शिवपुराणम्

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट् कालश्च पूरुषः

शिव आणि पार्वती यांच्या आज्ञेला मान देऊन, तो मला शुभ घडवो—हिरण्यगर्भ, लोकांचा स्वामी, विराट, काळ आणि पुरुष.

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः

सनत्कुमार, सनक, सनंदन आणि सनातन, तसेच दक्षादी ब्रह्मपुत्र आणि प्रजापती—

एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः

पत्नींसह एकादश, धर्म आणि संकल्प, हे सर्व शिवपूजेत रमलेले आणि शिवभक्तीला समर्पित आहेत.

शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम् चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः

हे सर्व शिवाच्या आज्ञेने चालतात; ते मला शुभ लाभू देत—चार वेद आणि तसेच इतिहास-पुराणांचे कर्ते—

धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः

वेदविद्यांनी युक्त धर्मशास्त्रे, अर्थाने परस्परविरोधी असली तरी, ती सर्व शिवस्वरूपावर आधारलेली आहेत.

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी

शिवांची आज्ञा आदराने मान्य करून, त्यांनी मला मंगल लाभू दे. त्यानंतर रुद्र, जो महादेव आहे, शंभूची सर्वात श्रेष्ठ मूर्ती आहे.

वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः

तो अग्निमंडळाचा स्वामी आहे, पुरुषार्थ आणि ऐश्वर्याने परिपूर्ण आहे, शिवाचा अभिमान असलेला, निर्गुण असूनही तीन गुणांनी युक्त आहे.

केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः

तो पूर्णपणे सात्त्विक आहे, तसेच राजस आणि तामसही आहे. पूर्वी तो बदल न होणाऱ्या स्थितीत मग्न होता आणि नंतरही तो तसाच अविचल राहिला.

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः

त्याची कृत्ये इतरांपेक्षा वेगळी आहेत, सृष्टीच्या कार्यापासून वेगळी. त्याने ब्रह्माचा शिर छाटला आणि तोच त्याचा पिता आहे, ब्रह्माचा पुत्रही तोच आहे.

जनकस्तनयश्चापि विष्णोरपि नियामकः बोधकश्च तयोर्नित्यमनुग्रहकरः प्रभुः

तोच पिता आहे आणि पुत्रही आहे, तसेच विष्णूचाही नियंत्रक आहे. तो दोघांना जागृत करणारा, नेहमीच कृपा करणारा प्रभू आहे.

अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती रुद्रो लोकद्वयाधिपः शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

रुद्र अंडाच्या आत आणि बाहेर वास करतो, दोन्ही लोकांचा स्वामी आहे, शिवाला प्रिय आहे, शिवाशी एकरूप आहे आणि शिवाच्या पाद्यांची पूजा करण्यात रममाण आहे.

शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम् तस्य ब्रह्म षडंगानि विद्येशांतं तथाष्टकम्

शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, तो मला मंगल देऊ दे. त्याचे ब्रह्मा सहा अंगांनी युक्त आहे आणि ज्ञानाची आठ टोकंही त्याच्यात आहेत.

चत्वारो मूर्तिभेदाश्च शिवपूर्वाः शिवार्चकाः शिवो भवो हरश्चैव मृडश्चैव तथापरः शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य मंगलं प्रदिशंतु मे

चार वेगळ्या मूर्ती आहेत, त्या सर्व शिवापूर्वक आहेत आणि शिवाची पूजा करणाऱ्या आहेत. शिव, भव, हर आणि चौथा मृड, हे सर्व. शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, त्यांनी मला मंगल लाभू दे.

अथ विष्णुर्महेशस्य शिवस्यैव परा तनुः वारितत्त्वाधिपः साक्षादव्यक्तपदसंस्थितः

आता विष्णू हा महेशाचा, म्हणजेच शिवाचा सर्वोच्च रूप आहे. तो जलतत्त्वाचा अधिपती आहे आणि प्रत्यक्ष अव्यक्त अवस्थेत स्थित आहे.

निर्गुणस्सत्त्वबहुलस्तथैव गुणकेवलः अविकाराभिमानी च त्रिसाधारणविक्रियः

तो निर्गुण आहे, सात्त्विक गुणांनी भरलेला आहे आणि केवळ गुणांनी युक्तही आहे. तो बदल न होणाऱ्या स्थितीशी एकरूप आहे आणि तीन सामान्य परिवर्तनांचा स्वामी आहे.

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् दक्षिणांगभवेनापि स्पर्धमानः स्वयंभुवा

त्याची कृत्ये इतरांपेक्षा वेगळी आहेत, सृष्टीच्या कार्यापासून वेगळी. उजव्या अंगाने तो स्वयंभूशी स्पर्धा करतो.

आद्येन ब्रह्मणा साक्षात्सृष्टः स्रष्टा च तस्य तु अंडस्यांतर्बहिर्वर्ती विष्णुर्लोकद्वयाधिपः

प्रथम ब्रह्माने त्याची प्रत्यक्ष निर्मिती केली आणि तोच त्याचा सृष्टीकर्ता आहे. विष्णू अंडाच्या आत आणि बाहेर वास करतो, दोन्ही लोकांचा स्वामी आहे.

असुरांतकरश्चक्री शक्रस्यापि तथानुजः प्रादुर्भूतश्च दशधा भृगुशापच्छलादिह

तो असुरांचा नाश करणारा आहे, चक्रधारी आहे आणि शक्राचा लहान भाऊ आहे. भृगूच्या शापामुळे आणि इतर कारणांनी तो येथे दहा रूपांनी प्रकट झाला.

भूभारनिग्रहार्थाय स्वेच्छयावातरक्षितौ अप्रमेयबलो मायी मायया मोहयञ्जगत्

पृथ्वीवरील भार कमी करण्यासाठी तो आपल्या इच्छेने अवतार घेतो. त्याची शक्ती अमाप आहे, तो मायायुक्त आहे आणि मायेमुळे जगाला मोहात टाकतो.

मूर्तिं कृत्वा महाविष्णुं सदाशिष्णुमथापि वा वैष्णवैः पूजितो नित्यं मूर्तित्रयमयासने

महाविष्णूचे रूप धारण करून, तो नेहमी आशीर्वाद देणारा आहे. वैष्णव त्याची नेहमी पूजा करतात, तो त्रिमूर्तीच्या आसनावर विराजमान आहे.

शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः शिवस्याज्ञां पुरस्कृत्य स मे दिशतु मंगलम्

तो शिवाला प्रिय आहे, शिवाशी एकरूप आहे आणि शिवाच्या पाद्यांची पूजा करण्यात रमतो. शिवाची आज्ञा पुढे ठेवून, तो मला मंगल देऊ दे.

वासुदेवो ऽनिरुद्धश्च प्रद्युम्नश्च ततः परः संकर्षणस्समाख्याताश्चतस्रो मूर्तयो हरेः

वासुदेव, अनिरुद्ध, प्रद्युम्न आणि त्यानंतर संकर्षण — या चार मूर्ती हरीच्या म्हणून ओळखल्या जातात.

मत्स्यः कूर्मो वराहश्च नारसिंहो ऽथ वामनः रामत्रयं तथा कृष्णो विष्णुस्तुरगवक्त्रकः

मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह आणि वामन; तीन राम, कृष्ण, घोड्याच्या मुखाचा विष्णू.

चक्रं नारायणस्यास्त्रं पांचजन्यं च शार्ङ्गकम् सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

नारायणाचं चक्र, पाञ्चजन्य शंख आणि शार्ङ्ग धनुष्य — या सर्वांनी, शिव आणि देवी यांची आज्ञा मान्य करून, माझ्यावर मंगल कृपा करावी.

प्रभा सरस्वती गौरी लक्ष्मीश्च शिवभाविता शिवयोः शासनादेता मंगलं प्रदिशंतु मे

प्रभा, सरस्वती, गौरी आणि लक्ष्मी — या सर्व शिवभक्तांनी, शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझ्या जीवनात मंगल घडवावं.

इन्द्रो ऽग्निश्च यमश्चैव निरृतिर्वरुणस्तथा वायुः सोमः कुबेरश्च तथेशानस्त्रिशूलधृक्

इंद्र, अग्नी, यम, निरृति, वरुण, वायू, सोम, कुबेर आणि त्रिशूलधारी ईशान —

सर्वे शिवार्चनरताः शिवसद्भावभाविताः सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

हे सर्वजण, शिवपूजेत रमलेले आणि शिवाच्या सत्यस्वरूपाने प्रेरित, शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझ्या आयुष्यात मंगल घडवोत.

त्रिशूलमथ वज्रं च तथा परशुसायकौ खड्गपाशांकुशाश्चैव पिनाकश्चायुधोत्तमः

त्रिशूल, वज्र, कुऱ्हाड, बाण, तलवार, फास, अंकुश आणि श्रेष्ठ पिनाक हे शस्त्र —

दिव्यायुधानि देवस्य देव्याश्चैतानि नित्यशः सत्कृत्य शिवयोराज्ञां रक्षां कुर्वंतु मे सदा

हे सर्व दैवी शस्त्र, देव आणि देवीची, नेहमीच शिव आणि देवीच्या आज्ञेने, माझी सदैव रक्षा करो.