शिवपुराणम्

स्नानोदके सुगन्धादि पानीये च विशेषतः शीतलानि मनोज्ञानी कुसुमादीनि निक्षिपेत्

स्नानाच्या पाण्यात आणि विशेषतः पिण्याच्या पाण्यात गार आणि मनाला आनंद देणाऱ्या फुले व इतर वस्तू टाकाव्यात.

उशीरं चन्दनं चैव पाद्ये तु परिकल्पयेत् जातिकंकोलकर्पूरबहुमूलतमालकान्

पाय धुण्याच्या पाण्यात उशीर, चंदन, जाई, कोला, कपूर, बहुमूळ आणि तमाळ ठेवावेत.

क्षिपेदाचमनीये च चूर्णयित्वा विशेषतः एलां पात्रेषु सर्वेषु कर्पूरं चन्दनं तथा

तोंड धुण्याच्या भांड्यात विशेषतः वाटून, वेलची, कपूर आणि चंदन सर्व भांड्यांत टाकावेत.

कुशाग्राण्यक्षतांश्चैव यवव्रीहितिलानपि आज्यसिद्धार्थपुष्पाणि भसितञ्चार्घ्यपात्रके

अर्घ्याच्या भांड्यात कुशाची पाती, अक्षता, ज्वारी, तिळ, तूप, मोहरी, फुले आणि भस्म ठेवावीत.

कुशपुष्पयवव्रीहिबहुमूलतमालकान् प्रक्षिपेत्प्रोक्षणीपात्रे भसितं च यथाक्रमम्

पाणी शिंपडण्याच्या भांड्यात कुशाची फुले, ज्वारी, बहुमूळ, तमाळ आणि भस्म योग्य क्रमाने ठेवावीत.

सर्वत्र मन्त्रं विन्यस्य वर्मणावेष्ट्य बाह्यतः पश्चादस्त्रेण संरक्ष्य धेनुमुद्रां प्रदर्शयेत्

प्रत्येक ठिकाणी मंत्र ठेवावा, त्यावर बाहेरून कवच घालावे, मग शस्त्राने त्याचे रक्षण करावे आणि शेवटी गायीची मुद्रा दाखवावी.

पूजाद्रव्याणि सर्वाणि प्रोक्षणीपात्रवारिणा सम्प्रोक्ष्य मूलमंत्रेण शोधयेद्विधिवत्ततः

सर्व पूजेच्या वस्तूंवर शिंपडण्याच्या भांड्यातील पाणी शिंपडावे, मूलमंत्राने त्या वस्तू शुद्ध कराव्यात आणि सर्व विधी नीट पार पाडावेत.

पात्राणां प्रोक्षणीमेकामलाभे सर्वकर्मसु साधयेदर्घ्यमद्भिस्तत्सामान्यं साधकोत्तमः

जर सर्व कर्मांसाठी एकच पाणी शिंपडण्याचे भांडे असेल, तर उत्तम साधकाने त्याच भांड्यातून अर्घ्याचे पाणी तयार करावे, जसे नेहमी केले जाते.

ततो विनायकं देवं भक्ष्यभोज्यादिभिः क्रमात् पूजयित्वा विधानेन द्वारपार्श्वे ऽथ दक्षिणे

मग, गणपतीचे योग्य विधीने, खाण्याच्या आणि इतर नैवेद्याने, दाराच्या दक्षिण बाजूला पूजन करावे.

अन्तःपुराधिपं साक्षान्नन्दिनं सम्यगर्चयेत् चामीकराचलप्रख्यं सर्वाभरणभूषितम्

मग, अंतःपुराचा स्वामी असलेल्या नंदीचे सर्व अलंकारांनी सुशोभित, सोन्यासारखा तेजस्वी असा योग्य प्रकारे पूजन करावे.

बालेन्दुमुकुटं सौम्यं त्रिनेत्रं च चतुर्भुजम् दीप्तशूलमृगीटंकतिग्मवेत्रधरं प्रभुम्

तो सौम्य, डोक्यावर चंद्रकोर असलेला, तीन डोळे आणि चार हात असलेला, तेजस्वी त्रिशूळ, हरीण, टोकदार काठी धारण करणारा आणि सर्वांचा स्वामी आहे.

चन्द्रबिम्बाभवदनं हरिवक्त्रमथापि वा उत्तरे द्वारपार्श्वस्य भार्यां च मरुतां सुताम्

त्याचा चेहरा चंद्राच्या पूर्णाकृतीसारखा किंवा हरिच्या मुखासारखा आहे. दाराच्या उत्तरेकडील बाजूला त्याची पत्नी, वायूची कन्या, हिचे पूजन करावे.

सुयशां सुव्रतामम्बां पादमण्डनतत्पराम् पूजयित्वा प्रविश्यान्तर्भवनं परमेष्ठिनः

सुयशा, उत्तम व्रतधारी, पायांची शोभा वाढविण्यात मग्न असलेल्या आईचे पूजन करून मग परमेश्वराच्या अंतर्भवनात प्रवेश करावा.

संपूज्य लिङ्गं तैर्द्रव्यैर्निर्माल्यमपनोदयेत् प्रक्षाल्य पुष्पं शिरसि न्यसेत्तस्य विशुद्धये

त्या द्रव्यांनी लिंगाची पूजा करून, वापरलेली फुले वगैरे बाजूला काढावीत, लिंग स्वच्छ धुवून त्याच्या शिरावर एक फूल ठेवावे, त्याच्या शुद्धीसाठी.

पुष्पहस्तो जपेच्छक्त्या मन्त्रं मन्त्रविशुद्धये ऐशान्यां चण्दमाराध्य निर्माल्यं तस्य दापयेत्

हातात फूल घेऊन, मंत्राची शुद्धी व्हावी म्हणून शक्य तितक्या सामर्थ्याने मंत्राचा जप करावा; ईशान्य दिशेला चंडाचे पूजन करून, त्याची वापरलेली सामग्री दूर करवावी.

कल्पयेदासनं पश्चादाधारादि यथाक्रमम् आधारशक्तिं कल्याणीं श्यामां ध्यायेदधो भुवि

नंतर आसन नीट लावावे आणि त्यानंतर आधार वगैरे योग्य क्रमाने मांडावे; जमिनीखाली शुभ, काळ्या रंगाची आधारशक्ती आहे असे ध्यान करावे.

तस्याः पुरस्तादुत्कंठमनंतं कुण्डलाकृतिम् धवलं पञ्चफणिनं लेलिहानमिवाम्बरम्

त्या आधारशक्तीच्या पुढे, शेवट नसलेली, वेटोळ्यासारखी, पांढरी, पाच फणांची, आकाश चाटणारी अशी एक मूर्ती ध्यानात आणावी.

तस्योपर्यासनं भद्रं कण्ठीरवचतुष्पदम् धर्मो ज्ञानं च वैराग्यमैश्वर्यञ्च पदानि वै

त्या आधारशक्तीच्या वरती, सुंदर चार पायांचे, पाटासारखे एक आसन आहे; त्याचे चार पाया म्हणजे धर्म, ज्ञान, वैराग्य आणि ऐश्वर्य.

आग्नेयादिश्वेतरक्तपीतश्यामानि वर्णतः अधर्मादीनि पूर्वादीन्युत्तरांतान्यनुक्रमात्

हे चार पाया आग्नेय दिशेपासून अनुक्रमे पांढरे, लाल, पिवळे आणि काळे रंगाचे आहेत; अधर्म वगैरे पूर्व दिशेपासून उत्तर दिशेपर्यंत योग्य क्रमाने ठेवले आहेत.

राजावर्तमणिप्रख्यान्न्यस्य गात्राणि भावयेत् अस्योर्ध्वच्छादनं पद्ममासनं विमलं सितम्

आपली सर्व अंगं राजमण्यांसारखी तेजस्वी आहेत असे ध्यान करावे; त्यावरती स्वच्छ, शुभ्र कमळाचे आसन आहे.

अष्टपत्राणि तस्याहुरणिमादिगुणाष्टकम् केसराणि च वामाद्या रुद्रावामादिशक्तिभिः

त्या कमळाला आठ पाकळ्या आहेत, त्या म्हणजे अणिमा वगैरे आठ सिद्धी; त्याच्या केसर वाम बाजूपासून सुरू होणाऱ्या रुद्र व वाम शक्ती आहेत.

बीजान्यपि च ता एव शक्तयोंतर्मनोन्मनीः कर्णिकापरवैराग्यं नालं ज्ञानं शिवात्मकम्

त्या कमळातील बिया म्हणजे त्या शक्तीच आहेत, मनाच्या आत उन्मनीपर्यंत; करंड म्हणजे श्रेष्ठ वैराग्य, देठ म्हणजे शिवस्वरूप ज्ञान.

कन्दश्च शिवधर्मात्मा कर्णिकान्ते त्रिमण्डले त्रिमण्डलोपर्यात्मादि तत्त्वत्रितयमासनम्

करंडाच्या शेवटी, तीन मंडलांमध्ये, शिवधर्मस्वरूप कंद आहे; त्या तीन मंडलांच्या वर आत्मा वगैरे तीन तत्त्वांचे आसन आहे.

सर्वासनोपरि सुखं विचित्रास्तरणास्तृतम् आसनं कल्पयेद्दिव्यं शुद्धविद्यासमुज्ज्वलम्

सर्व आसनांच्या वर, विविध वस्त्रांनी मांडलेले, सुखद, दिव्य आणि शुद्ध ज्ञानाने उजळलेले एक आसन ठेवावे.

आवाहनं स्थापनं च सन्निरोधं निरीक्षणम् नमस्कारं च कुर्वीत बध्वा मुद्राः पृथक्पृथक्

आवाहन, स्थापना, संनिरोध, निरीक्षण आणि नमस्कार असे सर्व विधी स्वतंत्र हस्तमुद्रांनी करावेत.

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं गंधं पुष्पं ततः परम् धूपं दीपं च तांबूलं दत्त्वाथ स्वापयेच्छिवौ

त्यांनंतर पाद्य, आचमन, अर्घ्य, गंध, फुले, मग धूप, दीप आणि तांबूल अर्पण करावे; नंतर शिवाला विश्रांती द्यावी.

अथवा परिकल्प्यैवमासनं मूर्तिमेव च सकलीकृत्य मूलेन ब्रह्माभिश्चापरैस्तथा

किंवा, असे आसन आणि मूर्ती नीट लावून, मूळ मंत्राने आणि इतर ब्रह्मा मंत्रांनी ती पूर्ण करावी.

आवाहयेत्ततो देव्या शिवं परमकारणम् शुद्धस्फटिकसंकाशं देवं निश्चलमक्षरम्

मग देवीसह, त्या सर्वांचे कारण असलेल्या शिवाचे आवाहन करावे; तो देव शुद्ध स्फटिकासारखा, अचल आणि अक्षय आहे.

कारणं सर्वलोकानां सर्वलोकमयं परम्

तो सर्व जगांचा कारण आहे, आणि सर्व जगांमध्ये व्यापून असलेला सर्वोच्च आहे.