शिवपुराणम्

एतच्छिवपुराणं यो नमस्कुर्याददूरतः सर्वदेवार्चनफलं स प्राप्नोति न संशयः

जो कोणी दूरून या शिवपुराणाला नमस्कार करतो, त्याला सर्व देवांची पूजा केल्याचं फळ मिळतं, यात शंका नाही.

एतच्छिवपुराणं वै लिखित्वा पुस्तकं स्वयम् यो दद्याच्छिवभक्तेभ्यस्तस्य पुण्यफलं शृणु

जो स्वतः हे शिवपुराण लिहून पुस्तक रूपात शिवभक्तांना देतो, त्याला मिळणारं पुण्यफळ ऐक.

अधीतेषु च शास्त्रेषु वेदेषु व्याकृतेषु च यत्फलं दुर्लभं लोके तत्फलं तस्य संभवेत्

शास्त्र आणि वेद यांचा अभ्यास व त्याचं स्पष्टीकरण करून जे दुर्मिळ फळ मिळतं, तेच फळ त्याला मिळतं.

एतच्छिवपुराणं हि चतुर्दश्यामुपोषितः शिवभक्तसभायां यो व्याकरोति स उत्तमः

जो चतुर्दशीला उपवास करून शिवभक्तांच्या सभेत हे शिवपुराण समजावून सांगतो, तो सर्वांत श्रेष्ठ आहे.

प्रत्यक्षरं तु गायत्रीपुरश्चर्याफलं लभेत् इह भुक्त्वाखिलान्कामानंते निर्वाणतां व्रजेत्

या शिवपुराणातील प्रत्येक अक्षरासाठी गायत्री पुरश्चरणाचं फळ मिळतं; आणि या जगात सर्व इच्छा पूर्ण करून शेवटी मोक्ष मिळतो.

उपोषितश्चतुर्दश्यां रात्रौ जागरणान्वितः यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

जो चतुर्दशीला उपवास करून, रात्री जागरण करून हे पुराण म्हणतो किंवा ऐकतो, त्याचं पुण्य मी सांगतो.

कुरुक्षेत्रादिनिखिलपुण्यतीर्थेष्वनेकशः आत्मतुल्यधनं सूर्यग्रहणे सर्वतोमुखे

कुरुक्षेत्रासारख्या सर्व पवित्र तीर्थक्षेत्री आणि सूर्यग्रहणाच्या वेळी, स्वतःच्या बरोबरीचं धन सर्व दिशांना दान केल्यावर—

विप्रेभ्यो व्यासमुख्येभ्यो दत्त्वायत्फलमश्नुते तत्फलं संभवेत्तस्य सत्यं सत्यं न संशयः

ब्राह्मणांना, विशेषतः व्यासादींना ते दान दिल्यावर जे फळ मिळतं, तेच फळ त्याला मिळतं; हे सत्य आहे, यात शंका नाही.

एतच्छिवपुराणं हि गायते योप्यहर्निशम् आज्ञां तस्य प्रतीक्षेरन्दवा इन्द्रपुरोगमाः

जो कोणी रात्रंदिवस हे शिवपुराण गातो, त्याच्या आज्ञेची देव, इंद्रासह, वाट पाहतात.

एतच्छिवपुराणं यः पठञ्छृण्वन्हि नित्यशः यद्यत्करोति सत्कर्म तत्कोटिगुणितं भवेत्

जो कोणी रोज हे शिवपुराण म्हणतो किंवा ऐकतो, तो जे जे चांगले कर्म करतो, त्याचं फळ कोटीने वाढतं.

समाहितः पठेद्यस्तु तत्र श्रीरुद्रसंहिताम् स ब्रह्मघ्नो ऽपि पूतात्मा त्रिभिरेव दिनैर्भवेत्

जो एकाग्रतेने या शिवपुराणातील श्रीरुद्रसंहितेचं पठण करतो, तो ब्रह्महत्यारा असला तरी फक्त तीन दिवसांत पावन होतो.

तां रुद्रसंहितां यस्तु भैरवप्रतिमांतिके त्रिः पठेत्प्रत्यहं मौनी स कामानखिलांल्लभेत्

जो कोणी भैरवाच्या मूर्तीसमोर शांतपणे, दररोज तीन वेळा ही रुद्रसंहिता पठण करतो, त्याला सर्व इच्छित गोष्टी मिळतात.

तां रुद्रसंहितां यस्तु सपठेद्वटबिल्वयोः प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणो ब्रह्महत्या निवर्तते

जो कोणी वड किंवा बेलाच्या झाडाभोवती प्रदक्षिणा घालत ही रुद्रसंहिता पठण करतो, त्याच्या ब्रह्महत्या यासारख्या पापांचा नाश होतो.

कैलाससंहिता तत्र ततो ऽपि परमस्मृता ब्रह्मस्वरूपिणी साक्षात्प्रणवार्थप्रकाशिका

त्या ठिकाणी कैलाससंहिता ही अजून श्रेष्ठ मानली जाते, कारण ती ब्रह्मस्वरूप आहे आणि ॐ या पवित्र अक्षराचा अर्थ थेट उलगडून दाखवते.

कैलाससंहितायास्तु माहात्म्यं वेत्ति शंकरः कृत्स्नं तदर्धं व्यासश्च तदर्धं वेद्म्यहं द्विजाः

कैलाससंहितेचे संपूर्ण माहात्म्य शंकरास माहीत आहे, त्यापैकी अर्धे व्यासांना माहीत आहे आणि त्या अर्ध्याचे अर्धे मला माहीत आहे, हे द्विजांनो.

तत्र किंचित्प्रवक्ष्यामि कृत्स्नं वक्तुं न शक्यते यज्ज्ञात्वा तत्क्षणाल्लोकश्चित्तशुद्धिमवाप्नुयात्

त्या ठिकाणी मी थोडक्यात सांगतो, सर्व काही सांगणे शक्य नाही. हे जरी कळले तरी माणसाला तात्काळ मनःशुद्धी मिळते.

न नाशयति यत्पापं सा रौद्री संहिता द्विजाः तन्न पश्याम्यहं लोके मार्गमाणो ऽपि सर्वदा

हे द्विजांनो, जगात मी कुठेही शोधले तरी, ही रौद्रसंहिता जे पाप नाहीसे करत नाही, असे कोणतेही पाप मला दिसत नाही.

शिवेनोपनिषत्सिंधुमन्थनोत्पादितां मुदा कुमारायार्पितां तां वै सुधां पीत्वा ऽमरो भवेत्

शिवाने उपनिषदांच्या सागरातून आनंदाने निर्माण केलेली आणि कुमारास अर्पण केलेली ती अमृतासारखी संहिता जो पितो, तो खरोखर अमर होतो.

ब्रह्महत्यादिपापानां निष्कृतिं कर्तुमुद्यतः मासमात्रं संहितां तां पठित्वा मुच्यते ततः

जो कोणी ब्रह्महत्या वगैरे पापांची प्रायश्चित्त करण्यासाठी फक्त एक महिना ती संहिता पठण करतो, तो त्या पापांतून मुक्त होतो.

दुष्प्रतिग्रहदुर्भोज्यदुरालापादिसंभवम् पापं सकृत्कीर्तनेन संहिता सा विनाशयेत्

अयोग्य दान, अपवित्र अन्न किंवा वाईट बोलण्यामुळे जे पाप निर्माण होते, ते त्या संहितेचे एकदाच जरी पठण केले तरी नष्ट होते.

शिवालये विल्ववने संहितां तां पठेत्तु यः स तत्फलमवाप्नोति यद्वाचो ऽपि न गोचरे

जो कोणी शिवमंदिरात किंवा बेलवृक्षांच्या वनात ती संहिता पठण करतो, त्याला असे फळ मिळते की जे शब्दांत सांगता येत नाही.

संहितां तां पठन् भक्त्या यः श्राद्धे भोजयेद्द्विजान् तस्य ये पितरः सर्वे यांति शंभोः परं पदम्

जो कोणी भक्तीभावाने ती संहिता पठण करतो आणि श्राद्धाच्या वेळी ब्राह्मणांना जेवू घालतो, त्याचे सर्व पूर्वज शंभूच्या परम पदाला पोहोचतात.

चतुर्दश्यां निराहारो यः पठेत्संहितां च ताम् बिल्वमूले शिवः साक्षात्सदेवैश्च प्रपूज्यते

जो कोणी चतुर्दशीच्या दिवशी उपवास करून बेलाच्या झाडाच्या मुळाशी ती संहिता पठण करतो, त्याची शिव आणि देवतांकडून थेट पूजा होते.

अन्यापि संहिता तत्र सर्वकामफलप्रदा उभे विशिष्टे विज्ञेये लीलाविज्ञानपूरिते

तेथे इतरही संहितांचा उल्लेख आहे, त्या सर्व इच्छित फळ देणाऱ्या आहेत; दोन्हीही ज्ञानाच्या लीलांनी परिपूर्ण आणि श्रेष्ठ मानाव्यात.

तदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् निर्मितं तच्छिवेनैव प्रथमं ब्रह्मसंमितम्

अशा प्रकारे वेदासमान असलेले हे शैव पुराण सांगितले गेले आहे—हे प्रथम शिवानेच ब्रह्माशी सुसंगत रचले.

विद्येशंच तथारौद्रं वैनायकमथौमिकम् मात्रं रुद्रैकादशकं कैलासं शतरुद्रकम्

विद्येश, तार-रौद्र, विनायक, औमिक, मातृ, अकरा भागांचा रुद्र, कैलास आणि शतरुद्र—

कोटिरुद्रसहस्राद्यं कोटिरुद्रं तथैव च वायवीयं धर्मसंज्ञं पुराणमिति भेदतः

कोटिरुद्र, हजार कोटिरुद्रांनी सुरू होणारे, त्याचप्रमाणे वायवीय, धर्म नावाचे—हे सर्व वेगळेपणाने पुराणे आहेत.

संहिता द्वादशमिता महापुण्यतरा मता तासां संख्यां ब्रुवे विप्राः शृणुतादरतोखिलम्

बारा संहितांचा समूह आहे, त्या अत्यंत पुण्यदायक मानल्या जातात. त्यांची संख्या मी सांगतो, हे ब्राह्मणांनो, लक्षपूर्वक ऐका.

विद्येशं दशासाहस्रं रुद्रं वैनायकं तथा औमं मातृपुराणाख्यं प्रत्येकाष्टसहस्रकम्

विद्येश संहितेत दहा हजार श्लोक आहेत; त्याचप्रमाणे रुद्र, विनायक, औमिक आणि मातृ पुराण—प्रत्येकात आठ हजार श्लोक आहेत.