शिवपुराणम्

शुभे ऽहनि शुभे देशे काले वा दोषवर्जिते शुक्लदन्तनखः स्नातः कृतपूर्वाह्णिकक्रियः

शुभ दिवशी, पवित्र जागी, आणि दोषरहित वेळी, दात आणि नख स्वच्छ करून, स्नान करून आणि सकाळच्या क्रिया पूर्ण करून,

अलंकृत्य यथा लब्धैर्गंधमाल्यविभूषणैः सोष्णीषः सोत्तरासंगः सर्वशुक्लसमाहितः

जितके शक्य तितक्या सुगंधी उटणे, फुले आणि दागिने घालून, डोक्यावर उपरणे आणि अंगावर शुभ्र वस्त्र परिधान करून,

देवालये गृहे ऽन्यस्मिन्देशे वा सुमनोहरे सुखेनाभ्यस्तपूर्वेण त्वासनेन कृतासनः

देवळात, घरी किंवा दुसऱ्या रम्य जागी, पूर्वी सराव केलेल्या आसनावर सुखाने बसावे.

तनुं कृत्वात्मनः शैवीं शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना संपूज्य देवदेवेशं नकुलीश्वरमीश्वरम्

शिवशास्त्रात सांगितलेल्या मार्गाने आपले शरीर स्थिर करून, देवांचा देव, नकुलीश्वर, या परमेश्वराची पूजा करावी.

निवेद्य पायसं तस्मै समप्याराधनं क्रमात् प्रणिपत्य च तं देवं प्राप्तानुज्ञश्च तन्मुखात्

त्याला पायस अर्पण करून, पूजा क्रमाने करून, त्या देवाला वंदन करावे आणि त्याच्याकडून परवानगी घ्यावी.

कोटिवारं तदर्धं वा तदर्धं वा जपेच्छिवम् लक्षविंशतिकं वापि दशलक्षमथापि वा

शिवमंत्र दहा लाख वेळा, किंवा त्याच्या अर्ध्या, किंवा त्याच्या अर्ध्या, दोन लाख, एक लाख किंवा एक लक्ष वेळा जपावा.

ततश्च पायसाक्षारलवणैकमिताशनः अहिंसकः क्षमी शांतो दांतश्चैव सदा भवेत्

नंतर, तो केवळ मीठ आणि क्षार घातलेला पायस मोजून खावा, नेहमी अहिंसक, संयमी, शांत आणि इंद्रियसंयमित राहावा.

अलाभे पायसस्याश्नन्फलमूलादिकानि वा विहितानि शिवेनैव विशिष्टान्युत्तरोत्तरम्

पायस मिळाला नाही तर, शिवाने सांगितलेली फळे, कंद आणि इतर पदार्थ, एकापेक्षा एक उत्तम, खावे.

चरुं भक्ष्यमथो सक्तुकणान्यावकमेव च शाकं पयो दधि घृतं मूलं फलमथोदकम्

तो चरू, खाण्याचे पदार्थ, धान्य, जव, भाजी, दूध, दही, तूप, कंद, फळ किंवा पाणी खाऊ शकतो.

अभिमंत्र्य च मन्त्रेण भक्ष्यभोज्यादिकानि च साधने ऽस्मिन्विशेषेण नित्यं भुञ्जीत वाग्यतः

मंत्राने सर्व खाण्याचे पदार्थ अभिमंत्रित करून, या साधनेत नेहमी वाणीवर संयम ठेवून जेवावे.

मन्त्राष्टशतपूतेन जलेन शुचिना व्रती स्नायान्नदीनदोत्थेन प्रोक्षयेद्वाथ शक्तितः

व्रतीने मंत्र आठशे वेळा म्हणून शुद्ध केलेल्या पाण्याने, किंवा नदी-तळ्यातील पाण्याने, किंवा शक्य तितके शिंपडून स्नान करावे.

तर्पयेच्च तथा नित्यं जुहुयाच्च शिवानले सप्तभिः पञ्चभिर्द्रव्यैस्त्रिभिर्वाथ घृतेन वा

त्याने रोज तर्पण करावे आणि शिवाच्या अग्नीत सात, पाच किंवा तीन पदार्थांनी किंवा तुपाने होम करावा.

इत्थं भक्त्या शिवं शैवो यः साधयति साधकः तस्येहामुत्र दुष्प्रापं न किंचिदपि विद्यते

अशा भक्तीने जो शैव साधक शिवाची उपासना करतो, त्याला या जगात किंवा पुढच्या जन्मात काहीही कठीण उरत नाही.

अथवा ऽहरहर्मंत्रं जपेदेकाग्रमानसः अनश्नन्नेव साहस्रं विना मन्त्रस्य साधनम्

किंवा, एकाग्र मनाने 'हर' मंत्राचा जप करावा, उपवास करत, आणि मंत्राच्या ठराविक विधीशिवाय, तो हजार वेळा म्हणावा.

न तस्य दुर्लभं किंचिन्न तस्यास्त्यशुभं क्वचित् इह विद्यां श्रियं सौख्यं लब्ध्वा मुक्तिं च विंदति

अशा व्यक्तीसाठी काहीच कठीण नाही, कुठेही वाईट घडत नाही; इथेच ज्ञान, संपत्ती आणि सुख मिळवून, त्याला मुक्तीही मिळते.

साधने विनियोगे च नित्ये नैमित्तिके तथा जपेज्जलैर्भस्मना च स्नात्वा मन्त्रेण च क्रमात्

नेहमीच्या किंवा विशेष साधनेत, पाण्याने आणि भस्माने स्नान करून, योग्य क्रमाने मंत्राचा जप करावा.

शुचिर्बद्धशिखस्सूत्री सपवित्रकरस्तथा धृतत्रिपुंड्ररुद्राक्षो विद्यां पञ्चाक्षरीं जपेत्

शुद्ध राहून, केस बांधून, यज्ञोपवीत घालून, उजव्या हातात कुशाची अंगठी घालून, तिळक आणि रुद्राक्ष घालून, पंचाक्षरी मंत्राचा जप करावा.

अथैवं संस्कृतं शिष्यं कृतपाशुपतव्रतम् आचार्यत्वे ऽभिषिंचेत तद्योगत्वेन चान्यथा

शिष्याला तयार करून, पाशुपत व्रत घालून, त्याला आचार्यपदावर अभिषेक करावा किंवा योग्य योगाप्रमाणे दुसरे काही करावे.

मण्डलं पूर्ववत्कृत्त्वा संपूज्य परमेश्वरम् स्थापयत्पञ्चकलशान्दिक्षु मध्ये च पूर्ववत्

पूर्वीप्रमाणे मंडळ तयार करून, परमेश्वराची पूजा करावी आणि पाच कलश दिशा आणि मध्यभागी ठेवावेत, जसे आधी केले होते.

निवृत्तिं पुरतो न्यस्य प्रतिष्ठां पश्चिमे घटे विद्यां दक्षिणतः शांतिमुत्तरे मध्यतः पराम्

निवृत्ती पुढे, प्रतिष्ठा पश्चिमेकडील कलशात, विद्या दक्षिणेला, शांती उत्तरला आणि परा मध्यभागी ठेवावी.

कृत्वा रक्षादिकं तत्र बद्ध्वा मुद्रां च धैनवीम् अभिमंत्र्य घटान्हुत्वा पूर्णांतं च यथा पुरा

तेथे रक्षणादी विधी करून, धैनवी मुद्रा बांधावी, कलशांना मंत्राने अभिमंत्रित करून, पूर्वीप्रमाणे पूर्ण आहुतीपर्यंत हवन करावे.

प्रवेश्य मंडले शिष्यमनुष्णीषं च देशिकः तर्पणाद्यं तु मंत्राणां कुर्यात्पूर्वावसानकम्

शिष्याला मंडळात नेऊन, डोक्यावर काही न घालता, तर्पणादी मंत्रांचे प्रारंभिक विधी पूर्वीप्रमाणे करावेत.

ततः संपूज्य देवेशमनुज्ञाप्य च पूर्ववत् अभिषेकाय तं शिष्यमासनं त्वधिरोहयेत्

मग, देवेशाची पूजा करून, पूर्वीप्रमाणे परवानगी घेऊन, शिष्याला अभिषेकासाठी आसनावर बसवावे.

सकलीकृत्य तं पश्चात्कलापञ्चकरूपिणम् न्यस्तमंत्रतनुं बद्ध्वा शिवं शिष्यं समर्पयेत्

शिष्याला पाच कलांचे रूप देऊन, मंत्ररूप शरीर स्थापन करून, तो शिष्य शिवाला समर्पित करावा.

ततो निवृत्तिकुंभादिघटानुद्धृत्य वै क्रमात् मध्यमान्ताच्छिवेनैव शिष्यं तमभिषेचयत्

मग, निवृत्ती वगैरे कलश योग्य क्रमाने, मध्यभागातून घेऊन, शिवाच्या हाताने शिष्याचा अभिषेक करावा.

शिवहस्तं समर्प्याथ शिशोः शिरसि देशिकः शिवभावसमापन्नः शिवाचार्यं तमादिशेत्

नंतर, शिवाचा हात शिष्याच्या डोक्यावर ठेवावा, स्वतः शिवभावात स्थिर होऊन, त्याला शिवाचार्य म्हणून नेमावे.

अथालंकृत्य तं देवमाराध्य शिवमण्डले शतमष्टोत्तरं हुत्वा दद्यात्पूर्णाहुतिं ततः

मग, त्या देवतेला अलंकार घालून, मंडळात शिवाची पूजा करावी, शंभर आठ आहुती देऊन, शेवटी पूर्णाहुती द्यावी.

पुनः सम्पूज्य देवेशं प्रणम्य भुवि दंडवत् शिरस्यंजलिमाधाय शिवं विज्ञापयेद्गुरुः

पुन्हा देवेशाची पूजा करून, जमिनीवर दंडवत घालून, डोक्यावर हात ठेवून, गुरुने शिवाला कळवावे.

भगवंस्त्वत्प्रसादेन देशिको.यं मया कृतः अनुगृह्य त्वया देव दिव्याज्ञास्मै प्रदीयताम्

भगवंत, तुझ्या कृपेने हा देशिक मी घडवला आहे; देवा, तुझा आशिर्वाद मिळवून, त्याला दिव्य आज्ञा दे.