शिवपुराणम्

रक्तचन्दनपुष्पाढ्यं पानीयं चातिशीतलम् मृदु एलारसाक्तं च खण्डं पूगफलस्य च

रक्तचंदन व फुलांनी सुशोभित, अतिशय थंड पाणी, मऊ, वेलची मिसळलेले, आणि सुपारीचा तुकडा द्यावा.

दलानि नागवल्ल्याश्च युक्तानि खदिरादिभिः गौराणि स्वर्णवर्णानि विहितानि शिवानि च शैलमेव सितं चूर्णं नातिरूक्षं न दूषितम्

नागवेलीची पाने, खदिर वगैरे मिसळून, पिवळसर, सोन्यासारखी, नीट तयार केलेली, शुभ अशी असावीत; डोंगरासारखे पांढरे पूड, फार खरबूज किंवा अशुद्ध नसावे.

कर्पूरं चाथ कंकोलं जात्यादि च नवं शुभम् आलेपनं चन्दनं स्यान्मूलकाष्ठंरजोमयम्

कपूर, कंकोल, नविन व शुभ जायफळ वगैरे; उटणे चंदनाचे असावे, ते मूळ, लाकूड किंवा चूर्ण यापासून बनवावे.

कस्तूरिका कुंकुमं च रसो मृगमदात्मकः पुष्पाणि सुरभीण्येव पवित्राणि शुभानि च

कस्तुरी, कुंकू, आणि मृगमदाचा रस; सुगंधी, शुद्ध आणि शुभ फुले असावीत.

निर्गंधान्युग्रगंधानि दूषितान्युषितानि च स्वयमेव विशीर्णानि न देयानि शिवार्चने

गंध नसलेली, उग्र वासाची, खराब किंवा शिळी फुले, किंवा आपोआप गळलेली, ही शिवपूजेत वापरू नयेत.

वासांसि च मृदून्येव तपनीयमयानि च विद्युद्वलयकल्पानि भूषणानि विशेषतः

कपडं फार मऊ असून काही शुद्ध सोन्याची बनवलेली आहेत. दागिने वीजेच्या वलयासारखे चमकदार दिसतात.

सर्वाण्येतानि कर्पूरनिर्यासागुरुचन्दनैः आधूपितानि पुष्पौघैर्वासितानि समंततः

ही सर्व वस्त्रं, दागिने, इत्यादींना कर्पूर, गंध, अगर, चंदन यांनी सुवासिक केलेलं आहे आणि फुलांच्या गंधाने सर्वत्र दरवळतंय.

चन्दनागुरुकर्पूरकाष्ठगुग्गुलुचूर्णिकैः घृतेन मधुना चैव सिद्धो धूपः प्रशस्यते

चंदन, अगर, कर्पूर, लाकूड, गुग्गुळ यांचं चूर्ण, तूप आणि मध यांच्यापासून तयार केलेला धूप फार उत्तम मानला जातो.

कपिलासम्भवेनैव घृतेनातिसुगन्धिना नित्यं प्रदीपिता दीपाः शस्ताः कर्पूरसंयुताः

कपिला गायीच्या अतिशय सुगंधी तुपाने आणि कर्पूर मिसळून नेहमीच लावलेले दिवे उत्तम समजले जातात.

पञ्चगव्यं च मधुरं पयो दधि घृतं तथा कपिलासम्भवं शम्भोरिष्टं स्नाने च पानके

कपिला गायीचे पंचगव्य, गोड दूध, दही आणि तूप, हे सर्व शंभूला स्नानासाठी आणि पिण्यासाठी प्रिय आहेत.

आसनानि च भद्राणि गजदंतमयानि च सुवर्णरत्नयुक्तानि चित्राण्यास्तरणानि च

हत्तीच्या दातापासून केलेली, सोनं आणि रत्नांनी सजलेली, सुंदर आणि रंगीबेरंगी आसनं द्यावीत.

मृदूपधानयुक्तानि सूक्ष्मतूलमयानि च उच्चावचानि रम्याणि शयनानि सुखानि च

मऊ उशा असलेली, सूक्ष्म कापसाची, वेगवेगळ्या उंचीची, मनोहारी आणि आरामदायक पलंग ठेवावेत.

नद्यस्समुद्रगामिन्या नटाद्वाम्भः समाहृतम् शीतञ्च वस्त्रपूतं तद्विशिष्टं स्नानपानयोः

समुद्राकडे जाणाऱ्या नद्यांचं किंवा सरोवराचं पाणी, वस्त्राने गाळून, थंड करून, स्नान आणि पिण्यासाठी उत्तम आहे.

छत्रं शशिनिभं चारु मुक्तादामविराजितम् नवरत्नचितं दिव्यं हेमदण्डमनोहरम्

चंद्रासारखं तेजस्वी, मोत्यांच्या माळांनी सजलेलं, नवरत्नांनी मढवलेलं, सोन्याच्या दांड्याचं आणि मन मोहवणारं छत्र असावं.

चामरे च सिते सूक्ष्मे चामीकरपरिष्कृते राजहंसद्वयाकारे रत्नदंडोपशोभिते

पांढरी, सूक्ष्म, सोन्याने सजवलेली, राजहंसाच्या जोडीसारखी आकाराची आणि रत्नांच्या दांड्यांनी शोभलेली चामरं असावीत.

दर्पणं चापि सुस्निग्धं दिव्यगन्धानुलेपनम् समंताद्रत्नसञ्छन्नं स्रग्वैरैश्चापि भूषितम्

खूप स्वच्छ आरसा, दिव्य सुवासिक लेप लावलेला, सर्व बाजूंनी रत्नांनी मढवलेला आणि फुलांच्या माळांनी सजवलेला असावा.

गम्भीरनिनदः शंखो हंसकुंदेन्दुसन्निभः आस्वपृष्ठादिदेशेषु रत्नचामीकराचितः

गंभीर नाद करणारा, राजहंस, कुंद किंवा चंद्रासारखा दिसणारा, पाठीकडून आणि इतर भागांत रत्नं व सोन्याने मढवलेला शंख असावा.

काहलानि च रम्याणि नानानादकराणि च सुवर्णनिर्मितान्येव मौक्तिकालंकृतानि च

सुंदर, वेगवेगळ्या आवाजांची, सोन्याची बनवलेली आणि मोत्यांनी सजलेली ढोलकी व वाद्यं असावीत.

भेरीमृदंगमुरजतिमिच्छपटहादयः समुद्रकल्पसन्नादाः कल्पनीयाः प्रयत्नतः

ढोल, मृदंग, लहान झांजा आणि पटहा, समुद्रासारखा गडगडणारा आवाज करणारी वाद्यं काळजीपूर्वक ठेवावीत.

भांडान्यपि च रम्याणि पत्राण्यपि च कृत्स्नशः

सुंदर भांडी आणि ताटं, सर्व प्रकारची, द्यावीत.

आलयं च महेशस्य शिवस्य परमात्मनः राजावसथवत्कल्प्यं शिल्पशास्त्रोक्तलक्षणम्

महेश, शिव, या परमात्म्याचं निवासस्थान राजवाड्यासारखं, शिल्पशास्त्रात सांगितलेल्या सर्व गुणांनी युक्त असावं.

उच्चप्राकारसंभिन्नं भूधराकारगोपुरम् अनेकरत्नसंच्छन्नं हेमद्वारकपाटकम्

उंच भिंतींनी वेढलेलं, पर्वतासारखं प्रवेशद्वार असलेलं, अनेक रत्नांनी झाकलेलं आणि सोन्याच्या फळकुटांनी सजलेलं असावं.

तप्तजांबूनदमयं रत्नस्तम्भशतावृतम् मुक्तादामवितानाढ्यं विद्रुमद्वारतोरणम्

शुद्ध जांबूनद सोन्याचं बनवलेलं, शेकडो रत्नांच्या खांबांनी वेढलेलं, मोत्यांच्या माळांच्या छत्रांनी सजलेलं आणि प्रवाळाच्या कमानींनी शोभलेलं असावं.

चामीकरमयैर्दिव्यैर्मुकुटैः कुम्भलक्षणैः

सोन्याच्या दिव्य मुकुटांनी, ज्यावर कलशांची चिन्हे आहेत, असे अलंकृत केलेले होते.

राजन्यार्हनिवासैश्च राजवीथ्यादिशोभितैः प्रोच्छ्रितप्रांशुशिखरैः प्रासादैश्च समंततः

राजांना शोभेल अशी राजवाडे, राजमार्गांनी व इतर सुंदर रस्त्यांनी सजलेली, आणि सर्वत्र उंच उंच प्रासादांनी नटलेली होती.

आस्थानस्थानवर्यैश्च स्थितैर्दिक्षु विदिक्षु च अत्यन्तालंकृतप्रांतमंतरावरणैरिव

सर्व दिशांना आणि कोपऱ्यांत उत्तम आसने व स्थानांनी, जणू काही सुंदरपणे सजवलेल्या आतील आवरणांनी, ती शोभून दिसत होती.

उत्तमस्त्रीसहस्रैश्च नृत्यगेयविशारदैः वेणुवीणाविदग्धैश्च पुरुषैर्बहुभिर्युतम्

नृत्य व गाण्यात निपुण अशा उत्तम स्त्रियांच्या हजारो समूहांनी, आणि बासरी व वीणेवर कुशल असलेल्या अनेक पुरुषांनी ती वेढलेली होती.

रक्षितं रक्षिभिर्वीरैर्गजवाजिरथान्वितैः अनेकपुष्पवाटीभिरनेकैश्च सरोवरैः

शूर रक्षकांनी, हत्ती, घोडे आणि रथांसह, तसेच असंख्य फुलांच्या बागा आणि अनेक सरोवरांनी ती सुरक्षित व सुंदर बनली होती.

दीर्घिकाभिरनेकाभिर्दिग्विदिक्षु विराजितम् वेदवेदांततत्त्वज्ञैश्शिवशास्त्रपरायणैः

अनेक मोठ्या जलाशयांनी सर्व दिशांना उजळून निघालेली, वेद, वेदान्त आणि शास्त्रांचे तत्त्व जाणणारे, शिवशास्त्राला समर्पित लोकांनी ती भरलेली होती.