शिवपुराणम्

हैमे च राजते ताम्रे पात्रे वा मृन्मये शुभे पद्मकैश्शोभितैः पुष्पैर्बीजैर्दध्यक्षतादिभिः

सोन्याच्या, चांदीच्या, तांब्याच्या किंवा शुभ मातीच्या भांड्यात, कमळ, सुंदर फुले, बिया, दही, अक्षता याने सजवावे.

त्रिशूलशंखयुग्माब्जनन्द्यावर्तैः करीषजैः श्रीवत्सस्वस्तिकादर्शवज्रैर्वह्न्यादिचिह्नितैः

त्रिशूळ, शंखाची जोडी, कमळ, नंद्यावर्त, शेणाचे चिन्ह, श्रीवत्स, स्वस्तिक, आरसा, वज्र, अग्नि आणि इतर शुभ चिन्हे वापरावीत.

अष्टौ प्रदीपान्परितो विधायैकं तु मध्यमे तेषु वामादिकाश्चिन्त्याः पूज्याश्च नव शक्तयः

आठ दिवे भोवती आणि एक मध्यभागी ठेवून, डावीकडून सुरू होणाऱ्या नव शक्तींचा ध्यान करावा आणि त्यांची पूजा करावी.

कवचेन समाच्छाद्य संरक्ष्यास्त्रेण सर्वतः धेनुमुद्रां च संदर्श्य पाणिभ्यां पात्रमुद्धरेत्

कवचाने झाकून, सर्व बाजूंनी अस्त्रांनी रक्षण करून, दोन्ही हातांनी गायीची मुद्रा दाखवून, ते भांडे उचलावे.

अथवारोपयेत्पात्रे पञ्चदीपान्यथाक्रमम् विदिक्ष्वपि च मध्ये च दीपमेकमथापि वा

किंवा त्या भांड्यात पाच दिवे योग्य क्रमाने ठेवावेत, किंवा दिशांना आणि मध्यभागी एक दिवा ठेवावा, किंवा फक्त एक दिवा ठेवावा.

ततस्तत्पात्रमुद्धृत्य लिंगादेरुपरि क्रमात् त्रिः प्रदक्षिणयोगेन भ्रामयेन्मूलविद्यया

मग ते भांडे उचलून, लिंग किंवा इतर मूर्तीभोवती मूळ मंत्राने तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी.

दद्यादर्घ्यं ततो मूर्ध्नि भसितं च सुगंधितम् कृत्वा पुष्पांजलिं पश्चादुपहारान्निवेदयेत्

नंतर, मस्तकावर अर्घ्य अर्पण करावे, सुगंधी भस्म लावावे, मग फुलांची अंजली देऊन, नैवेद्य अर्पण करावा.

पानीयं च ततो दद्याद्दत्त्वा वाचमनं पुनः पञ्चसौगंधिकोपेतं ताम्बूलं च निवेदयेत्

नंतर पाणी अर्पण करावे, तोंड धुण्यासाठी पाणी द्यावे, आणि पाच प्रकारच्या सुगंधांनी युक्त तांबूल अर्पण करावा.

प्रोक्षयेत्प्रोक्षणीयानि गाननाट्यानि कारयेत् लिंगादौ शिवयोश्चिन्तां कृत्वा शक्त्यजपेच्छिवम्

शिंपडायचे ते शिंपडावे, गाणे-नृत्य करावे, लिंगाजवळ शिव आणि इतरांचे ध्यान करावे, आणि शक्ती मंत्र मनात जपावा.

प्रदक्षिणं प्रणामं च स्तवं चात्मसमर्पणम् विज्ञापनं च कार्याणां कुर्याद्विनयपूर्वकम्

प्रदक्षिणा, नमस्कार, स्तुती, आत्मसमर्पण आणि विनम्रतेने आपली इच्छा सांगणे, हे सर्व श्रद्धेने करावे.

अर्घ्यं पुष्पांजलिं दत्त्वा बद्ध्वा मुद्रां यथाविधि पश्चात्क्षमापयेद्देवमुद्वास्यात्मनि चिंतयेत्

अर्घ्य आणि फुलांची अंजली अर्पण करून, योग्यप्रकारे मुद्रा बांधावी, मग देवाची क्षमा मागावी आणि त्याचे ध्यान अंतःकरणात करावे.

पाद्यादिमुखवासांतमर्घ्याद्यं चातिसंकटे पुष्पविक्षेपमात्रं वा कुर्याद्भावपुरस्सरम्

अतिशय अडचण असल्यास, फक्त फुलांची अर्पणा किंवा पाद्यापासून मुखवास व अर्घ्यपर्यंतची मुख्य पूजा भक्तीने करावी.

तावतैव परो धर्मो भावने सुकृतो भवेत् असंपूज्य न भुञ्जीत शिवमाप्राणसंचरात्

इतके केले तरी भक्तीनेच श्रेष्ठ धर्म पूर्ण होतो; पूजा न करता जेवू नये, केवळ प्राण जाण्याची वेळ सोडून.

यदि पापस्तु भुंजीत स्वैरं तय्स न निष्कृतिः प्रमादेन तु भुंक्ते चेत्तदुद्गीर्य प्रयत्नतः

पापी माणूस मोकळेपणाने जेवला तर त्याची काहीही भरपाई नाही; चुकून जेवल्यास, ते प्रयत्नपूर्वक वमन करावे.

स्नात्वा द्विगुणमभ्यर्च्य देवं देवीमुपोष्य च शिवस्यायुतमभ्यस्येद्ब्रह्मचर्यपुरस्सरम्

स्नान करून, देवाची दुप्पट पूजा करावी, देवीसह उपवास करावा, आणि ब्रह्मचर्य पाळून, दहा हजार वेळा शिवाची पूजा करावी.

परेद्युश्शक्तितो दत्त्वा सुवर्णाद्यं शिवाय च शिवभक्ताय वा कृत्वा महापूजां शुचिर्भवेत्

दुसऱ्या दिवशी, आपल्या शक्तीनुसार, सुवर्ण किंवा इतर वस्तू शिव किंवा शिवभक्ताला द्याव्यात, महापूजा करावी आणि शुद्ध व्हावे.

अनुक्तं चात्र पूजायाः कमलोपभयादिव यत्तदन्यत्प्रवक्ष्यामि समासान्न तु विस्तरात्

पूजेत कमळ वगैरे वापरण्याबद्दल जे सांगितले नाही, ते मी थोडक्यात सांगतो, विस्ताराने नाही.

हविर्निवेदनात्पूर्वं दीपदानादनन्तरम् कुर्यादावरणाभ्यर्चां प्राप्ते नीराजने ऽथ वा

हवन करण्यापूर्वी आणि दिवा दिल्यानंतर, आरतीच्या वेळी किंवा त्या वेळी, आवरणांची पूजा करावी.

तत्रेशानादिसद्यांतं रुद्राद्यस्त्रांतमेव च शिवस्य वा शिवायाश्च प्रथमावरणे जपेत्

त्या पहिल्या आवरणात, ईशानापासून सद्यांता आणि रुद्रापासून अस्त्रांता मंत्रांचा जप करावा, किंवा शिव व शिवा यांच्यासाठीही जप करावा.

ऐशान्यां पूर्वभागे च दक्षिणे चोत्तरे तथा पश्चिमे च तथाग्नेय्यामैशान्यां नैरृते तथा

ईशान्य, पूर्व, दक्षिण, उत्तर, पश्चिम, आग्नेय, ईशान्य आणि नैऋत्य या सर्व दिशांमध्येही तसेच करावे.

वायव्यां पुनरैशान्यां चतुर्दिक्षु ततः परम् गर्भावरणमाख्यातं मन्त्रसंघातमेव वा

वायव्य, पुन्हा ईशान्य आणि चारही दिशांत, मग गर्भावरण सांगितले आहे किंवा मंत्रसमूहही सांगितला आहे.

हृदयाद्यस्त्रपर्यंतमथवापि समर्चयेत् तद्बहिः पूर्वतः शक्रं यमं दक्षिणतो यजेत्

हृदयापासून अस्त्रपर्यंत किंवा तसेच, पूजा करावी; त्याच्या बाहेर, पूर्वेला इंद्राची आणि दक्षिणेला यमाची पूजा करावी.

वरुणं वारुणे भागे धनदं चोत्तरे बुधः ईशमैशे ऽनलं स्वीये नैरृते निरृतिं यजेत्

पश्चिम भागात वरुण, उत्तरेला कुबेर, बुध; ईशान्येला, स्वतःच्या जागी अग्नी, नैऋत्येला निरृति यांची पूजा करावी.

मारुते मारुतं विष्णुं नैरृते विधिमैश्वरे बहिःपद्मस्य वज्राद्यान्यब्जांतान्यायुधान्यपि

वायव्येला वायू, ईशान्येला विष्णू, नैऋत्येला नियमानुसार ईश्वर; कमळाच्या बाहेर वज्र व इतर शस्त्रे, कमळाच्या शेवटापर्यंत, यांचीही पूजा करावी.

प्रसिद्धरूपाण्याशासु लोकेशानां क्रमाद्यजेत् देवं देवीं च संप्रेक्ष्य सर्वावरणदेवताः

दिशांच्या रक्षणकर्त्यांच्या प्रसिद्ध रूपांची, क्रमाने, पूजा करावी; देव आणि देवी यांचे दर्शन करून, सर्व आवरणातील देवतांचीही पूजा करावी.

बद्धांजलिपुटा ध्येयाः समासीना यथासुखम् सर्वावरणदेवानां स्वाभिधानैर्नमोयुतैः

हात जोडून, सुखाने बसून, त्या सर्व आवरणातील देवतांचे त्यांच्या नावांनी वंदन करत ध्यान करावे.

पुष्पैः संपूजनं कुर्यान्नत्वा सर्वान्यथाक्रमम् गर्भावरणमेवापि यजेत्स्वावरणेन वा

फुलांनी पूजा करून, सर्वांना योग्य क्रमाने वाकून नमस्कार करावा; गर्भावरणाची किंवा आपल्या आवरणाचीही पूजा करावी.

योगे ध्याने जपे होमे वाह्ये वाभ्यंतरे ऽपि वा हविश्च षड्विधं देयं शुद्धं मुद्गान्नमेव च

योग, ध्यान, जप, होम, बाह्य किंवा अंतर्गत अशा सर्व प्रकारांत, सहा प्रकारचे, शुद्ध आणि मूगाच्या शिजवलेल्या अन्नाचे हवन करावे.

पायसं दधिसंमिश्रं गौडं च मधुनाप्लुतम् एतेष्वेकमनेकं वा नानाव्यंजनसंयुतम्

दुधात आणि दह्यात मिसळलेले पायस, गुळ व मध घातलेले, यापैकी एक किंवा अनेक, वेगवेगळ्या पदार्थांसह द्यावे.