शिवपुराणम्

तस्मिन्नावरणे भूयो वृषेन्द्रं पुरतो यजेत् नंदिनं दक्षिणे तस्य महाकालं तथोत्तरे

त्या आवरणात पुढे वृषेन्द्राची समोर पूजा करावी, त्याच्या दक्षिणेला नंदी आणि उत्तरेला महाकाळ यांची पूजा करावी.

शास्तारं वह्निदिक्पत्रे मात्ःर्दक्षिणदिग्दले गजास्यं नैरृते पत्रे षण्मुखं वारुणे पुनः

आग्नेय पाकळीत शास्ता, दक्षिण पाकळीत मातृ, नैऋत्य पाकळीत गजास्य आणि पश्चिम पाकळीत पुन्हा षण्मुख यांची पूजा करावी.

ज्येष्ठां वायुदले गौरीमुत्तरे चंडमैश्वरे शास्तृनन्दीशयोर्मध्ये मुनीन्द्रं वृषभं यजेत्

वायव्य पाकळीत ज्येष्ठा, उत्तरेला गौरी, चंडमेश्वराच्या प्रदेशात शास्त्र आणि नंदीश यांच्या मध्ये महर्षी वृषभ यांची पूजा करावी.

महाकालस्योत्तरतः पिंगलं तु समर्चयेत् शास्तृमातृसमूहस्य मध्ये भृंगीश्वरं ततः

महाकाळाच्या उत्तरेला पिंगळाची पूजा करावी. शास्त्र आणि मातृ यांच्या समूहात मध्ये भृंगीश्वराची पूजा करावी.

मातृविघ्नेशमध्ये तु वीरभद्रं समर्चयेत् स्कन्दविघ्नेशयोर्मध्ये यजेद्देवीं सरस्वतीम्

मातृ आणि विघ्नेश यांच्या मध्ये वीरभद्राची पूजा करावी. स्कंद आणि विघ्नेश यांच्या मध्ये देवी सरस्वतीची पूजा करावी.

ज्येष्ठाकुमारयोर्मध्ये श्रियं शिवपदार्चिताम् ज्येष्ठागणाम्बयोर्मध्ये महामोटीं समर्चयेत्

ज्येष्ठा आणि कुमार यांच्या मध्ये शिवपदावर पूजित श्रीची पूजा करावी. ज्येष्ठा आणि गणांबा यांच्या मध्ये महामोटीची पूजा करावी.

गणाम्बाचण्डयोर्मध्ये देवीं दुर्गां प्रपूजयेत् अत्रैवावरणे भूयः शिवानुचरसंहतिम्

गणांबा आणि चंडा यांच्या मध्ये देवी दुर्गेची पूजा करावी. या आवरणात पुन्हा शिवाचे अनुचर यांचा समूह पूजावा.

रुद्रप्रथमभूताख्यां विविधां च सशक्तिकाम् शिवायाश्च सखीवर्गं जपेद्ध्यात्वा समाहितः

एकाग्र मनाने प्रथम रुद्र, त्यांच्या विविध शक्तींसह आणि शिवेच्या सखीवर्गाचा ध्यान करून जप करावा.

एवं तृतीयावरणे वितते पूजिते सति चतुर्थावरणं ध्यात्वा बहिस्तस्य समर्चयेत्

अशा प्रकारे तिसरे आवरण स्थापन करून पूजा केल्यावर, त्याच्या बाहेरील चौथे आवरण ध्यानात घेऊन त्याची पूजा करावी.

भानुः पूर्वदले पूज्यो दक्षिणे चतुराननः रुद्रो वरुणदिक्पत्रे विष्णुरुत्तरदिग्दले

पूर्वेकडील पाकळीवर सूर्याची, दक्षिणेकडील पाकळीवर चतुर्मुख ब्रह्मदेवाची, नैऋत्य दिशेला रुद्राची आणि उत्तरेकडील पाकळीवर विष्णूची पूजा करावी.

चतुर्णामपि देवानां पृथगावरणान्यथ तस्यांगानि षडेवादौ दीप्ताद्याभिश्च शक्तिभिः

या चारही देवतांसाठी वेगवेगळी आवरणे आहेत; सुरुवातीला त्यांच्या सहा अंगांची त्यांच्या तेजस्वी शक्तींनी पूजा करावी.

दीप्ता सूक्ष्मा जया भद्रा विभूतिर्विमला क्रमात् अमोघा विद्युता चैव पूर्वादि परितः स्थिताः

दीप्त, सूक्ष्म, जया, भद्रा, विभूती आणि विमला — या अनुक्रमे, तसेच अमोघा आणि विद्युत् या पूर्वेकडून सर्व बाजूंनी स्थित आहेत.

द्वितीयावरणे पूज्याश्चतस्रो मूर्तयः क्रमात् पूर्वाद्युत्तरपर्यंताः शक्तयश्च ततः परम्

दुसऱ्या आवरणात पूर्वेकडून उत्तरेकडे अनुक्रमे चार मूर्तींची आणि त्यानंतर त्यांच्या शक्तींची पूजा करावी.

आदित्यो भास्करो भानू रविश्चेत्यनुपूर्वशः अर्को ब्रह्मा तथा रुद्रो विष्णुश्चैते विवस्वतः

आदित्य, भास्कर, भानू, रवि — हे अनुक्रमे; अर्क, ब्रह्मा, रुद्र आणि विष्णू — हे सर्व सूर्याचे रूप आहेत.

विस्तारा पूर्वदिग्भागे सुतरां दक्षिणे स्थिताः बोधनी पश्चिमे भागे आप्यायिन्युत्तरे पुनः

पूर्व दिशेला विस्तार, दक्षिणेला सुतरा, पश्चिमेला बोधन आणि उत्तरेला आप्यायिनी अशा प्रकारे त्या स्थित आहेत.

उषां प्रभां तथा प्राज्ञां सन्ध्यामपि ततः परम् ऐशानादिषु विन्यस्य द्वितीयावरणे यजेत्

उषा, प्रभा, प्राज्ञा आणि त्यानंतर संध्या — या ईशानादी दिशांना ठेवून दुसऱ्या आवरणात त्यांची पूजा करावी.

सोममंगारकं चैव बुधं बुद्धिमतां वरम् बृहस्पतिं बृहद्बुद्धिं भार्गवं तेजसां निधिम्

सोम, मंगळ, बुध — बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ, बृहस्पती — मोठ्या बुद्धीचे, आणि भर्गव — तेजाचा खजिना,

शनैश्चरं तथा राहुं केतुं धूम्रं भयंकरम् समंततो यजेदेतांस्तृतीयावरणे क्रमात्

शनैश्चर, तसेच राहू आणि केतू — धुरकट आणि भयावह, या सर्वांची तिसऱ्या आवरणात सर्व बाजूंनी अनुक्रमे पूजा करावी.

अथवा द्वादशादित्या द्वितीयावरणे यजेत् तृतीयावरणे चैव राशीन्द्वादश पूजयेत्

किंवा, दुसऱ्या आवरणात बारा आदित्यांची आणि तिसऱ्या आवरणात बारा राशींची पूजा करावी.

सप्तसप्त गणांश्चैव बहिस्तस्य समंततः ऋषीन्देवांश्च गंधर्वान्पन्नगानप्सरोगणान्

सात सात गट, बाहेरील बाजूंनी — ऋषी, देव, गंधर्व, सर्प आणि अप्सरांचा समूह यांची पूजा करावी.

ग्रामण्यश्च तथा यक्षान्यातुधानांस्तथा हयान् सप्तच्छंदोमयांश्चैव वालखिल्यांश्च पूजयेत्

ग्रामप्रमुख, यक्ष, राक्षस, घोडे, सात छंदमय गट आणि वालखिल्य यांचीही पूजा करावी.

एवं तृतीयावरणे समभ्यर्च्य दिवाकरम् ब्रह्माणमर्चयेत्पश्चात्त्रिभिरावरणैः सहः

अशा प्रकारे तिसऱ्या आवरणात सूर्याची पूजा करून, नंतर ब्रह्मदेवाची तीनही आवरणांसह पूजा करावी.

हिरण्यगर्भं पूर्वस्यां विराजं दक्षिणे ततः कालं पश्चिमदिग्भागे पुरुषं चोत्तरे यजेत्

हिरण्यगर्भाची पूर्वेला, विराजची दक्षिणेला, काळाची पश्चिमेला आणि पुरुषाची उत्तरेला पूजा करावी.

हिरण्यगर्भः प्रथमो ब्रह्मा कमलसन्निभः कालो जात्यंजनप्रख्यः पुरुषः स्फटिकोपमः

हिरण्यगर्भ हा प्रथम, ब्रह्मा कमळासारखा, काळ काळ्या काजळासारखा आणि पुरुष स्फटिकासारखा आहे.

त्रिगुणो राजसश्चैव तामसः सात्त्विकस्तथा चत्वार एते क्रमशः प्रथमावरणे स्थिताः

तीन गुणांनी युक्त — राजस, तमस आणि सात्त्विक — असे हे चार जण अनुक्रमे पहिल्या आवरणात स्थित आहेत.

द्वितीयावरणे पूज्याः पूर्वादिपरितः क्रमात् सनत्कुमारः सनकः सनंदश्च सनातनः

दुसऱ्या वलयात, पूर्वेकडून सुरुवात करून सर्व बाजूंनी, सनत्कुमार, सनक, सनंदन आणि सनातन यांची पूजा करावी.

तृतीयावरणे पश्चादर्चयेच्च प्रजापतीन् अष्टौ पूर्वांश्च पूर्वादौ त्रीन्प्राक्पश्चादनुक्रमात्

तिसऱ्या वलयात, नंतर, आठ प्रजापतींची पूजा करावी आणि त्यांच्या अगोदर, पूर्वेकडून सुरुवात करून, तीन जणांची पूजा पूर्वेकडून पश्चिमेकडे अनुक्रमे करावी.

दक्षो रुचिर्भृगुश्चैव मरीचिश्च तथांगिराः पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुरत्रिश्च कश्यपः

दक्ष, रुचि, भृगु, मरीचि, अंगिरस, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, अत्री आणि कश्यप—

वसिष्ठश्चेति विख्याताः प्रजानां पतयस्त्विमे तेषां भार्याश्च तैस्सार्धं पूजनीया यथाक्रमम्

वसिष्ठ—हे सर्व प्रजांचे प्रसिद्ध अधिपती आहेत; त्यांच्याबरोबर त्यांच्या पत्नींचीही योग्य क्रमाने पूजा करावी.