शिवपुराणम्

अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

रुद्र अंडाच्या आत आणि बाहेर वास करतो, दोन्ही लोकांचा स्वामी आहे, शिवाला प्रिय आहे, शिवाशी एकरूप आहे आणि शिवाच्या पाद्यांची पूजा करण्यात रममाण आहे.

शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम् तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम्

शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, तो मला मंगल देऊ दे. त्याचे ब्रह्मा सहा अंगांनी युक्त आहे आणि ज्ञानाची आठ टोकंही त्याच्यात आहेत.

चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

चार वेगळ्या मूर्ती आहेत, त्या सर्व शिवापूर्वक आहेत आणि शिवाची पूजा करणाऱ्या आहेत. शिव, भव, हर आणि चौथा मृड, हे सर्व. शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, त्यांनी मला मंगल लाभू दे.

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

आता विष्णू हा महेशाचा, म्हणजेच शिवाचा सर्वोच्च रूप आहे. तो जलतत्त्वाचा अधिपती आहे आणि प्रत्यक्ष अव्यक्त अवस्थेत स्थित आहे.

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

तो निर्गुण आहे, सात्त्विक गुणांनी भरलेला आहे आणि केवळ गुणांनी युक्तही आहे. तो बदल न होणाऱ्या स्थितीशी एकरूप आहे आणि तीन सामान्य परिवर्तनांचा स्वामी आहे.

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

त्याची कृत्ये इतरांपेक्षा वेगळी आहेत, सृष्टीच्या कार्यापासून वेगळी. उजव्या अंगाने तो स्वयंभूशी स्पर्धा करतो.

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

प्रथम ब्रह्माने त्याची प्रत्यक्ष निर्मिती केली आणि तोच त्याचा सृष्टीकर्ता आहे. विष्णू अंडाच्या आत आणि बाहेर वास करतो, दोन्ही लोकांचा स्वामी आहे.

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

तो असुरांचा नाश करणारा आहे, चक्रधारी आहे आणि शक्राचा लहान भाऊ आहे. भृगूच्या शापामुळे आणि इतर कारणांनी तो येथे दहा रूपांनी प्रकट झाला.

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

पृथ्वीवरील भार कमी करण्यासाठी तो आपल्या इच्छेने अवतार घेतो. त्याची शक्ती अमाप आहे, तो मायायुक्त आहे आणि मायेमुळे जगाला मोहात टाकतो.

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

महाविष्णूचे रूप धारण करून, तो नेहमी आशीर्वाद देणारा आहे. वैष्णव त्याची नेहमी पूजा करतात, तो त्रिमूर्तीच्या आसनावर विराजमान आहे.

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

तो शिवाला प्रिय आहे, शिवाशी एकरूप आहे आणि शिवाच्या पाद्यांची पूजा करण्यात रमतो. शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, तो मला मंगल देऊ दे.

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

वासुदेव, अनिरुद्ध, प्रद्युम्न आणि त्यानंतर संकर्षण — या चार मूर्ती हरीच्या म्हणून ओळखल्या जातात.

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह आणि वामन; तीन राम, कृष्ण, घोड्याच्या मुखाचा विष्णू.

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

नारायणाचं चक्र, पाञ्चजन्य शंख आणि शार्ङ्ग धनुष्य — या सर्वांनी, शिव आणि देवी यांची आज्ञा मान्य करून, माझ्यावर मंगल कृपा करावी.

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

प्रभा, सरस्वती, गौरी आणि लक्ष्मी — या सर्व शिवभक्तांनी, शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझ्या जीवनात मंगल घडवावं.

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

इंद्र, अग्नी, यम, निरृति, वरुण, वायू, सोम, कुबेर आणि त्रिशूलधारी ईशान —

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

हे सर्वजण, शिवपूजेत रमलेले आणि शिवाच्या सत्यस्वरूपाने प्रेरित, शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझ्या आयुष्यात मंगल घडवोत.

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

त्रिशूल, वज्र, कुऱ्हाड, बाण, तलवार, फास, अंकुश आणि श्रेष्ठ पिनाक हे शस्त्र —

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

हे सर्व दैवी शस्त्र, देव आणि देवीची, नेहमीच शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझी सदैव रक्षा करो.

वृषरूपधरो देवः सौरभेयो महाबलः वडवाख्यानलस्पर्धां पञ्चगोमातृभिर्वृतः

जो देव वृषरूप धारण करतो, सुरभीचा बलवान पुत्र आहे, अग्नीइतका तेजस्वी आहे, आणि पंचगौमातेनी वेढलेला आहे —

वाहनत्वमनुप्राप्तस्तपसा परमेशयोः तयोराज्ञां पुरस्कृत्य स मे कामं प्रयच्छतु

ज्याने परब्रह्म आणि पार्वतीच्या तपाने वाहनपद मिळवलं, आणि त्यांची आज्ञा मान्य केली, तो माझ्या सर्व इच्छा पूर्ण करो.

नंदा सुनंदा सुरभिः सुशीला सुमनास्तथा पञ्चगोमातरस्त्वेताश्शिवलोके व्यवस्थिताः

नंदा, सुनंदा, सुरभी, सुशीला आणि सुमना — या पंचगौमाता शिवलोकात वास करतात.

शिवभक्तिपरा नित्यं शिवार्चनपरायणाः शिवयोः शासनादेव दिशंतु मम वांछितम्

या सर्वजणी नेहमी शिवभक्तीत मग्न, शिवपूजेत तल्लीन, आणि शिव व पार्वतीच्या आज्ञेने, माझ्या सर्व इच्छा पूर्ण करो.

क्षेत्रपालो महातेजा नील जीमूतसन्निभः दंष्ट्राकरालवदनः स्फुरद्रक्ताधरोज्ज्वलः

क्षेत्रपाल, प्रचंड तेजस्वी, काळ्या मेघासारखा, भयंकर दाढांनी युक्त, आणि रक्तवर्ण ओठांनी उजळलेला —

रक्तोर्ध्वमूर्धजः श्रीमान्भ्रुकुटीकुटिलेक्षणः रक्तवृत्तत्रिनयनः शशिपन्नगभूषणः

त्याचे केस ताठ आणि लाल, तो तेजस्वी, कपाळावर आठ्या आणि वाकडी भुवया, लाल नेत्र असलेला, चंद्र व सर्पांनी सुशोभित —

नग्नस्त्रिशूलपाशासिकपालोद्यतपाणिकः भैरवो भैरवैः सिद्धैर्योगिनीभिश्च संवृतः

नग्न, हातात त्रिशूल, फास, तलवार आणि कवटी घेतलेला, भैरव, सिद्ध भैरव आणि योगिनींनी वेढलेला —

क्षेत्रेक्षेत्रे समासीनः स्थितो यो रक्षकस्सताम् शिवप्रणामपरमः शिवसद्भावभावितः

जो प्रत्येक क्षेत्रात बसलेला, तिथला रक्षक आहे, शिवप्रणामात तल्लीन आणि शिवाच्या सत्यस्वरूपाने ओतप्रोत —

शिवश्रितान्विशेषेण रक्षन्पुत्रानिवौरसान् सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मङ्गलम्

जो शिवशरणांना, जसा पिता आपल्या मुलांना जपतो, तसा विशेष जपतो, आणि शिव व पार्वतीच्या आज्ञेने, माझ्या जीवनात मंगल घडवो.

तालजङ्घादयस्तस्य प्रथमावरणेर्चिताः सत्कृत्य शिवयोराज्ञां चत्वारः समवन्तु माम्

तालजंघ व इतर जे पहिल्या आवरणात पूजले जातात, त्यांनी शिव व पार्वतीच्या आज्ञेने, चौघांनी मिळून माझे रक्षण करावे.