शिवपुराणम्

सर्वेषामेव लोकानां सृष्टिसंहरणक्षमाः परस्परानुरक्ताश्च परस्परमनुव्रताः

सर्व लोकांच्या सृष्टी आणि संहार करण्यास समर्थ, एकमेकांवर प्रेम करणारे आणि एकमेकांशी निष्ठावान—

परस्परमतिस्निग्धाः परस्परनमस्कृताः शिवप्रियतमा नित्यं शिवलक्षणलक्षिताः

एकमेकांवर फार प्रेम करणारे, एकमेकांना वंदन करणारे, शंकराला नेहमी अतिशय प्रिय, आणि शंकराच्या चिन्हांनी ओळखले जाणारे—

सौम्याधारास्तथा मिश्राश्चांतरालद्वयात्मिकाः विरूपाश्च सुरूपाश्च नानारूपधरास्तथा

कधी सौम्य, कधी उग्र, कधी मिश्र स्वभावाचे, अद्वैत स्वरूप असणारे, कधी विचित्र, कधी सुंदर, आणि अनेक रूपे धारण करणारे—

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां ते मे कामं दिशंतु वै देव्या प्रियसखीवर्गो देवीलक्षणलक्षितः

देवीच्या प्रिय सखींचा समूह, देवीच्या चिन्हांनी शोभलेला, शंकर आणि पार्वती यांच्या आज्ञेचा मान ठेवून मला माझी इच्छा पूर्ण करू दे.

सहितो रुद्रकन्याभिः शक्तिभिश्चाप्यनेकशः तृतीयावरणे शंभोर्भक्त्या नित्यं समर्चितः

रुद्रकन्यांबरोबर आणि अनेक शक्तींसह, शंभूच्या तिसऱ्या आवरणात नेहमी भक्तीने पूजला जाणारा—

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् दिवाकरो महेशस्य मूर्तिर्दीप्तिसुमंडलः

शंकर आणि पार्वती यांच्या आज्ञेचा मान ठेवून, तेजाचा वलय असलेला, महेशाचा तेजस्वी सूर्य, मला मंगल घडवो.

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः अविकारात्मकश्चाद्य एकस्सामान्यविक्रियः

तो गुणरहित आहे, तरीही गुणांनी मिश्रित आहे, आणि कधी केवळ गुणांनीच भरलेला आहे; तो बदलत नाही, आद्य आहे, एकमेव आहे, आणि सामान्य बदलांना न जुमानणारा आहे.

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात् एवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्ताः पञ्चधा पुनः

सृष्टी, स्थिती आणि लय या अनुक्रमाने विशेष कर्मे तीन प्रकारांनी, चार प्रकारांनी आणि पुन्हा पाच प्रकारांनी विभागली जातात.

चतुर्थावरणे शंभोः पूजितश्चानुगैः सह शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः

शंभूच्या चौथ्या आवरणात, त्याच्या सेवकांसह पूजिला गेलेला, शिवप्रिय, शिवाशी एकरूप, आणि शिवाच्या पायांची पूजा करण्यात रमलेला आहे.

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् दिवाकरषडंगानि दीप्ताद्याश्चाष्टशक्तयः

शिव आणि पार्वती यांच्या आज्ञेला मान देऊन, तो मला शुभ घडवो—सूर्याच्या सहा अंगे, तेजस्वी शक्ती आणि आठ प्रमुख शक्ती.

आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्नुश्चादित्यमूर्तयः

आदित्य, भास्कर, भानू, रवि या क्रमाने; अर्क, ब्रह्मा, तसेच रुद्र आणि विष्णू—हे सर्व सूर्याच्या रूपात आहेत.

विस्तरासुतराबोधिन्याप्यायिन्यपराः पुनः उषा प्रभा तथा प्राज्ञा संध्या चेत्यपि शक्तयः

पुन्हा, विस्तार करणाऱ्या, अत्यंत प्रकाशमान आणि पोषण करणाऱ्या अशा उच्च शक्ती आहेत—उषा, प्रभा, प्राज्ञा आणि संध्या.

सोमादिकेतुपर्यंता ग्रहाश्च शिवभाविताः शिवयोराज्ञयानुन्ना मंगलं प्रदिशंतु मे

सोमापासून केतूपर्यंतचे सर्व ग्रह, शिवभक्त, शिव आणि पार्वती यांच्या आज्ञेने प्रेरित, मला शुभ लाभू देत.

अथवा द्वादशादित्यास्तथा द्वादश शक्तयः ऋषयो देवगंधर्वाः पन्नगाप्सरसां गणाः

किंवा, बारा आदित्य आणि बारा शक्ती, ऋषी, देव, गंधर्व, नाग आणि अप्सरांचा समूह—

ग्रामण्यश्च तथा यक्षा राक्षसाश्चासुरास्तथा सप्तसप्तगणाश्चैते सप्तच्छंदोमया हयाः

ग्रामप्रमुख, यक्ष, राक्षस आणि असुर, हे सात सात गट, आणि सात छंदांनी बनवलेले घोडे—

वालखिल्या दयश्चैव सर्वे शिवपदार्चकाः सत्कृत्यशिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे

वालखिल्य आणि दय, हे सर्व शिवपादांची पूजा करणारे, शिव आणि पार्वती यांच्या आज्ञेला मान देऊन, मला शुभ लाभू देत.

ब्रह्माथ देवदेवस्य मूर्तिर्भूमण्डलाधिपः चतुःषष्टिगुणैश्वर्यो बुद्धितत्त्वे प्रतिष्ठितः

ब्रह्मा, देवांचा देव, पृथ्वीमंडळाचा अधिपती, चौरसष्ठ गुणांनी युक्त, बुद्धितत्त्वात स्थिर आहे.

निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः अविकारात्मको देवस्ततस्साधारणः पुरः

तो निर्गुण, गुणांनी मिश्रित आणि केवळ गुणांनी युक्त आहे; हा देव अपरिवर्तनीय स्वरूपाचा असून, सर्वांचा सामान्य आधार आहे.

असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात् भुवं त्रिधा चतुर्धा च विभक्तः पञ्चधा पुनः

सृष्टी, स्थिती आणि लय या अनुक्रमाने विशेष कर्मे पृथ्वीला तीन, चार आणि पुन्हा पाच प्रकारांनी विभागतात.

चतुर्थावरणे शंभो पूजितश्च सहानुगैः शिवप्रियः शिवासक्तश्शिवपादार्चने रतः

शंभूच्या चौथ्या आवरणात, त्याच्या सेवकांसह पूजिला गेलेला, शिवप्रिय, शिवाशी एकरूप आणि शिवपादपूजेत रमलेला आहे.

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिशतु मंगलम् हिरण्यगर्भो लोकेशो विराट् कालश्च पूरुषः

शिव आणि पार्वती यांच्या आज्ञेला मान देऊन, तो मला शुभ घडवो—हिरण्यगर्भ, लोकांचा स्वामी, विराट, काळ आणि पुरुष.

सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः प्रजानां पतयश्चैव दक्षाद्या ब्रह्मसूनवः

सनत्कुमार, सनक, सनंदन आणि सनातन, तसेच दक्षादी ब्रह्मपुत्र आणि प्रजापती—

एकादश सपत्नीका धर्मस्संकल्प एव च शिवार्चनरताश्चैते शिवभक्तिपरायणाः

पत्नींसह एकादश, धर्म आणि संकल्प, हे सर्व शिवपूजेत रमलेले आणि शिवभक्तीला समर्पित आहेत.

शिवाज्ञावशगास्सर्वे दिशंतु मम मंगलम् चत्वारश्च तथा वेदास्सेतिहासपुराणकाः

हे सर्व शिवाच्या आज्ञेने चालतात; ते मला शुभ लाभू देत—चार वेद आणि तसेच इतिहास-पुराणांचे कर्ते—

धर्मशास्त्राणि विद्याभिर्वैदिकीभिस्समन्विताः परस्परविरुद्धार्थाः शिवप्रकृतिपादकाः

वेदविद्यांनी युक्त धर्मशास्त्रे, अर्थाने परस्परविरोधी असली तरी, ती सर्व शिवस्वरूपावर आधारलेली आहेत.

सत्कृत्य शिवयोराज्ञां मंगलं प्रदिशंतु मे अथ रुद्रो महादेवः शंभोर्मूर्तिर्गरीयसी

शिवांची आज्ञा आदराने मान्य करून, त्यांनी मला मंगल लाभू दे. त्यानंतर रुद्र, जो महादेव आहे, शंभूची सर्वात श्रेष्ठ मूर्ती आहे.

वाह्नेयमण्डलाधीशः पौरुषैश्वर्यवान्प्रभुः शिवाभिमानसंपन्नो निर्गुणस्त्रिगुणात्मकः

तो अग्निमंडळाचा स्वामी आहे, पुरुषार्थ आणि ऐश्वर्याने परिपूर्ण आहे, शिवाचा अभिमान असलेला, निर्गुण असूनही तीन गुणांनी युक्त आहे.

केवलं सात्त्विकश्चापि राजसश्चैव तामसः अविकाररतः पूर्वं ततस्तु समविक्रियः

तो पूर्णपणे सात्त्विक आहे, तसेच राजस आणि तामसही आहे. पूर्वी तो बदल न होणाऱ्या स्थितीत मग्न होता आणि नंतरही तो तसाच अविचल राहिला.

असाधारणकर्मा च सृष्ट्यादिकरणात्पृथक् ब्रह्मणोपि शिरश्छेत्ता जनकस्तस्य तत्सुतः

त्याची कृत्ये इतरांपेक्षा वेगळी आहेत, सृष्टीच्या कार्यापासून वेगळी. त्याने ब्रह्माचा शिर छाटला आणि तोच त्याचा पिता आहे, ब्रह्माचा पुत्रही तोच आहे.