शिवपुराणम्

यच्च किंचिज्जगत्यस्मिन्दृष्टं चानुमितं श्रुतम् सर्वे कामं प्रयच्छन्तु शिवयोरेव शासनात्

या जगात जे काही दिसते, ऐकू येते किंवा अनुमान करता येते— ते सर्व काही, शिवाच्या आज्ञेने, इच्छित फल देऊ दे.

अथ विद्या परा शैवी पशुपाशविमोचिनी पञ्चार्थसंज्ञिता दिव्या पशुविद्याबहिष्कृता

आता, परा शैव विद्या, जी जीवाच्या बंधनातून मुक्त करते, पंचार्थ म्हणून ओळखली जाते, ती दैवी आहे आणि पाशुप विद्या त्यातून वगळलेली आहे.

शास्त्रं च शिवधर्माख्यं धर्माख्यं च तदुत्तरम् शैवाख्यं शिवधर्माख्यं पुराणं श्रुतिसंमितम्

शिवधर्म नावाचे शास्त्र, त्यानंतरचे धर्मशास्त्र, शैव शास्त्र, शिवधर्मपुराण— जे वेदाशी सुसंगत आहे— हे सर्वही आहेत.

शैवागमाश्च ये चान्ये कामिकाद्याश्चतुर्विधाः शिवाभ्यामविशेषेण सत्कृत्येह समर्चिताः

शैव आगम, कामिकादी चार विभाग, हे सर्व शिव आणि पार्वती यांनी योग्य रीतीने मानले आणि पूजले आहेत.

ताभ्यामेव समाज्ञाता ममाभिप्रेतसिद्धये कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

माझ्या इच्छित कार्यसिद्धीसाठी, ह्या दोघांनीच यास मान्यता दिली आहे. त्यांनी हे कर्म मान्य करावे, ते फळदायी आणि योग्य रीतीने पार पडो.

श्वेताद्या नकुलीशांताः सशिष्याश्चापि देशिकाः तत्संततीया गुरवो विशेषाद्गुरवो मम

श्वेताश्वतर, नकुलीश आणि त्यांच्या शिष्यांसह, त्यांच्या परंपरेतील गुरु— हे सर्व माझ्यासाठी विशेष गुरु आहेत.

शैवा माहेश्वराश्चैव ज्ञानकर्मपरायणाः कर्मेदमनुमन्यंतां सफलं साध्वनुष्ठितम्

शैव आणि माहेश्वर, जे ज्ञान आणि कर्माला समर्पित आहेत, त्यांनी हे कर्म मान्य करावे, ते फळदायी आणि योग्य रीतीने पार पडो.

लौकिका ब्राह्मणास्सर्वे क्षत्रियाश्च विशः क्रमात् वेदवेदांगतत्त्वज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

सर्व लौकिक ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, वेद आणि त्याची अंगे जाणणारे, तसेच सर्व शास्त्रात पारंगत असणारे— हे सर्वही आहेत.

सांख्या वैशेषिकाश्चैव यौगा नैयायिका नराः सौरा ब्रह्मास्तथा रौद्रा वैष्णवाश्चापरे नराः

सांख्य, वैशेषिक, योगी, न्यायी, सूर्य, ब्रह्मा, रुद्र यांना समर्पित, तसेच विष्णूला भक्त असणारे इतर पुरुष— हेही आहेत.

शिष्टाः सर्वे विशिष्टा च शिवशासनयंत्रिताः कर्मेदमनुमन्यंतां ममाभिप्रेतसाधकम्

इतर सर्व जण, जे शिवाच्या आज्ञेने संयमित आणि श्रेष्ठ आहेत, त्यांनी हे माझ्या इच्छेचा साधन करणारे कृत्य मान्य करावे.

शैवाः सिद्धांतमार्गस्थाः शैवाः पाशुपतास्तथा शैवा महाव्रतधराः शैवाः कापालिकाः परे

शैव सिद्धांत मार्गावर चालणारे, पाशुपत शैव, महाव्रत पाळणारे शैव, आणि कपालिक शैव — हे सर्व श्रेष्ठ आहेत.

शिवाज्ञापालकाः पूज्या ममापि शिवशासनात् सर्वे ममानुगृह्णंतु शंसंतु सफलक्रियाम्

शिवाच्या आज्ञेचे पालन करणारे पूजनीय आहेत, अगदी माझ्यासाठीही, कारण ती शिवाची आज्ञा आहे. ते सर्व मला कृपा करोत आणि माझ्या कृतीला यश मिळवून देोत.

दक्षिणज्ञाननिष्ठाश्च दक्षिणोत्तरमार्गगाः अविरोधेन वर्तंतां मंत्रश्रेयो ऽर्थिनो मम

दक्षिण ज्ञानात स्थिर असणारे, दक्षिण व उत्तर मार्गाने जाणारे, आणि मंत्रसंपत्तीची इच्छा असणारे — हे सर्व कुणाच्याही विरोधाशिवाय पुढे जावोत.

नास्तिकाश्च शठाश्चैव कृतघ्नाश्चैव तामसाः पाषंडाश्चातिपापाश्च वर्तंतां दूरतो मम

नास्तिक, कपटी, कृतघ्न, तामसिक, पाषंड आणि फार पापी — हे सर्व माझ्यापासून दूर राहोत.

बहुभिः किं स्तुतैरत्र ये ऽपि के ऽपिचिदास्तिकाः सर्वे मामनुगृह्णंतु संतः शंसंतु मंगलम्

इथे अनेक स्तुतींचा काय उपयोग? ज्या ज्या थोड्याफार श्रद्धावान आहेत, त्यांनी मला कृपा करावी आणि सज्जनांनी माझ्यासाठी मंगल बोलावे.

नमश्शिवाय सांबाय ससुतायादिहेतवे पञ्चावरणरूपेण प्रपञ्चेनावृताय ते

शिव, शांभू, पुत्रासह आदिकारण, पंचावरण रूपाने जगात व्यापलेल्याला मी नमस्कार करतो.

इत्युक्त्वा दंडवद्भूमौ प्रणिपत्य शिवं शिवाम् जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यामष्टोत्तरशतावराम्

हे बोलून, भूमीवर दंडवत घालून शिवाला नमस्कार करावा आणि पंचाक्षरी मंत्र, म्हणजे एकशेआठ अक्षरी शिवविद्या जपावी.

तथैव शक्तिविद्यां च जपित्वा तत्समर्पणम् कृत्वा तं क्षमयित्वेशं पूजाशेषं समापयेत्

त्याचप्रमाणे शक्तिविद्येचा जप करावा, ती समर्पित करावी, आणि प्रभूची क्षमा मागून उरलेली पूजा पूर्ण करावी.

एतत्पुण्यतमं स्तोत्रं शिवयोर्हृदयंगमम् सर्वाभीष्टप्रदं साक्षाद्भुक्तिमुक्त्यैकसाधनम्

हे पुण्यतम स्तोत्र, जे शिव-पार्वतीच्या हृदयात प्रवेश करते, सर्व इच्छित फल देणारे आणि भोग व मोक्ष यांचे एकमेव साधन आहे.

य इदं कीर्तयेन्नित्यं शृणुयाद्वा समाहितः स विधूयाशु पापानि शिवसायुज्यमाप्नुयात्

जो कोणी हे रोज म्हणतो किंवा एकाग्रतेने ऐकतो, तो लवकरच पापांपासून मुक्त होतो आणि शिवाशी एकरूप होतो.

गोघ्नश्चैव कृतघ्नश्च वीरहा भ्रूणहापि वा शरणागतघाती च मित्रविश्रंभघातकः

गायी मारणारा, कृतघ्न, वीरहत्यारा, गर्भहत्यारा, शरण आलेल्याचा वध करणारा किंवा मित्राचा विश्वासघात करणारा —

दुष्टपापसमाचारो मातृहा पितृहापि वा स्तवेनानेन जप्तेन तत्तत्पापात्प्रमुच्यते

वाईट आणि पापी वर्तन करणारा, किंवा आई-वडिलांचा वध करणारा — असाही माणूस हे स्तोत्र जपल्याने त्या त्या पापांपासून मुक्त होतो.

दुःस्वप्नादिमहानर्थसूचकेषु भयेषु च यदि संकीर्तयेदेतन्न ततो नार्थभाग्भवेत्

वाईट स्वप्न, मोठे संकट किंवा भीतीच्या वेळी हे जरी म्हटले, तरी त्याला कोणतीही हानी होत नाही.

आयुरारोग्यमैश्वर्यं यच्चान्यदपि वाञ्छितम् स्तोत्रस्यास्य जपे तिष्ठंस्तत्सर्वं लभते नरः

दीर्घायुष्य, आरोग्य, संपत्ती आणि इतर जे काही हवे असेल — हे स्तोत्र जपणाऱ्या माणसाला ते सर्व मिळते.

असंपूज्य शिवस्तोत्रं जपात्फलमुदाहृतम् संपूज्य च जपे तस्य फलं वक्तुं न शक्यते

शिवस्तोत्राची पूजा न करता जप केल्याचे फळ सांगितले आहे; पण पूजा करून जप केल्याचे फळ सांगता येत नाही.

आस्तामियं फलावाप्तिरस्मिन्संकीर्तिते सति सार्धमंबिकया देवः श्रुत्यैवं दिवि तिष्ठति

हे फळप्राप्ती तसेच राहू दे; हे जपल्यावर अंबिकेसह देव, वेदांप्रमाणे, स्वर्गात वास करतो.

तस्मान्नभसि संपूज्य देवं देवं सहोमया कृतांजलिपुटस्तिष्ठंस्तोत्रमेतदुदीरयेत्

म्हणून, आकाशात अंबिकेसह देवाची पूजा करून, हात जोडून उभा राहून हे स्तोत्र म्हणावे.

एतत्ते कथितं कृष्ण कर्मेहामुत्र सिद्धिदम् क्रियातपोजपध्यानसमुच्चयमयं परम्

कृष्णा, मी तुला सांगितले आहे — हा सर्वोच्च मार्ग, जो विधी, तप, जप आणि ध्यान यांच्या एकत्रित साधनेने बनलेला आहे, आणि जो या जगात व पुढील जन्मात यश मिळवून देतो.

अथ वक्ष्यामि शैवानामिहैव फलदं नृणाम् पूजाहोमजपध्यानतपोदानमयं महत्

आता मी शैव लोकांची महान साधना सांगतो, जी इथेच फळ देणारी आहे — पूजा, होम, जप, ध्यान, तप आणि दान यांनी बनलेली.