ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ଶିବପୁରାଣର ଏକ ଦିବ୍ୟ କଥା ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଗୁରୁସେବାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରେ। ପ୍ରଭୁ ଶିବ ନିଜେ ଗୁରୁର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ରଜ, ତମ, ସତ୍ତ୍ୱ ଭଳି ତିନି ପ୍ରକୃତିକୁ ଦୂର କରନ୍ତି ଓ ସେଠାରେ ଶିବତ୍ୱକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଗୁରୁ, ଯିଏ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ସେଠିଏ ଶିଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ପ୍ରଣୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତାଙ୍କୁ ଗୁରୁ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଦେହକୁ ଗୁରୁଲିଙ୍ଗ ବୋଲି ମନନ୍ତି; ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରିବା ମାନେ ଗୁରୁଲିଙ୍ଗର ପୂଜା କରିବା। ଏହିପରି ଶିଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶରୀର, ମନ, ଓ ମନ୍ତ୍ରଣା ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କ କଥାକୁ ଶୁଣି ଓ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ କଥା ସମ୍ଭବ ହେଉ କି ଅସମ୍ଭବ। ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସଫଳ କରନ୍ତି; ଏହିପରି ଶିଷ୍ୟ ଦ୍ୱିକ୍ଷାର ଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଶରୀର ଆଦି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଅର୍ପଣ କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଖାଇପାରନ୍ତି। ଏହି ଶିଷ୍ୟ ସଦା ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଗୁରୁ ସହିତ ଜଡିତ; ତାଙ୍କର ଜିଭ, ଲିଙ୍ଗ, ମନ୍ତ୍ର, ବୀର୍ୟ, କାନ, ଓ ଗର୍ଭ ନିମିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧିତ। ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ରଜନିତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇ, ପିତା ଭାବେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଯେପରି ଜନ୍ମଦାତା ପିତା ସନ୍ସାରରେ ପ୍ରବେଶ କରାନ୍ତି, ଗୁରୁ ତାହାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ଏହି ଭିନ୍ନତାକୁ ଜାଣି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପିତା ଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଶିଷ୍ୟ ନିଜ ଉପାର୍ଜିତ ଧନ ଓ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କ ଚରଣ ଠାରୁ ମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ସେବା କରିବା ଉଚିତ। ଧନ, ପାଦୁକା ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକରଣ, ପାଦସ୍ପର୍ଶ, ସ୍ନାନ, ଅଭିଷେକ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁ ପୂଜା ମାନେ ନିଜେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା; ଗୁରୁଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଶିବଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧିକର। ଗୁରୁଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ, ଭୋଜନ ଓ ଅନ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଶିଷ୍ୟ ଓ ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁମତି ଛଡ଼ା କିଛି ନେଇଲେ ତାହା ଚୋରି ସମାନ; ଗୁରୁ ଯାହା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାହା ସାବଧାନ ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ଭିନ୍ନତା ଜାଣନ୍ତି, ସେ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର କରି ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି; କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଫଳ ହୁଏ। ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଫଳ ମିଳେ; ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କଷ୍ଟ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଜ୍ୱର, ଗଠି, ରୋଗ ଓ ନିଜ ଦୁଃଖ ପାଇଁ। ଭୂତ, ଶ୍ୱାନ, ପିଶାଚ, ପିପିଲିକା, ଗୋଧିକା ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ କଷ୍ଟ ପାଇଁ; ଘରେ କଚ୍ଛପ, ସାପ, ଦୁଷ୍ଟ ନାରୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ, ବୃକ୍ଷ, ଗାଈ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦୁଃଖ ଦେଖାଯାଏ। ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଇଲେ, ମଳିନତା, ଶନିର ଦୃଷ୍ଟି, ମହାମାରୀ ଆଦି ଭୌତିକ କଷ୍ଟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଜ୍ୱର, ମହାମାରୀ, ଛୁଆଁ ରୋଗ, ଗୋମାତାର ରୋଗ, ଗୁଟିକା, ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ, ଗ୍ରହ ଚଳନ ଓ ଗ୍ରହ ଯୋଗ ଦେଖାଯାଏ। ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ପ୍ନ ଓ ଏହା ସମାନ ଦେବୀୟ କ୍ଷତି ଭାବରେ ମନାଯାଏ; ଶବ, ଅନ୍ତ୍ୟଜ, ପତିତ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଘରକୁ ଛୁଇଁଲେ ମଧ୍ୟ। ଏପରି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଇଲେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶାନ୍ତି କାମନାରେ ଶାନ୍ତି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ମନ୍ଦିର, ଗୋଶାଳା, ସ୍ତୂପ ବା ଘରର ମଝିରେ, ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୁଭ୍ର ସଜାଯିଥିବା ଚଉକି ବା ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଏହି ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ଚାଉଳ ବା ଧାନ ରଖି, ମଝିରେ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରଣ କରି, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଚିତ୍ରିବା ଉଚିତ। ଏକ ଘଡ଼ିକୁ ତାନ୍ତିରେ ବାନ୍ଧି, ନୂତନ ଗୁଗୁଳ ଧୂପ ଦେଇ, ମଝିରେ ବଡ଼ ଘଡ଼ି ରଖିବା ଓ ଚାରି ଦିଗରେ ଏମିତି ଘଡ଼ି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏଠି ଅଷ୍ଟଘଟରେ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳ ଓ ପଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭରି, ଆମ୍ବ ଓ ଶୁଭ ଗଛର ଡାଳ ରଖିବା ଉଚିତ। ନବ ରତ୍ନ ନୀଳମଣି ଆଦିକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ରଖି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଦ୍ୱାନ ପୁରୋହିତ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖି, ମଣ୍ଡପରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମଝି ଘଡ଼ିରେ ଓ ବାହ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜି, ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ହବନ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଆବାହନ ଆଦି ଗୁରୁ ନିଜେ କରିବେ; ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହବନ ପାଠ ପରେ, ଏକ କୋଟି, ଲକ୍ଷ, ହଜାର, ଶତ, ବା ୧୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଳେ ହବନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ହବନ ଏକ ଦିନ, ନଅ ଦିନ ବା ମଣ୍ଡଳ (ଚାଳିଶି ଦିନ) ଅନୁସାରେ କରିହେବ। ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶମୀ କାଠ, ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ, ଇଂଦନ, ଚାଉଳ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ଓ ନାମ ସହିତ ହବନ କରିବା ଉଚିତ। ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ତୟାରି ଥିବା ସମଗ୍ରୀ ସହିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଭ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ପରେ ଜଳ ଛିଁଟିବା ଉଚିତ। ପରେ, ହବନ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇବେ; ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହବିଷ୍ୟ ଭୋଗ କରିବେ। ସମସ୍ତ ହବନ ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରହମାନେ ପୂଜି, ପୁରୋହିତମାନେ ଖାଦ୍ୟ, ରତ୍ନ ଓ ଉପହାର ଦେଇ ପୂଜିତ ହେବେ। ପରେ ଦଶ ଉପହାର ଓ ତାହାଠାରୁ ବଡ଼ ଦାନ, ଶିଶୁ, ଦ୍ୱିକ୍ଷିତ, ଗୃହସ୍ଥ, ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ତାପରେ କୁମାରୀ, ସୁମଙ୍ଗଳି, ବିଧବାମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ମୃତ୍ୟୁ ଦେବତାକୁ ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗର ନାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ଯମଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ କାଳଦାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ନିଷ୍ଠା ଓ ଶୁଦ୍ଧି ସହିତ ଗୁରୁ ପୂଜା, ଶିବପୂଜା, ଶାନ୍ତି କାମନା ଓ ଦାନ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ, ବିଘ୍ନ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂର ହୁଏ, ଏବଂ ଶିଷ୍ୟ ଏହି ଶିବପଥରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରନ୍ତି।