शिवपुराणम्

गणेशश्च गणेशत्वमनेन विधिना गतः सितचंदनतोयेन लिंगं स्नाप्य शिवं शिवाम् श्वेतैर्विकसितैः पद्मैः संपूज्य प्रणिपत्य च

गणेशालाही ह्याच पद्धतीने गणेशपद मिळाले; थंड चंदनाच्या पाण्याने शिवलिंगाचे अभिषेक करून, पांढऱ्या उमललेल्या कमळांनी पूजा करून आणि नमस्कार करून.

तत्र पद्मासनं रम्यं कृत्वा लक्षणसंयुतम् विभवे सति हेमाद्यै रत्नाद्यैर्वा स्वशक्तितः

तेथे सुंदर असे कमळासन तयार करावे, शुभ चिन्हांनी सजवावे आणि शक्य असेल तर सोन्याचे किंवा रत्नांचे, किंवा आपल्या सामर्थ्यानुसार करावे.

मध्ये केसरजालास्य स्थाप्य लिंगं कनीयसम् अंगुष्ठप्रतिमं रम्यं सर्वगन्धमयं शुभम्

कमळाच्या केसरांच्या मध्यभागी सुंदर, शुभ, अंगठ्याएवढ्या आकाराचे, सर्व सुवासिक द्रव्यांनी बनवलेले लहान लिंग ठेवावे.

दक्षिणे स्थापयित्वा तु बिल्वपत्रैः समर्चयेत् अगुरुं दक्षिणे पार्श्वे पश्चिमे तु मनःशिलाम्

दक्षिणेला ठेवून त्याची बिल्वपत्रांनी पूजा करावी; अगुरू दक्षिण बाजूला ठेवावे आणि पश्चिमेला मनःशिला ठेवावी.

उत्तरे चंदनं दद्याद्धरितालं तु पूर्वतः सुगन्धैः कुसुमै रम्यैर्विचित्रैश्चापि पूजयेत्

उत्तर बाजूला चंदन अर्पण करावे, पूर्वेला हरिताळ द्यावा. सुगंधी, सुंदर आणि विविध फुलांनी पूजा करावी.

धूपं कृष्णागुरुं दद्यात्सर्वतश्च सगुग्गुलम् वासांसि चातिसूक्ष्माणि विकाशानि निवेदयेत्

सर्व बाजूंनी कृष्णागुरूचा धूप, गूगुळासह अर्पण करावा. अतिशय सूक्ष्म आणि चमकदार वस्त्रे अर्पण करावीत.

पायसं घृतसंमिश्रं घृतदीपांश्च दापयेत् सर्वं निवेद्य मन्त्रेण ततो गच्छेत्प्रदक्षिणाम्

तुपात मिसळलेले पायस आणि तुपाचे दिवे अर्पण करावेत. सर्व काही मंत्राने अर्पण करून मग प्रदक्षिणा करावी.

प्रणम्य भक्त्या देवेशं स्तुत्वा चान्ते क्षमापयेत् सर्वोपहारसंमिश्रं ततो लिंगं निवेदयेत्

भक्तीने देवेशाला नमस्कार करून, स्तुती करून, शेवटी क्षमा मागावी आणि सर्व उपहार एकत्र करून लिंगाला अर्पण करावे.

शिवाय शिवमन्त्रेण दक्षिणामूर्तिमाश्रितः एवं यो ऽर्चयते नित्यं पञ्चगन्धमयं शुभम्

शिवमंत्राने, दक्षिणमूर्तीला शरण जाऊन, जो रोज पाच सुवासिक द्रव्यांनी बनवलेल्या शुभ लिंगाची अशी पूजा करतो,

सर्वपापविनिर्मुक्तः शिवलोके महीयते एतद्व्रतोत्तमं गुह्यं शिवलिंगमहाव्रतम्

तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवलोकात सन्मान मिळवतो. हे उत्तम आणि गुप्त व्रत, शिवलिंगाचे महाव्रत,

भक्तस्य ते समाख्यातं न देयं यस्य कस्यचित् देयं च शिवभक्तेभ्यः शिवेन कथितं पुरा

हे तुला, भक्ताला सांगितले आहे; हे कुणालाही देऊ नये. फक्त शिवभक्तांनाच द्यावे, असे पूर्वी शिवाने सांगितले आहे.

नित्यनैमित्तिकात्काम्याद्या सिद्धिरिह कीर्तिता सा सर्वा लभ्येत सद्यो लिंगबेरप्रतिष्ठया

नित्य, नैमित्तिक आणि काम्य अशा सर्व विधींमध्ये यश मिळते; लिंगाची स्थापना केल्यावर हे सर्व त्वरित मिळते.

सर्वो लिंगमयो लोकस्सर्वं लिंगे प्रतिष्ठितम् तस्मात्प्रतिष्ठिते लिंगे भवेत्सर्वं पतिष्ठितम्

संपूर्ण जग लिंगमय आहे; सर्व काही लिंगातच स्थिर आहे. म्हणून लिंगाची स्थापना झाली की सर्व काही स्थिर होते.

ब्रह्मणा विष्णुना वापि रुद्रेणान्येन केन वा लिंगप्रतिष्ठामुत्सृज्य क्रियते स्वपदस्थितिः

ब्रह्मा, विष्णू, रुद्र किंवा इतर कुणीही, लिंगाची स्थापना न करता, आपापल्या स्थानावर राहतात.

किमन्यदिह वक्तव्यं प्रतिष्ठां प्रति कारणम् पर्तिष्ठितं शिवेनापि लिंगं वैश्वेश्वरं यतः

स्थापनेबद्दल अजून काय सांगावे? कारण शिवानेही वैश्वेश्वर लिंगाची स्थापना केली आहे.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन परत्रेह च शर्मणे स्थापयेत्परमेशस्य लिंगं बेरमथापि वा

म्हणून, या जन्मात किंवा पुढील जन्मात, सर्वतोपरी प्रयत्न करून, परमेश्वराचं लिंग किंवा मूर्ती स्थापन करावी, कारण त्यातूनच खरा आनंद मिळतो.

किमिदं लिंगमाख्यातं कथं लिंगी महेश्वरः कथं च लिंगभावो ऽस्य कस्मादस्मिञ्छिवो ऽर्च्यते

हे लिंग नेमकं काय आहे? महेश्वर लिंगधारी कसा आहे? त्याला लिंगस्वरूप कसं मिळालं, आणि शिवाला या रूपात का पूजतात?

अव्यक्तं लिंगमाख्यातं त्रिगुणप्रभवाप्ययम् अनाद्यनंतं विश्वस्य यदुपादानकारणम्

लिंग हे अव्यक्त आहे असं सांगितलं जातं, ते तीन गुणांपासून उत्पन्न झालेलं आहे, त्याला ना आरंभ आहे ना अंत, आणि तेच या सृष्टीचं मूळ कारण आहे.

तदेव मूलप्रकृतिर्माया च गगनात्मिका तत एव समुत्पन्नं जगदेतच्चराचरम्

तेच मूळ प्रकृती आहे, तेच माया आहे, ज्याचं स्वरूप आकाशासारखं आहे; त्याच्यापासून हे सर्व चराचर जग निर्माण झालं आहे.

अशुद्धं चैव शुद्धं यच्छुद्धाशुद्धं च तत्त्रिधा ततः शिवो महेशश्च रुद्रो विष्णुः पितामहः

जे अशुद्ध, शुद्ध आणि शुद्ध-अशुद्ध असं तिहेरी स्वरूपाचं आहे, त्याच्यापासूनच शिव, महेश, रुद्र, विष्णू आणि पितामह (ब्रह्मा) उत्पन्न झाले.

भूतानि चेन्द्रियैर्जाता लीयन्ते ऽत्र शिवाज्ञया अत एव शिवो लिंगो लिंगमाज्ञापयेद्यतः

पंचमहाभूतं आणि इंद्रिये यांचा जन्म होतो आणि शिवाच्या आज्ञेने ते इथेच विलीन होतात; म्हणूनच शिव हेच लिंग आहे, कारण लिंग सर्वांना आज्ञा देतं.

यतो न तदनाज्ञातं कार्याय प्रभवेत्स्वतः ततो जातस्य विश्वस्य तत्रैव विलयो यतः

शिवाच्या आज्ञेशिवाय कोणतीही गोष्ट कृतीसाठी निर्माण होत नाही, आणि या सृष्टीचा जन्म झाला की त्याच्याच ठिकाणी त्याचं विलयनही होतं.

अनेन लिंगतां तस्य भवेन्नान्येन केनचित् लिंगं च शिवयोर्देहस्ताभ्यां यस्मादधिष्ठितम्

या कारणामुळेच त्याला लिंगत्व प्राप्त होतं, दुसऱ्या कोणत्याही मार्गाने नाही; आणि लिंग हे शिव व शक्तीचं शरीर आहे, कारण ते दोघांनीही व्यापलेलं आहे.

अतस्तत्र शिवः साम्बो नित्यमेव समर्चयेत् लिंगवेदी महादेवी लिंगं साक्षान्महेश्वरः

म्हणून तिथे, शिव आणि अंबा यांची नेहमीच पूजा करावी; लिंग हेच वेदी आहे, महादेवी आहे, आणि लिंग हेच प्रत्यक्ष महेश्वर आहे.

तयोः संपूजनादेव स च सा च समर्चितौ न तयोर्लिंगदेहत्वं विद्यते परमार्थतः

दोघांची पूजा केल्याने तो आणि ती दोघंही पूजले जातात; प्रत्यक्षात, लिंगाचं कोणतंही देहस्वरूप त्यांना नाही.

यतस्त्वेतौ विशुद्धौ तौ देहस्तदुपचारतः तदेव परमा शक्तिः शिवस्य परमात्मनः

कारण हे दोघंही निर्मळ आहेत, त्यांचं देहत्व फक्त उपमेप्रमाणे आहे; तेच शिव परमात्म्याचं सर्वोच्च सामर्थ्य आहे.

शक्तिराज्ञां यदादत्ते प्रसूते तच्चराचरम् न तस्य महिमा शक्यो वक्तुं वर्षशतैरपि

शक्तीला आज्ञा मिळाली की, ती सर्व चराचर गोष्टींची निर्मिती करते; त्याच्या महिमेचं वर्णन शंभर वर्षांनीही करता येणार नाही.

येनादौ मोहितौ स्यातां ब्रह्मनारायणावपि पुरा त्रिभुवनस्यास्य प्रलये समुपस्थिते

ज्याच्या प्रभावामुळे सुरुवातीला ब्रह्मा आणि नारायण सुद्धा मोहात पडले, जेव्हा या तिन्ही लोकांचा प्रलय जवळ आला होता.

वारिशय्यागतो विष्णुः सुष्वापानाकुलः सुखम् यदृच्छया गतस्तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः

पाण्यावर झोपलेला विष्णू गाढ झोपेत होता, त्याला काहीच भान नव्हतं; आणि योगायोगाने ब्रह्मा, या लोकांचा पितामह, तिथे आला.