେ ସଦା ଶିବ ଲୋକରେ ବସିଥାଏ ଓ ଶେଷରେ ଶିବ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରେ। ଏଠି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି—ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରେ ନାହିଁ, ସେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଲିଙ୍ଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ହେବା ଦରକାର, ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଲେ ବା ପୂଜା ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ। ମଣି, ସୁନା, ପାରଦ, ସ୍ଫଟିକ କିମ୍ବା ମାଟିର ଲିଙ୍ଗ, କିମ୍ବା ଫୁଲ ଓ ମଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଉଥିବା ଲିଙ୍ଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗି ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହି ଅଖଣ୍ଡ ଓ ଭାଗୀୟ ଧାରଣା ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି। ମହେଶ୍ୱର ନିଜେ ଅଲତାର ରୂପରେ ଏବଂ ଚିତ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ଏହିଠି, ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଭାଗର ଲିଙ୍ଗକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ। ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦୁଇ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଦରକାର, ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତିଆରି କରିବାକୁ ଶୈବ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗି ତିଆରି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଭ୍ରମିତ; ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ କିମ୍ବା ଋଷିମାନେ ଏପରି କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ତିଆରି କରନ୍ତି ଏବଂ ଚଳିତକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ, ସେମାନେ ମୂର୍ଖ ନୁହଁନ୍ତି, ଏବଂ ପୂଜାର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଶାସ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଏବଂ ଅଚଳକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଥିବା ଚଳିତ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ବଡ଼ କ୍ଷତି ଦେଇଥାଏ। ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଚଳ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇନଥାଏ; ଏହା ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏବେ ବେଦମାର୍ଗୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କିପରି ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରିବେ, ତାହା ବିସ୍ତାରରେ କହାଯାଏ। ବେଦମାର୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପୂଜା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନ, ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞ କରି, ପରେ ପୂଜା ପ୍ରାରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭସ୍ମ ଏବଂ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିବା ଦରକାର। ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତିରେ, ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୃଥିବୀ ମୂଳ ଶିବ ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନଦୀ କୂଳ, ପୋଖରୀ ପାଖ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଶିବ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ, ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପୂଜା ତିନିଯାଏ। ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରୁ ମାଟି ସଂଗ୍ରହ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ତିଆରି କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଧଳା, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଲାଲ, ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ହଳଦୀଆ, ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ କଳା—ଏହି ରଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ କିମ୍ବା ଯେଉଁ ରଙ୍ଗ ମିଳେ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଚିତା ସହିତ ମାଟି ନେଇ, ଏହାକୁ ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଦରକାର। ପରେ ମାଟିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ଗଠିଆ ଆକାର ଦେଇ, ବେଦ ମାର୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ୍ର ପୃଥିବୀ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏବେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଏହି ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରି, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଏହି ପୂଜାର ବିଧି ଏପରି: "ନମଃ ଶିବାୟ" ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଅଞ୍ଜଳି ଦେବା, "ପୃଥିବୀ ଆସିଥିଲା" ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସ୍ଥଳକୁ ପବିତ୍ର କରିବା। "ତ୍ୱମପଃ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଜଳଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି; "ନମଃ ରୁଦ୍ରାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଫଟିକ ବନ୍ଧନ କରିବା। "ଶମ୍ଭୱେ" ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥଳ ପବିତ୍ର କରିବା, ପୂର୍ବ ଉଚ୍ଚାରିତ "ନମଃ" ମନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଛିଁଟିବା। "ନୀଳକଣ୍ଠାୟ" ଏବଂ ପୂର୍ବ ମନ୍ତ୍ରରେ ଶିବ ଲିଙ୍ଗର ସ୍ଥାପନ କରିବା। "ତସ୍ମାଇ ରୁଦ୍ରାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଦେଇବା। "ମହତେ ଶ୍ରବସେ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଆବାହନ କରିବା, "ଆଗଚ୍ଛ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଆସନ ଦେଇବା। "ଶରେଣା" ମନ୍ତ୍ରରେ ନ୍ୟାସ କରିବା, "ସଉ ଅବଦତ୍" ମନ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିଷେକ କରିବା। "ପ୍ରାଣେନ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ଥାପନ, "ସଉ ଚରତ୍" ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଘ୍ନ ନିବାରଣ। "ରୁଦ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ" ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇବା, "ତ୍ରୟମ୍ବକ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଆଚମନ କରିବା। "କ୍ଷୀରମେଧି" ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ, "ଦଧିକ୍ରାବନ୍" ମନ୍ତ୍ରରେ ଦହି ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ। ମଧୁ ଓ ଚିନି ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ ପଞ୍ଚାମୃତ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ, କିମ୍ବା ପାଦ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚାମୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ। "ମନଃ କୁମାରେ" ମନ୍ତ୍ରରେ ମେଖଳା ପିନ୍ଧାଇବା, କିମ୍ବା "ନମଃ ପ୍ରଭୃତେ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଉପର ଚୀର ଦେଇବା। "ତତ୍ ତେ ଅସ୍ତ୍ରମ" ମନ୍ତ୍ର ଓ ଚାରି ଋକ୍ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇବା, ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ। "ନମଃ ଶ୍ୱଭ୍ୟ" ମନ୍ତ୍ର ଓ ଋକ୍ ସହିତ ଗନ୍ଧ ଦେଇବା ଉଚିତ।