शिवपुराणम्

मयोपदिष्टं सर्वं तद्युवयोरद्य विस्मृतम् ददामि च पुनः सर्वं यथापूर्वं ममाज्ञया

मी तुम्हा दोघांना जे काही शिकवले होते, ते आज विसरले गेले आहे. आता मी ते सर्व पुन्हा, पूर्वीप्रमाणेच, माझ्या आज्ञेने देतो.

यतो विना युवां तेन न क्षमौ सृष्टिरक्षणे एवमुक्त्वा महादेवो नारायणपितामहौ

कारण त्या मंत्राशिवाय तुम्ही दोघेही सृष्टी किंवा पालन करू शकत नाही. असे सांगून महादेवाने नारायण आणि ब्रह्मदेव यांना संबोधले.

मंत्रराजं ददौ ताभ्यां ज्ञानसंहितया सह तौ लब्ध्वा महतीं दिव्यामाज्ञां माहेश्वरीं पराम्

महादेवाने त्यांना ज्ञानसंग्रहासह मंत्रांचा राजा दिला. त्यांनी ती महेश्वराची दिव्य आणि श्रेष्ठ आज्ञा मिळवली.

महार्थं मंत्ररत्नं च तथैव सकलाः कलाः दंडवत्प्रणतिं कृत्वा देवदेवस्य पादयोः

महत्त्वाचा मंत्ररत्न आणि सर्व कलाही पूर्वीप्रमाणे मिळाल्यावर, त्यांनी देवाधिदेवाच्या पायांवर दंडवत घातली.

अतिष्ठतां वीतभयावानंदास्तिमितौ तदा एतस्मिन्नंतरे चित्रमिंद्रजालवदैश्वरम्

तेव्हा ते दोघेही भीतीमुक्त, आनंदी आणि शांत मनाने तिथे उभे राहिले. त्याच वेळी, एक अद्भुत, मायावी, दैवी लिंग कुठेतरी अदृश्य झाले.

लिंगं क्वापि तिरोभूतं न ताभ्यामुपलभ्यते ततो विलप्य हाहेति सद्यःप्रणयभंगतः

ते लिंग त्यांना कुठेच सापडले नाही. मग ते 'हाय हाय' असे म्हणत हळहळले आणि त्यांचा प्रेमभाव क्षणात तुटून गेला.

किमसत्यमिदं वृत्तमिति चोक्त्वा परस्परम् अचिंत्यवैभवं शंभोर्विचिंत्य च गतव्यथौ

'हे काय अनोखे घडले?' असे एकमेकांना विचारून, शंभूच्या अद्भुत सामर्थ्याचा विचार केला आणि त्यांची व्यथा नाहीशी झाली.

अभ्युपेत्य परां मैत्रीमालिंग्य च परस्परम् जगद्व्यापारमुद्दिश्य जग्मतुर्देवपुंगवौ

परम मैत्री मिळवून, एकमेकांना मिठी मारून, ते दोघेही जगाच्या कार्यासाठी निघून गेले.

ततः प्रभृति शक्राद्याः सर्व एव सुरासुराः ऋषयश्च नरा नागा नार्यश्चापि विधानतः लिंगप्रतिष्ठा कुर्वंति लिंगे तं पूजयंति च

त्या वेळेपासून, इंद्रादी सर्व देव, असुर, ऋषी, माणसे, नाग, आणि स्त्रिया नियमाप्रमाणे लिंगाची स्थापना करतात आणि लिंगात त्या परमेश्वराची पूजा करतात.

भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि प्रतिष्ठाविधिमुत्तमम् लिंगस्यापि च बेरस्य शिवेन विहितं यथा

भगवन्, मला लिंग आणि मूर्ती यांच्या श्रेष्ठ प्रतिष्ठाविधीबद्दल, आणि शिवाने ती कशी केली हे ऐकायचे आहे.

अनात्मप्रतिकूले तु दिवसे शुक्लपक्षके शिवशास्त्रोक्तमार्गेण कुर्याल्लिंगं प्रमाणवत्

शुभ दिवशी, शुक्ल पक्षात, शिवशास्त्र सांगितलेल्या मार्गाने, योग्य प्रकारे लिंगाची स्थापना करावी.

स्वीकृत्याथ शुभस्थानं भूपरीक्षां विधाय च दशोपचारान्कुर्वीत लक्षणोद्धारपूर्वकान्

शुभ जागा निवडून, भूमीची नीट पाहणी करून, शुभ चिन्हांची तपासणी केल्यावर, दहा पूजा विधी करावेत.

स्थानशुद्ध्यादिकं कृत्वालिंगं स्नानालयं नयेत्

जागेची शुद्धी व इतर आवश्यक विधी करून, लिंग स्नानासाठी ठिकाणी न्यावे.

लक्षितं लक्षणं शिल्पशास्त्रेण विलिखेत्ततः

शिल्पशास्त्रात सांगितलेली चिन्हे मग त्या लिंगावर कोरावीत.

अष्टमृत्सलिलैर्वाथ पञ्चमृत्सलिलैस्तथा लिङ्गं पिंडिकया सार्धं पञ्चगव्यैश्च शोधयेत्

लिंग आणि त्याचा पिंडिका, आठ किंवा पाच प्रकारच्या माती-पाण्याने, तसेच गायीच्या पाच पदार्थांनी शुद्ध करावे.

सवेदिकं समभ्यर्च्य दिव्याद्यं तु जलाशयम् नीत्वाधिवासयेत्तत्र लिंगं पिंडिकया सह

पिंडिकेसह लिंगाची पूजा करून, ते दिव्य जलपात्रात नेऊन, तिथे त्याचे अधिवास विधी करावेत.

अधिवासालये शुद्धे सर्वशोभासमन्विते सतोरणे सावरणे दर्भमालासमावृते

शुद्ध आणि सर्व प्रकारे सजवलेल्या अधिवासाच्या खोलीत, तोरण व आडोसा असावा, आणि ती कुशाच्या माळांनी सजवलेली असावी.

दिग्गजाष्टकसंपन्ने दिक्पालाष्टघटान्विते अष्टमंगलकैर्युक्ते कृतदिक्पालकार्चिते

आठ दिशांच्या गजांनी, दिशांच्या रक्षणासाठी आठ कलशांनी, आठ शुभ वस्तूंनी आणि दिशांचे रक्षक पूजलेले असावे.

तेजसं दारवं वापि कृत्वा पद्मासनांकितम् विन्यसेन्मध्यतस्तत्र विपुलं पीठकालयम्

सोन्याचे किंवा लाकडाचे, कमळाच्या चिन्हाने चिन्हांकित आसन, त्या ठिकाणी मध्यभागी मोठ्या पाटासह ठेवावे.

द्वारपालान्समभ्यर्च्य भद्रादींश्चतुरःक्रमात् समुद्रश्च विभद्रश्च सुनंदश्च विनंदकः

द्वारपालांची, म्हणजे समुद्र, विभद्र, सुनंद आणि विनंदक, या चारांची एकामागोमाग पूजा करावी.

स्नापयित्वा समभ्यर्च्य लिंगं वेदिकया सह सकूर्चाभ्यां तु वस्त्राभ्यां समावेष्ट्यं समंततः

लिंग आणि पिंडिकेचे स्नान करून, पूजा करून, दोन वस्त्रांनी आणि दोन कुशाच्या वळ्यांनी सर्व बाजूंनी गुंडाळावे.

प्रापय्य शनकैस्तोयं पीठिकोपरि शाययेत् प्राक्शिरस्कमधःसूत्रं पिंडिकां चास्य पश्चिमे

हळूहळू पाणी ओतून, लिंग पाटावर ठेवावे; डोके पूर्वेकडे, खाली दोरी, आणि पिंडिका पश्चिमेला असावी.

सर्वमंगलसंयुक्तं लिंगं तत्राधिवासयेत् पञ्चरात्रं त्रिरात्रं वाप्येकरात्रमथापि वा

सर्व शुभ चिन्हांनी युक्त असे लिंग तिथे पाच रात्री, किंवा तीन रात्री, किंवा एक रात्रसुद्धा अधिवास करावे.

विसृज्य पूजितं तत्र शोधयित्वा च पूर्ववत् संपूज्योत्सवमार्गेण शयनालयमानयेत्

तिथे पूजा करून, पूर्वीप्रमाणे शुद्ध करून, उत्सवाच्या पद्धतीने ते शयनगृहात न्यावे.

तत्रापि शयनस्थानं कुर्यान्मंडलमध्यतः शुद्धैर्जलैः स्नापयित्वा लिंगमभ्यर्चयेत्क्रमात्

शयनगृहाच्या मध्यभागी शयनासाठी जागा तयार करावी; शुद्ध पाण्याने लिंगाचे स्नान करून, योग्य क्रमाने पूजा करावी.

ऐशान्यां पद्ममालिख्य शुद्धलिप्ते महीतले शिवकुंभं शोधयित्वा तत्रावाह्य शिवं यजेत्

ईशान्य दिशेला, शुद्ध केलेल्या भूमीवर कमळ काढावे; शिवकुंभ शुद्ध करून, तिथे शिवाचे आवाहन करून पूजा करावी.

वेदीमध्ये सितं पद्मं परिकल्प्य विधानतः तस्य पश्चिमतश्चापि चंडिकापद्ममालिखेत्

वेदीच्या मध्यभागी पांढरे कमळ नीट काढावे; त्याच्या पश्चिमेला चंडिकेचे कमळही काढावे.

क्षौमाद्यैर्वाहतैर्वस्त्रैः पुष्पैर्दर्भैरथापि वा प्रकल्प्य शयनं तस्मिन्हेमपुष्पं विनिक्षिपेत्

कापड, फुले किंवा कुशा यांच्या सहाय्याने तिथे शय्या तयार करावी आणि त्यावर सोन्याचे फूल ठेवावे.

तत्र लिंगं समानीय सर्वमंगलनिःस्वनैः रक्तेन वस्त्रयुग्मेन सकूर्चेन समंततः

तिथे, सर्व शुभ नादांसह लिंग आणावे; ते लाल रंगाच्या दोन वस्त्रांनी आणि कुशाच्या वळ्यांनी सर्व बाजूंनी गुंडाळावे.