शिवपुराणम्

वक्ष्याम्यतिरहस्यं ते शृणु कृष्ण वचो मम वेदैश्शास्त्रैर्वेदविद्भिर्विचार्य सुविनिश्चितम्

आता मी तुला एक फार गुप्त गोष्ट सांगतो, कृष्णा, माझं बोलणं ऐक. ही गोष्ट वेद, शास्त्र आणि वेदज्ञांनी नीट विचार करून ठरवलेली आहे.

ब्रह्मघ्नो वा सुरापो वा स्तेयीवा गुरुतल्पगः मातृहा पितृहा वापि वीरहा भ्रूणहापि वा

कोणी ब्राह्मणहत्या केली असेल, मद्यपान केलं असेल, चोरी केली असेल, गुरुपत्नीचा अपमान केला असेल, आई-वडिलांचा वध केला असेल, वीराचा वध केला असेल किंवा गर्भहत्या केली असेल—

संपूज्यामन्त्रकं भक्त्या शिवं परमकारणम् तैस्तैः पापैः प्रमुच्येत वर्षैर्द्वादशभिः क्रमात्

जो भक्तीने आणि योग्य मंत्राने परमकारण शिवाची पूजा करतो, तो अशा पापांपासून बारा वर्षांत हळूहळू मुक्त होतो.

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पतितो ऽपि यजेच्छिवम् भक्तश्चेन्नापरः कश्चिद्भिक्षाहारो जितेंद्रियः

म्हणून सर्व प्रयत्नांनी, जरी कोणी पतित असला तरी, त्याने शिवाची पूजा करावी; भक्त असेल, तर दुसरा कोणीच नाही—तो भिक्षा मागून खाणारा आणि इंद्रियांवर संयम ठेवणारा असावा.

कृत्वापि सुमहत्पापं भक्त्या पञ्चाक्षरेण तु पूजयेद्यदि देवेशं तस्मात्पापात्प्रमुच्यते

कोणी फार मोठं पाप केलं असलं, तरी भक्तीने आणि पंचाक्षरी मंत्राने देवाधिदेवाची पूजा केली, तर तो त्या पापातून मुक्त होतो.

अब्भक्षा वायुभक्षाश्च ये चान्ये व्रतकर्शिताः तेषामेतैर्व्रतैर्नास्ति शिवलोकसमागमः

पाण्यावर किंवा वाऱ्यावर जगणारे, किंवा इतर कठोर व्रत करणारे—फक्त या व्रतांनी त्यांना शिवलोकाची प्राप्ती होत नाही.

भक्त्या पञ्चाक्षरेणैव यः शिवं सकृदर्चयेत् सोपि गच्छेच्छिवस्थानं शिवमन्त्रस्य गौरवात्

पण जो भक्त पंचाक्षरी मंत्राने एकदाही भक्तीपूर्वक शिवाची पूजा करतो, तोही शिवाच्या मंत्राच्या महिम्यामुळे शिवस्थानाला पोहोचतो.

तस्मात्तपांसि यज्ञांश्च सर्वे सर्वस्वदक्षिणाः शिवमूर्त्यर्चनस्यैते कोट्यंशेनापि नो समाः

म्हणून सर्व तप, यज्ञ आणि सर्वस्व दान, हे सुद्धा शिवमूर्तीच्या पूजेच्या कोट्यावधी भागालाही समकक्ष नाहीत.

बद्धो वाप्यथ मुक्तो वा पश्चात्पञ्चाक्षरेण चेत् पूजयन्मुच्यते भक्तो नात्र कार्या विचारणा

कोणी बांधलेला असो किंवा मुक्त असो, नंतर पंचाक्षरी मंत्राने पूजा केल्यास भक्त मुक्त होतो—यात काहीच शंका नाही.

अरुद्रो वा सरुद्रो वा सूक्तेन शिवमर्चयेत् यः सकृत्पतितो वापिमूढो वा मुच्यते नरः

कोणताही रागावलेला असो वा नसो, जो कोणी त्या स्तोत्राने शंकराची पूजा करतो, तो एकदाच पापात पडला असला किंवा अज्ञानी असला तरी तो माणूस मुक्त होतो.

षडक्षरेण वा देवं सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् शिवभक्तो जितक्रोधो ह्यलब्धो लब्ध एव च

कोणी देवाची षडक्षरी मंत्राने किंवा त्या स्तोत्रमंत्राने पूजा केली, तर जो शिवभक्त आहे, ज्याने क्रोध जिंकला आहे, तो मिळवलेला असो वा न मिळवलेला, तो खरोखरच सिद्ध होतो.

अलब्धाल्लब्ध एवात्र विशिष्टो नात्र संशयः स ब्रह्मांगेन वा तेन सहंसेन विमुच्यते

इथे जो मिळवलेला नाही, तोही मिळवलेलाच मानला जातो—यात काहीच शंका नाही; तो ब्रह्मासोबत किंवा हंसासोबत मुक्त होतो.

तस्मान्नित्यं शिवं भक्त्या सूक्तमन्त्रेण पूजयेत् एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव वा

म्हणून नेहमी भक्तीने, त्या स्तोत्रमंत्राने शंकराची पूजा करावी, एकदा, दोनदा, तीनदा किंवा नेहमीच.

ये ऽर्चयंति महादेवं विज्ञेयास्ते महेश्वराः ज्ञानेनात्मसहायेन नार्चितो भगवाञ्छिवः

जे महादेवाची पूजा करतात, ते स्वतःच महेश्वर समजावेत; केवळ ज्ञानाने, आत्म्याच्या मदतीनेही, भगवंत शंकराची पूजा होत नाही.

स चिरं संसरत्यस्मिन्संसारे दुःखसागरे दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं मूढो नार्चयते शिवम्

तो या संसाराच्या दुःखाच्या समुद्रात खूप काळ भटकत राहतो; दुर्मिळ मानवजन्म मिळूनही, अज्ञानी शंकराची पूजा करत नाही.

निष्फलं तस्य तज्जन्म मोक्षाय न भवेद्यतः दुर्ल्लभं प्राप्य मानुष्यं ये ऽर्चयन्ति पिनाकिनम्

त्याचा तो जन्म व्यर्थ आहे, कारण त्याने मोक्ष मिळत नाही; पण जे दुर्मिळ मानवजन्म मिळाल्यावर पिनाकधारी शंकराची पूजा करतात—

तेषां हि सफलं जन्म कृतार्थास्ते नरोत्तमाः भवभक्तिपरा ये च भवप्रणतचेतसः

त्यांचा जन्म खरोखरच सफल होतो; जे उत्तम पुरुष आहेत, जे भवभक्त आहेत आणि ज्यांचे मन भवपाशी नतमस्तक आहे, त्यांनी जीवनाचे सार्थक केले आहे.

भवसंस्मरणोद्युक्ता न ते दुःखस्य भागिनः भवनानि मनोज्ञानि विभ्रमाभरणाः स्त्रियः

जे भवाचे स्मरण करण्यास नेहमी तत्पर असतात, त्यांना दुःखाचा भाग मिळत नाही; सुंदर घरे, आकर्षक दागिने, स्त्रिया—

धनं चातृप्तिपर्यन्तं शिवपूजाविधेः फलम् ये वाञ्छन्ति महाभोगान्राज्यं च त्रिदशालये

आणि संपत्ती, जी कधीच समाधान देत नाही—शिवपूजेचा हा फल आहे, जे मोठ्या भोगांची आणि देवांच्या लोकातील राज्याची इच्छा करतात त्यांच्यासाठी.

ते वाञ्छन्ति सदाकालं हरस्य चरणाम्बुजम् सौभाग्यं कान्तिमद्रूपं सत्त्वं त्यागार्द्रभावता

ते नेहमी हराच्या कमळपदांची इच्छा करतात; सौभाग्य, तेज, सुंदर रूप, चांगुलपणा आणि त्यागाने मऊ झालेले मन—

शौर्यं वै जगति ख्यातिश्शिवमर्चयतो भवेत् तस्मात्सर्वं परित्यज्य शिवैकाहितमानसः

शिवाची पूजा करणाऱ्याला शौर्य आणि जगात कीर्ती मिळते; म्हणून सर्व काही सोडून, मन फक्त शंकरावर केंद्रित करून—

शिवपूजाविधिं कुर्याद्यदीच्छेच्छिवमात्मनः त्वरितं जीवितं याति त्वरितं याति यौवनम्

आपल्याला शंकर हवा असेल, तर त्याची पूजा करावी; कारण आयुष्य पटकन संपते, आणि तारुण्यही पटकन निघून जाते—

त्वरितं व्याधिरभ्येति तस्मात्पूज्यः पिनाकधृक् यावन्नायाति मरणं यावन्नाक्रमते जरा

रोग पटकन येतो; म्हणून पिनाकधारी शंकराची पूजा करावी, जोपर्यंत मृत्यू आलेला नाही, जोपर्यंत वार्धक्य आलेले नाही—

यावन्नेन्द्रियवैकल्यं तावत्पूजय शंकरम् न शिवार्चनतुल्यो ऽस्ति धर्मो ऽन्यो भुवनत्रये

जोपर्यंत इंद्रिये स्वस्थ आहेत, तोपर्यंत शंकराची पूजा करावी; शिवपूजेइतका दुसरा धर्म तिन्ही लोकांत नाही.

इति विज्ञाय यत्नेन पूजनीयस्सदाशिवः द्वारयागं जवनिकां परिवारबलिक्रियाम्

हे जाणून, नेहमी प्रयत्नपूर्वक सदाशिवाची पूजा करावी, दारपूजा, पडदा आणि सेवकांसाठी नैवेद्य यांसह.

नित्योत्सवं च कुर्वीत प्रसादे यदि पूजयेत् हविर्निवेदनादूर्ध्वं स्वयं चानुचरो ऽपि वा

नेहमी उत्सव करावा, आणि प्रसादाच्या वेळी शक्य असेल तर पूजा करावी, नैवेद्य अर्पण केल्यावर, स्वतः किंवा सेवकानेही.

प्रसादपरिवारेभ्यो बलिं दद्याद्यथाक्रमम् निर्गम्य सह वादित्रैस्तदाशाभिमुखः स्थितः

प्रसादाच्या सेवकांना योग्य क्रमाने नैवेद्य द्यावा, मग वाद्यांसह बाहेर जाऊन त्या दिशेला तोंड करून उभे राहावे.

पुष्पं धूपं च दीपञ्च दद्यादन्नं जलैः सह ततो दद्यान्महापीठे तिष्ठन्बलिमुदङ्मुखः

फुले, धूप, दिवा, अन्न आणि पाणी अर्पण करावे. त्यानंतर पूर्वेकडे तोंड करून महापीठावर उभा राहून बलि द्यावा.

ततो निवेदितं देवे यत्तदन्नादिकं पुरा तत्सर्वं सावशेषं वा चण्डाय विनिवेदयेत्

नंतर, देवतेला अर्पण केलेले अन्न व इतर सर्व वस्तू, उरले असो वा नसो, त्या सर्व गोष्टी चंडाला समर्पित कराव्यात.