ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଗୁରୁଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମବଦ୍ଧ ଭାବେ ଏହି ବିଧିକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ—ଆବାହନରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—ଗୁରୁ ଏକାଠି କରିଥାନ୍ତି। ଗୁରୁ ଓ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିଥାନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ପାତ୍ରର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମନ୍ତ୍ର ପାଠ ପରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ହୋମ କରିଥାନ୍ତି—ଏହି ହୋମ କେବଳ କୋଟି, ଲକ୍ଷ, ହଜାର, ଶତ, କିମ୍ବା ଏକଶେ ଆଠ ଥର ହେବା ସମ୍ଭବ। ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଦିନ, ନଅ ଦିନ କିମ୍ବା ଚାଳିଶି ଦିନର ମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ହେଇପାରେ। ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶମୀ କାଠ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ବ୍ୟବହାର କରି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ହୋମରେ ଇଂଧନ, ଚାଉଳ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ନିବେଦନ କରାଯିବ, ନିଜ ନିଜ ନାମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଏହି ଆରମ୍ଭ ହେଲାପରେ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ସମାପ୍ତି କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଭ ଆବାହନ ପଠି, ସ୍ଥଳକୁ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏହା ପରେ, ଯେତେ ଥର ହୋମ କରାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭୋଜନ କରିବେ। ଗୁରୁ ଓ ଋତ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ତାହାର ଅଂଶୀ ହେବେ। ସମସ୍ତ ହୋମ ସମାପ୍ତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଶ୍ରେଣୀଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—ଖାଦ୍ୟ ଓ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା। ତାପରେ, ଦଶ ଦାନ ଦେବା ଓ ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ—ଶିଶୁ, ଉପନୟନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଗୃହସ୍ଥ ଓ ବନବାସୀଙ୍କୁ। ପରେ କୁମାରୀ, ବିବାହିତ ଓ ବିଧବାମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯମ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା, ଅପମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗର ନାୟକ ବୋଲି କହାଯାଏ। ତେଣୁ ଯମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କାଳଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କାଳଙ୍କ ଏକ ପ୍ରତିମା, ଯାହା ମାନବ ଆକୃତିରେ ଅଣ୍ଟ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧାରଣ କରିଛି, ଶତ ନିଷ୍କ କିମ୍ବା ଦଶ ନିଷ୍କ ସୁନାରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମା ଦାନ ସହ ଦେଇ, ପରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ରୋଗ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଘୃତ ଦାନ କରିବା ଓ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ କରାଯିବ; ଦରିଦ୍ର ହେଲେ କମ୍ସେକମ୍ ଶତଜନକୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯଦି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର, ଯେଉଁଠି ପରିମାଣ ସମ୍ଭବ, ତାହିଁ କରିବା ଉଚିତ। ଭୂତପିଶାଚ ଓ ଦିଗ୍ବାଧା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭୈରବଙ୍କ ମହାପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମାପ୍ତିରେ, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଭିଷେକ ଓ ନିବେଦନ କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏପରି ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ହୁଏ; ଏହି ଶାନ୍ତିୟଜ୍ଞ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କୌଣସି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ସେହି ସମୟରେ କିମ୍ବା ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ; ମହାପାପ ହେଲେ ଭୈରବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମହାରୋଗ ଆସିଲେ ପୁନଃ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିବା ଉଚିତ; ଦରିଦ୍ର ହେଲେ କମ୍ସେକମ୍ ଦୀପ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନହେଲେ, ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ସମ୍ଭବ, ଦାନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକଶେ ଆଠ ଥର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟି ପ୍ରଣାମ କରିପାରିବେ; ଏହି ପ୍ରଣାମ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ରୂପକୁ ଯେଉଁ ମନ ଅର୍ପିତ, ସେହି ମନ ଶୂନ୍ୟତାରେ ଆନନ୍ଦ ମାନେନି; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯେ 'ମୁଁ' ଭାବ ଅଛି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ତାହା ଦୂର ହୁଏ। ମୁଁ ନିଜ ଦେହରେ ନମ୍ର, ଆପଣ ମହାନ; ମୋ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଦାସ। ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଯଥାଯଥା ପୂଜା ଓ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ; ଶିବଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ପାନସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ନିଜେ ଏକଶେ ଆଠ ଥର ଶିବଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟେ ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରିପାରିବେ। ଏହିପରି ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଦୁଃଖର ମୂଳ ହେଉଛି ରୋଗ, ଓ ରୋଗର ମୂଳ ହେଉଛି ପାପ। ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର କରାଯାଏ; ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ ଧର୍ମ ପାପ ଦୂର କରିପାରେ। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଶିବ ଉପାସନାର ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ; ପ୍ରାୟୋଗିକ ଭାବେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ହେଉଛି ଓଁକାର ଜପ। ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ—ଏହି ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ଚକ୍ର ମାୟା ଚକ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯଜ୍ଞ ବେଦି ହେଉଛି ଶିବଙ୍କ ମାୟା ଚକ୍ର। ଏହି ବେଦିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କ୍ରମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକୁ ଅଲ୍ପ ଦୂରୀରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ପ୍ରଣାମ କରିବା, ଯାହା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ବିଦାୟ ସମୟରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ ହୁଏ, ପ୍ରଣାମରେ ଆତ୍ମା ଅର୍ପିତ ହୁଏ। ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ବିପରୀତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଶିବଙ୍କ ମାୟାକୁ ଅର୍ପିତ ହୁଏ; ଯେଉଁଠି ଏହି ବିପରୀତକୁ ଶିବଙ୍କ ମାୟାରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେ ଏହି ଚକ୍ରରେ ପୁଣି ବନ୍ଧିତ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିର୍ଭର ରହିଛି, ସେଉଁଠି ପ୍ରାଣୀ ବନ୍ଧନରେ; ମୁକ୍ତି ହେଉଛି ତିନି ଦେହର ଉପରେ ସ୍ୱାମୀଭାବ। ଶିବ, ଏହି ମାୟା ଚକ୍ରର ଚାଳକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ; ଶିବ ତାଙ୍କର ମାୟାକୁ ଅର୍ପିତ ବିପରୀତକୁ ହଟାଇଦିଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ବିପରୀତ ଶିବଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହା ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଓ ପ୍ରଣାମ ଶିବଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ କୁହନ୍ତି। ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଓ ପ୍ରଣାମ ଶିବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଷୋଡଶୋପଚାର ପୂଜା ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, ଯାହା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ତେଣୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ନିର୍ବିକାର, ଶାନ୍ତ, ସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ—କ୍ରିୟା, ତପ, ଜପ, ଜ୍ଞାନ, ଧ୍ୟାନ—ଯଥାଯଥା କରିବା ଉଚିତ।