ଏଠି ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଆଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶିବ-ଭକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, କାଳଙ୍କ ଏକ ମାନବାକୃତି ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ତାଳ ଏବଂ ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଥାଏ, ଏହି ପ୍ରତିମାରେ ଶତ ନିଷ୍କା କିମ୍ବା ଦଶ ନିଷ୍କା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମାକୁ ଏକ ଦାନ ସହିତ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ତାପରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ତିଲ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ରୋଗ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଘୃତ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଏକ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଯଦି ଦରିଦ୍ର ଥାଏ, ତେବେ କମରେ ଶତ ଜଣକୁ ଦେଇପାରିବେ। ଯଦି କିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ଥାଏ, ତେବେ ସ୍ୱାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଯେତେକି ସମ୍ଭବ ତେତେକି କରିବା ଉଚିତ୍; ଭୂତ-ପ୍ରେତ ଏବଂ ଦିଗ୍ବାଧା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭୈରବଙ୍କ ମହାପୂଜା କରିବା ଚାହିଁଦିଏ। ଅନ୍ତେ, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଅଭିଷେକ ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଦେଉଥିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ବିଧିରେ ଯେଉଁମାନେ ବଳି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଏ; ଏହି ଶାନ୍ତି-ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ସେମିତି ସମୟରେ ବା କମରେ କମେ ଏକ ମାସ ଭିତରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍; ଯଦି ବଡ଼ ଅପରାଧ ହୁଏ, ଭୈରବଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଗୁରୁତର ରୋଗ ଆସିଥାଏ, ତେବେ ପୁନଃ ନିଶ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ୍; ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦରିଦ୍ରତା ଥାଏ, ସେଠି କମରେ କମେ ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନହେଲେ, ସ୍ନାନ କରି ଯେତେକି ଦେଇପାରନ୍ତି ତାହା ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ନମସ୍କାର ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟି ଥର କରିପାରନ୍ତି; ଏହି ନମସ୍କାର-ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ରୂପକୁ ଯେଉଁ ମନ ଅର୍ପିତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଶୂନ୍ୟତାରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ‘ମୁଁ’ ଭାବ ତୁମକୁ ଦେଖି ଦୂର ହୁଏ। ମୁଁ ନିଜ ଦେହ ସହିତ ନମ୍ର, ତୁମେ ମହାନ; ଏବେ ମୁଁ ନିଜର ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ଏବେ ତୁମର ଦାସ ହୋଇଯାଇଛି। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ଆତ୍ମାକୁ ପୂଜା ଏବଂ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍; ପରେ ଶିବଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ପାନ ଖାଇବା ଉଚିତ୍। ନିଜେ ଏକ ଶତ ଅଷ୍ଟ ଥର ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ୍; ଅନ୍ୟ କେହି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂଖ୍ୟା ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟି ହୋଇପାରେ। ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଦୁଃଖର ମୂଳ ହେଉଛି ରୋଗ, ଏବଂ ରୋଗର ମୂଳ ହେଉଛି ପାପ। ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ନିବାରଣ ହୁଏ; ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ ଧର୍ମ ପାପ ଦୂର କରିପାରିବାର ସମର୍ଥ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାକୁ ଶିବ ଉପାସନାର ମୁଖ୍ୟ କର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରୟୋଗରେ ଏହି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ‘ଓଁ’ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସମାନ। ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ଏହି ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ଚକ୍ରକୁ ମାୟା ଚକ୍ର କୁହାଯାଏ; ବଳି ଦେବାର ବେଦି ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ମାୟା ଚକ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବେଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କ୍ରମରେ ପଦକ୍ଷେପ ଦେଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ୍, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦରେ ଅନ୍ତର ରଖି। ପରେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହାକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କୁହାଯାଏ; ବେଦିରୁ ବାହାରିବା ସମୟରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ ହୁଏ, ଏବଂ ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ, ଏହି ବିପରୀତ ଦ୍ୱୟ ଶିବଙ୍କ ମାୟାକୁ ଅର୍ପିତ ହୁଏ; ଯିଏ ଏହି ବିପରୀତ ଶିବଙ୍କ ମାୟାକୁ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ପୁନଃ ଏହି ଚକ୍ରରେ ପଡ଼େ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହର କ୍ରିୟାରେ ନିର୍ଭର କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପାଶବଦ୍ଧ ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତିନି ଦେହ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଗିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଶିବ, ମାୟା ଚକ୍ରର ଚାଳକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ; ଶିବ ନିଜର ମାୟାକୁ ଅର୍ପିତ ବିପରୀତକୁ ଦୂର କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ବିପରୀତ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟତମ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର ଶିବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ, ସୋଲୋ ଉପଚାର ସମସ୍ତ ପୂଜାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ ଯାହା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ତେଣୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ୍। ଶିବଭକ୍ତ, ନିରବ, ସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ସହିତ, କ୍ରିୟା, ତପସ୍ୟା, ଜପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ, ଜ୍ଞାନ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ସନ୍ଦେହ ଦୂରୀକରଣ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ମିଳେ। କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଫଳ ମିଳେ, ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ; ଜନ୍ମର ଫଳ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଶିବଭକ୍ତ ନିଜ ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଦେହ ଓ ଧନ ଅନୁଯାୟୀ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍। ଜ୍ଞାନୀ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାର୍ଜିତ ଧନରେ ଶିବ ଧାମରେ ରହିବା ଉଚିତ୍, ଜୀବକୁ କ୍ଷତି ନଦେଇ ଓ ଅତି କଷ୍ଟ ନେଇ ନୁହେଁ। ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଜଳ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ତାହା ଶୁଭ ହୁଏ; କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଇପାରେ। ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ଭିକ୍ଷା ଶିବଭକ୍ତି ବଢ଼ାଏ; ଶିବ ଯୋଗୀଙ୍କ ଭିକ୍ଷାକୁ 'ଶମ୍ଭୁ ସୂତ୍ର' କୁହାଯାଏ। ଯେପରି ହେଉ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ନିରବତାରେ ଭକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଶିବଭକ୍ତଙ୍କୁ କେବଳ ଶିବର ମହିମା କୁହିବା ଉଚିତ୍; ଶିବମନ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତତା କେବଳ ଶିବ ଜାଣନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି। ଶିବଭକ୍ତ ନିତ୍ୟ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ରହିବା ଉଚିତ୍; ଚଳନଶୀଳ ଲିଙ୍ଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ଅଚଳ ହୁଅନ୍ତି।