शिवपुराणम्

अनात्मप्रतिकूले तु दिवसे शुक्लपक्षके शिवशास्त्रोक्तमार्गेण कुर्याल्लिंगं प्रमाणवत्

शुभ दिवशी, शुक्ल पक्षात, शिवशास्त्र सांगितलेल्या मार्गाने, योग्य प्रकारे लिंगाची स्थापना करावी.

स्वीकृत्याथ शुभस्थानं भूपरीक्षां विधाय च दशोपचारान्कुर्वीत लक्षणोद्धारपूर्वकान्

शुभ जागा निवडून, भूमीची नीट पाहणी करून, शुभ चिन्हांची तपासणी केल्यावर, दहा पूजा विधी करावेत.

स्थानशुद्ध्यादिकं कृत्वालिंगं स्नानालयं नयेत्

जागेची शुद्धी व इतर आवश्यक विधी करून, लिंग स्नानासाठी ठिकाणी न्यावे.

लक्षितं लक्षणं शिल्पशास्त्रेण विलिखेत्ततः

शिल्पशास्त्रात सांगितलेली चिन्हे मग त्या लिंगावर कोरावीत.

अष्टमृत्सलिलैर्वाथ पञ्चमृत्सलिलैस्तथा लिङ्गं पिंडिकया सार्धं पञ्चगव्यैश्च शोधयेत्

लिंग आणि त्याचा पिंडिका, आठ किंवा पाच प्रकारच्या माती-पाण्याने, तसेच गायीच्या पाच पदार्थांनी शुद्ध करावे.

सवेदिकं समभ्यर्च्य दिव्याद्यं तु जलाशयम् नीत्वाधिवासयेत्तत्र लिंगं पिंडिकया सह

पिंडिकेसह लिंगाची पूजा करून, ते दिव्य जलपात्रात नेऊन, तिथे त्याचे अधिवास विधी करावेत.

अधिवासालये शुद्धे सर्वशोभासमन्विते सतोरणे सावरणे दर्भमालासमावृते

शुद्ध आणि सर्व प्रकारे सजवलेल्या अधिवासाच्या खोलीत, तोरण व आडोसा असावा, आणि ती कुशाच्या माळांनी सजवलेली असावी.

दिग्गजाष्टकसंपन्ने दिक्पालाष्टघटान्विते अष्टमंगलकैर्युक्ते कृतदिक्पालकार्चिते

आठ दिशांच्या गजांनी, दिशांच्या रक्षणासाठी आठ कलशांनी, आठ शुभ वस्तूंनी आणि दिशांचे रक्षक पूजलेले असावे.

तेजसं दारवं वापि कृत्वा पद्मासनांकितम् विन्यसेन्मध्यतस्तत्र विपुलं पीठकालयम्

सोन्याचे किंवा लाकडाचे, कमळाच्या चिन्हाने चिन्हांकित आसन, त्या ठिकाणी मध्यभागी मोठ्या पाटासह ठेवावे.

द्वारपालान्समभ्यर्च्य भद्रादींश्चतुरःक्रमात् समुद्रश्च विभद्रश्च सुनंदश्च विनंदकः

द्वारपालांची, म्हणजे समुद्र, विभद्र, सुनंद आणि विनंदक, या चारांची एकामागोमाग पूजा करावी.

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य लिंगं वेदिकया सह सकूर्चाभ्यां तु वस्त्राभ्यां समावेष्ट्यं समंततः

लिंग आणि पिंडिकेचे स्नान करून, पूजा करून, दोन वस्त्रांनी आणि दोन कुशाच्या वळ्यांनी सर्व बाजूंनी गुंडाळावे.

प्रापय्य शनकैस्तोयं पीठिकोपरि शाययेत् प्राक्शिरस्कमधःसूत्रं पिंडिकां चास्य पश्चिमे

हळूहळू पाणी ओतून, लिंग पाटावर ठेवावे; डोके पूर्वेकडे, खाली दोरी, आणि पिंडिका पश्चिमेला असावी.

सर्वमंगलसंयुक्तं लिंगं तत्राधिवासयेत् पञ्चरात्रं त्रिरात्रं वाप्येकरात्रमथापि वा

सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त असे लिंग तिथे पाच रात्री, किंवा तीन रात्री, किंवा एक रात्रसुद्धा अधिवास करावे.

विसृज्य पूजितं तत्र शोधयित्वा च पूर्ववत् संपूज्योत्सवमार्गेण शयनालयमानयेत्

तिथे पूजा करून, पूर्वीप्रमाणे शुद्ध करून, उत्सवाच्या पद्धतीने ते शयनगृहात न्यावे.

तत्रापि शयनस्थानं कुर्यान्मंडलमध्यतः शुद्धैर्जलैः स्नापयित्वा लिंगमभ्यर्चयेत्क्रमात्

शयनगृहाच्या मध्यभागी शयनासाठी जागा तयार करावी; शुद्ध पाण्याने लिंगाचे स्नान करून, योग्य क्रमाने पूजा करावी.

ऐशान्यां पद्ममालिख्य शुद्धलिप्ते महीतले शिवकुंभं शोधयित्वा तत्रावाह्य शिवं यजेत्

ईशान्य दिशेला, शुद्ध केलेल्या भूमीवर कमळ काढावे; शिवकुंभ शुद्ध करून, तिथे शिवाचे आवाहन करून पूजा करावी.

वेदीमध्ये सितं पद्मं परिकल्प्य विधानतः तस्य पश्चिमतश्चापि चंडिकापद्ममालिखेत्

वेदीच्या मध्यभागी पांढरे कमळ नीट काढावे; त्याच्या पश्चिमेला चंडिकेचे कमळही काढावे.

क्षौमाद्यैर्वाहतैर्वस्त्रैः पुष्पैर्दर्भैरथापि वा प्रकल्प्य शयनं तस्मिन्हेमपुष्पं विनिक्षिपेत्

कापड, फुले किंवा कुशा यांच्या सहाय्याने तिथे शय्या तयार करावी आणि त्यावर सोन्याचे फूल ठेवावे.

तत्र लिंगं समानीय सर्वमंगलनिःस्वनैः रक्तेन वस्त्रयुग्मेन सकूर्चेन समंततः

तिथे, सर्व शुभ नादांसह लिंग आणावे; ते लाल रंगाच्या दोन वस्त्रांनी आणि कुशाच्या वळ्यांनी सर्व बाजूंनी गुंडाळावे.

सह पिंडिकयावेष्ट्य शाययेच्च यथा पुरा पुरस्तात्पद्ममालिख्य तद्दलेषु यथाक्रमम्

त्याने पिंडीसह ते लिंग जसे पूर्वी ठेवले होते तसेच पुन्हा ठेवावे. समोर कमळ काढून, त्याच्या पाकळ्यांवर योग्य क्रमाने ठेवावे.

विद्येशकलशान्न्यस्येन्मध्ये शैवीं च वर्धनीम् परीत्य पद्मत्रितयं जुहुयुर्द्विजसत्तमाः

विद्यांचे कलश मध्यभागी ठेवावेत, त्याच्यासोबत शैवी आणि वर्धनीही ठेवावी. मग तीन कमळांची परिक्रमा करून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी योग्य क्रमाने होम करावा.

ते चाष्टमूर्तयः कल्प्याः पूर्वादिपरितः स्थिताः चत्वारश्चाथ वा दिक्षु स्वध्येतारस्सजापकाः

तेथे आठ मूर्ती पूर्व दिशेपासून सर्व बाजूंनी स्थापित कराव्यात. चार किंवा सर्व दिशांमध्ये, ज्या जप करणारे आणि अध्ययन करणारे आहेत, त्यांनी त्या मंत्रांचा जप करावा.

जुहुयुस्ते विरंच्याद्याश्चतस्रो मूर्तयः स्मृताः दैशिकः प्रथमं तेषामैशान्यां पश्चिमे ऽथ वा

विरिंचीपासून सुरू होणाऱ्या चार मूर्तींना होम द्यावा, या चार मूर्ती स्मरणात ठेवाव्यात. आचार्याने प्रथम ईशान्य किंवा पश्चिम दिशेला हे करावे.

प्रधानहोमं कुर्वीत सप्तद्रव्यैर्यथाक्रमम् आचार्यात्पादमर्धं वा जुहुयुश्चापरे द्विजाः

प्रमुख होम सात पदार्थांनी योग्य क्रमाने करावा. इतर ब्राह्मणांनी आचार्याच्या पाऊण किंवा अर्ध्या प्रमाणात होम करावा.

प्रधानमेकमेवात्र जुहुयादथ वा गुरुः पूर्वं पूर्णाहुतिं हुत्वा घृतेनाष्टोत्तरं शतम्

येथे एकच मुख्य आहुती द्यावी, किंवा गुरुने प्रथम पूर्ण आहुती दिल्यावर, तूपाने एकशे आठ आहुती द्याव्यात.

मूर्ध्नि मूलेन लिंगस्य शिवहस्तं प्रविन्यसेत् शतमर्धं तदर्धं वा क्रमाद्द्रव्यैश्च सप्तभिः

लिंगाच्या मुळावर, त्याच्या टोकावर, शिवाचा हात ठेवावा. शंभर, किंवा त्याचे अर्धे, किंवा त्याच्या अर्ध्याचेही अर्धे, असे सात पदार्थांनी योग्य क्रमाने करावे.

हुत्वाहुत्वा स्पृशेल्लिंगं वेदिकां च पुनः पुनः पूर्णाहुतिं ततो हुत्वा क्रमाद्दद्याच्च दक्षिणाम्

होम देऊन देऊन, पुन्हा पुन्हा लिंग आणि वेदीला स्पर्श करावा. नंतर पूर्ण आहुती देऊन, योग्य क्रमाने दक्षिणा द्यावी.

आचार्यात्पादमर्धं वा होत्ःणां स्थपतेरपि तदर्धं देयमन्येभ्यः सदस्येभ्यश्च शक्तितः

आचार्याच्या पाऊण किंवा अर्ध्या प्रमाणात, होताऱ्यांना आणि स्थपतीला त्याच्या अर्ध्या प्रमाणात द्यावे. उरलेले इतर सदस्यांना त्यांच्या क्षमतेनुसार द्यावे.

ततः श्वभ्रे वृषं हैमं कूर्चं वापि निवेश्य च मृदंभसा पञ्चगव्यैः पुनः शुद्धजलेन च

मग खड्ड्यात सोन्याचा वृषभ किंवा कुर्च ठेवावा. माती, पाणी, पंचगव्य आणि पुन्हा शुद्ध पाण्याने शुद्धी करावी.