शिवपुराणम्

वेदादौचप्रयोज्यंस्याद्वंदनेसंध्ययोरपि नवकौटिजपाञ्जप्त्वासंशुद्धःपुरुषोभवेत्

वेदांमध्ये 'उ' हा पूजा आणि दोन संध्याकाळी वापरावा; नव्वद कोटी जप केल्याने माणूस नक्कीच शुद्ध होतो.

पुनश्चनवकोट्यातुपृथिवीजयमाप्नुयात् पुनश्चनवकोट्यातुह्यपांजयमवाप्नुयात्

पुन्हा नव कोटी जप केल्यावर पृथ्वीवर विजय मिळवता येतो; आणि पुन्हा नव कोटी जप केल्यावर पाण्यावरही विजय मिळवता येतो.

पुनश्चनवकोट्यातुतेजसांजयमाप्नुयात् पुनश्चनवकोट्या तु वायोर्जयमवाप्नुयात् आकाशजयमाप्नोति नवकोटिजपेन वै

पुन्हा नव कोटी जप केल्यावर अग्नीवर विजय मिळवता येतो; आणि पुन्हा नव कोटी जप केल्यावर वाऱ्यावर विजय मिळवता येतो; नव कोटी जप केल्यावर आकाशावरही विजय मिळवता येतो.

गंधादीनांक्रमेणैवनवकोटिजपेणवै अहंकारस्य च पुनर्नव कोटिजपेन वै

त्याचप्रमाणे, प्रत्येक गंध व इतर तत्त्वांवर नव कोटी जप केल्यावर विजय मिळवता येतो; आणि अहंकारावरही नव कोटी जप केल्यावर विजय मिळवता येतो.

सहस्रमंत्रजप्तेन नित्यशुद्धो भवेत्पुमान् ततः परंस्वसिद्ध्यर्थंजपोभवतिहिद्विजाः

मंत्राचा हजार वेळा जप केल्यावर माणूस नेहमी शुद्ध राहतो; त्यानंतर, हे द्विजांनो, स्वतःच्या सिद्धीसाठी पुढे जप करावा.

एवमष्टोत्तरशतकोटिजप्तेनवैपुनः प्रणवेनप्रबुद्धस्तुशुद्धयोगमवाप्नुयात्

अशा प्रकारे, एकशे आठ कोटी जप केल्यावर, प्राणवामुळे जागृती येते आणि शुद्ध योग प्राप्त होतो.

शुद्धयोगेनसंयुक्तोजीवन्मुक्तोनसंशयः सदाजपन्सदाध्यायञ्छिवं प्रणवरूपिणम्

शुद्ध योगाने युक्त झाल्यावर, तो जीवंत असतानाच मुक्त होतो, यात शंका नाही; तो नेहमी प्राणवरूप शिवाचा जप व ध्यान करतो.

समाधिस्थोमहायोगीशिव एव नसंशयः ऋषिच्छंदोदेवतादिन्यस्यदेहेपुनर्जपेत्

समाधीत मग्न असलेला महायोगी खरोखरच शिवाच असतो, यात शंका नाही; ऋषी, छंद, देवता इत्यादीप्रमाणे शरीरात पुन्हा जप करावा.

प्रणवं मातृकायुक्तंदेहेत्यस्य ऋषिर्भवेत् दशमातृषडध्वादि सर्वंन्यासफलं लभेत्

मातृकांसह प्राणवाचा शरीरात जप केल्यावर त्याचा ऋषी म्हणून ऋषीच असतो; दहा मातृका, सहा मार्ग इत्यादींमुळे सर्व न्यासाचे फळ मिळते.

प्रवृत्तानां चमिश्राणांस्थूलप्रणवमिष्यते क्रियातपोजपैर्युक्तास्त्रिविधाः शिवयोगिनः

कर्म करणाऱ्यांसाठी आणि मिश्र साधन करणाऱ्यांसाठी स्थूल प्राणव सांगितला आहे; क्रिया, तप आणि जप यांच्याशी संबंधित शिवयोगी तीन प्रकारचे असतात.

धनादिविभवैश्चैवकराद्यंगैर्नमादिभिः क्रियया पूजयायुक्तःक्रियायोगीति कथ्यते

धन व इतर सुखसंपत्ती, हात व इतर अंग, नाव इत्यादींनी युक्त होऊन जो पूजा करतो, त्याला क्रियायोगी म्हणतात.

पूजायुक्तश्चमितभुग्बाह्यंद्रियजयान्वितः परद्रोहादिरहितस्तपोयोगीति कथ्यते

जो पूजा करतो, इंद्रिये जिंकलेली आहेत, दुसऱ्याला त्रास देत नाही आणि दोषांपासून मुक्त आहे, त्याला तपयोगी म्हणतात.

एतैर्युक्तःसदाक्रुद्धःसर्वकामादिवर्जितः सदाजपपरःशांतोजपयोगीति तंविदुः

जो नेहमी शांत असतो, सर्व इच्छा व राग सोडलेला असतो, आणि नेहमी जपात मग्न असतो, त्याला जपयोगी म्हणतात.

उपचारैः षोडशभिः पूजया शिवयोगिनाम् सालोक्यादिक्रमेणैवशुद्धोमुक्तिंलभेन्नरः

सोळा उपचारांनी पूजा केल्यावर, शिवयोगींमध्ये, मनुष्याला शिवासोबत राहण्यापासून सुरू होऊन शुद्ध मुक्ती मिळते.

जपयोगमथोवक्ष्येगदतः शृणुतद्विजाः तपःकर्तुर्जपः प्रोक्तोयज्जमन्परिमार्जते

आता मी जपयोग सांगतो; हे द्विजांनो, ते ऐका. तप करणाऱ्यांसाठी जप सांगितला आहे, कारण तो यज्ञ शुद्ध करतो.

शिवनामनमःपूर्वंचतुर्थ्यांपञ्चतत्त्वकम् स्थूलप्रणवरूपं हि शिवपञ्चाक्षरं द्विजाः

शिवाचे नाव, 'नमः' या चतुर्थी विभक्तीने आधी लावून, पंचतत्त्वांनी युक्त असते; हेच स्थूल प्राणवरूप शिवपंचाक्षर आहे, हे द्विजांनो.

पञ्चाक्षरजपेनैव सर्वसिद्धिं लभेन्नरः प्रणवेनादिसंयुक्तंसदापञ्चाक्षरंजपेत्

पंचाक्षरी मंत्राचा जप केल्याने मनुष्य सर्व सिद्धी मिळवतो; प्राणवाने सुरुवात करून नेहमी पंचाक्षरी मंत्राचा जप करावा.

गुरूपदेशंसंगम्यसुखवासेसुभूतले पूर्वपक्षेसमारभ्यकृष्णभूतावधिद्विजाः

गुरूचे उपदेश मिळवून, उत्तम पृथ्वीवर सुखाने राहून, पूर्व दिशेपासून सुरू करून कृष्ण पक्षापर्यंत, हे द्विजांनो,

माघंभाद्रंविशिष्टंतुसर्वकालोत्तमोत्तमम् एकवारंमिताशीतुवाग्यतोनियतेंद्रियः

माघ आणि भाद्र महिन्यांना सर्व काळांमध्ये श्रेष्ठ मानले आहे; रोज एकदा, मोजून खावे, वाणी व इंद्रिये संयमित ठेवावीत.

स्वस्यराजपित्ःणांचशुश्रूषणंचनित्यशः सहस्रजपमात्रेणभवेच्छुद्धो ऽन्यथा ऋणी

आपल्या वडिलांची आणि राजाची नेहमी सेवा केल्याने, तसेच हजार वेळा मंत्र जप केल्याने मन शुद्ध होते; अन्यथा माणूस कायम ऋणात राहतो.

पञ्चाक्षरंपञ्चलक्षंजपेच्छिवमनुस्मरन् पद्मासनस्थंशिवदंगंगाचंद्रकलान्वितम्

शिवाचा पाच अक्षरी मंत्र पाच लाख वेळा जपावा, आणि कमळाच्या आसनावर बसलेल्या, जटांमध्ये चंद्रकोर असलेल्या शिवाचे ध्यान करावे.

वामोरुस्थितशक्त्याचविराजंतंमहागणैः मृगटंकधरंदेवंवरदाभयपाणिकम्

डाव्या मांडीवर शक्ति असलेला, मोठ्या गणांसह तेजस्वी असलेला, हरण आणि कुऱ्हाड हातात धारण केलेला, वरद आणि अभय देणारे हात असलेला त्या देवाचे ध्यान करावे.

सदानुग्रहकर्तारं सदाशिवमनुस्मरन् संपूज्यमनसा पूर्वंहृदिवासूर्यमंडले

सदैव कृपा करणाऱ्या सदाशिवाचे मनात आठवण ठेवून, प्रथम मनापासून हृदयातील सूर्यमंडलात त्याची पूजा करावी.

जपेत्पञ्चाक्षरींविद्यांप्राङ्मुखः शुद्धकर्मकृत् प्रातःकृष्णचतुर्दश्यां नित्यकर्मसमाप्यच

पूर्वेकडे तोंड करून, शुद्ध कर्म करून, प्रातःकाळी कृष्णचतुर्दशीच्या दिवशी, नित्यकर्म झाल्यावर पाच अक्षरी मंत्राचा जप करावा.

मनोरमेशुचौदेशेनियतः शुद्धमानसः पञ्चाक्षरस्यमंत्रस्य सहस्रंद्वादशंजपेत्

सुंदर आणि पवित्र जागी, मन शांत आणि शुद्ध ठेवून, पाच अक्षरी मंत्राचा हजार बारा वेळा जप करावा.

वरयेच्चसपत्नीकाञ्छैवान्वैब्राह्मणोत्तमान् एकंगुरुवरंशिष्टंवरयेत्सांबमूर्तिकम्

संपूर्ण ब्राह्मण किंवा विवाहित ब्राह्मण निवडावेत, आणि उत्तम, शंभूच्या रूपात स्थिर असलेला एक गुरु निवडावा.

ईशानंचाथपुरुषमघोरंवाममेव च सद्योजातं चपञ्चैवशिवभक्तान्द्विजोत्तमान्

ईशान, तत्पुरुष, अघोर, वामदेव आणि सद्योजात या रूपात असलेले, शिवभक्त आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण असे पाच जण निवडावेत.

पूजाद्रव्याणिसंपाद्यशिवपूजांसमारभेत् शिवपूजांचविधिवत्कृत्वाहोमंसमारभेत्

पूजेची सामग्री गोळा करून, शिवाची पूजा सुरू करावी; आणि विधीपूर्वक पूजा झाल्यावर हवन सुरू करावा.

मुखांतं च स्वसूत्रेणकृत्याहोमंसमारभेत् दशैकंवाशतैकंवासहस्रैकमथापिवा

आपल्या यज्ञोपवीताने मुखासमोर बसून, हवन सुरू करावा; शक्य असेल तेवढे, म्हणजे अकरा, शंभर एक किंवा हजार आहुती द्याव्यात.