शिवपुराणम्

अणिमादीन्प्रसीदेति प्रदद्यादाहुतित्रयम् तथैव तु गुणानेव पुनरस्योपपादयेत्

अणिमा इत्यादी सिद्धी प्रसन्न व्हाव्यात म्हणून तीन आहुती द्याव्यात, आणि त्याचप्रमाणे पुन्हा त्या गुणांचे बाळकडू त्याला द्यावे.

सर्वज्ञातां तथा तृप्तिं बोधं चाद्यन्तवर्जितम् अलुप्तशक्तिं स्वातन्त्र्यमनंतां शक्तिमेव च

सर्वज्ञता, समाधान, सुरुवात व शेवट नसलेले ज्ञान, न थांबणारी शक्ती, स्वातंत्र्य, अनंतता आणि तीच शक्ती द्यावी.

ततो देवमनुज्ञाप्य सद्यादिकलशैस्तु तम् अभिषिंचेत देवेशं ध्यायन्हृदि यथाक्रमम्

मग देवतेची परवानगी घेऊन, मुख्य आणि इतर कलशांनी त्याचे अभिषेक करावे, आणि योग्य क्रमाने हृदयात देवाधिदेवाचा ध्यान करावे.

अथोपवेश्य तं शिष्यं शिवमभ्यर्च्य पूर्ववत् लब्धानुज्ञः शिवाच्छैवीं विद्यामस्मै समादिशेत्

मग शिष्याला बसवून, पूर्वीप्रमाणे शिवाची पूजा करून, शिवाची परवानगी मिळाल्यावर त्याला शैव विद्या शिकवावी.

ओंकारपूर्विकां तत्र संपुटान्तु नमो ऽंतगाम् शिवशक्तियुताञ्चैव शक्तिविद्यां च तादृशीम्

तेथे, ओंकाराने सुरू होणारा, 'नम:' ने संपणारा, शिवशक्तीने युक्त असा आणि तशीच शक्तिविद्या त्याला शिकवावी.

ऋषिं छन्दश्च देवं च शिवतां शिवयोस्तथा पूजां सावरणां शम्भोरासनानि च सन्दिशेत्

ऋषी, छंद, देवता, शिवशक्तीची अवस्था, शंभूची पूजा आणि आसने यांचा निर्देश करावा.

पुनः संपूज्य देवेशं यन्मया समनुष्ठितम् सुकृतं कुरु तत्सर्वमिति विज्ञापयेच्छिवम्

पुन्हा देवाधिदेवाची पूजा करून, 'मी केलेली सर्व शुभ कर्मे तू स्वीकार' असे शिवाला सांगावे.

सहशिष्यो गुरुर्देवं दण्डवत्क्षितिमंडले प्रणम्योद्वासयेत्तस्मान्मंडलात्पावकादपि

शिष्यासह गुरुने देवतेला पृथ्वीवर दंडवत नमस्कार करावा आणि मग त्याला मंडळातून व अग्नीतून निरोप द्यावा.

ततः सदसिकाः सर्वे पूज्याः पूजार्हकाः क्रमात्

नंतर, सभेतील सर्व पूजेस पात्र असणाऱ्यांना योग्य क्रमाने सन्मान द्यावा.

सेव्या वित्तानुसारेण सदस्याश्च सहर्त्विजः वित्तशाठ्यं न कुर्वीत यदीच्छेच्छिवमात्मनः

सभासद आणि ऋत्विज यांना आपल्या सामर्थ्यानुसार सेवा द्यावी; ज्याला स्वतःसाठी शिवाची प्राप्ती हवी असेल त्याने कधीही धनाची कंजूषी करू नये.

अतः परं प्रवक्ष्यामि साधकं नाम नामतः संस्कारमन्त्रमाहात्म्यं कथने सूचितं मया

आता मी 'साधक' नावाचा संस्कार सांगतो; मंत्राचे आणि संस्काराचे महत्त्व मी आधीच सांगितले आहे.

संपूज्य मंडले देवं स्थाप्य कुम्भे च पूर्ववत् हुत्वा शिष्यमनुष्णीषं प्रापयेद्भुवि मंडले

मंडळात देवतेची पूजा करून, पूर्वीप्रमाणे कलशात स्थापना करावी. हवन करून, डोक्यावर वस्त्र न घातलेल्या शिष्याला जमिनीवरील मंडळात आणावे.

पूर्वांतं पूर्ववत्कृत्वा हुत्वाहुतिशतं तथा संतर्प्य मूलमन्त्रेण कलशैर्देशिकोत्तमः

पूर्वेकडील भाग पूर्वीप्रमाणे करून, शंभर आहुती अर्पण कराव्यात. मग श्रेष्ठ गुरुने मूळमंत्राने कलशांनी तृप्त करावे.

सन्दीप्य च यथापूर्वं कृत्वा पूर्वोदितं क्रमात् अभिषिच्य यथापूर्वं प्रदद्यान्मन्त्रमुत्तमम्

पूर्वीप्रमाणे अग्नी प्रज्वलित करून, आधी सांगितलेला क्रम पाळावा. मग पूर्वीप्रमाणे अभिषेक करून, श्रेष्ठ मंत्र द्यावा.

तत्र विद्योपदेशांतं कृत्वा विस्तरशः क्रमात् पुष्पाम्बुना शिशोः पाणौ विद्यां शैवीं समर्पयेत्

तेथे, ज्ञानोपदेश पूर्णपणे आणि क्रमाने करून, फुलं आणि पाण्याने शिष्याच्या हातात शैव विद्या अर्पण करावी.

तवैहिकामुष्मिकयोः सर्वसिद्धिफलप्रदः भवत्येव महामन्त्रः प्रसादात्परमेष्ठिनः

परमेश्वराच्या कृपेने हा महा-मंत्र या जगात आणि पुढच्या जन्मात सर्व सिद्धी आणि फळे देतो.

इत्युत्वा देवमभ्यर्च्य लब्धानुज्ञः शिवाद्गुरुः साधनं शिवयोगं च साधकाय समादिशेत्

असे सांगून, देवाची पूजा करून, आणि शिवाची परवानगी मिळाल्यावर, गुरु साधकाला साधना आणि शिवयोग शिकवावा.

तच्छ्रुत्वा गुरुसंदेशं क्रमशो मंत्रसाधकः पुरतो विनियोगस्य मन्त्रसाधनमाचरेत्

गुरुचे आदेश ऐकल्यावर, मंत्रसाधकाने गुरुच्या समोर, ठरलेल्या पद्धतीने, मंत्रसाधना क्रमाने करावी.

साधनं मूलमन्त्रस्य पुरश्चरणमुच्यते पुरतश्चरणीयत्वाद्विनियोगाख्यकर्मणः

मूलमंत्राची साधना आधी केली जाते, म्हणून तिला पुरश्चरण असे म्हणतात; कारण ती विनियोग नावाच्या कृतीपूर्वी केली जाते.

नात्यन्तं करणीयन्तु मुमुक्षोर्मन्त्रसाधनम् कृतन्तु तदिहान्यत्र तास्यापि शुभदं भवेत्

मोक्षाची इच्छा असणाऱ्याने मंत्रसाधना फारच करू नये; पण जरी केली, तरी इथे किंवा कुठेही, त्याला शुभ फल मिळते.

शुभे ऽहनि शुभे देशे काले वा दोषवर्जिते शुक्लदन्तनखः स्नातः कृतपूर्वाह्णिकक्रियः

शुभ दिवशी, पवित्र जागी, आणि दोषरहित वेळी, दात आणि नख स्वच्छ करून, स्नान करून आणि सकाळच्या क्रिया पूर्ण करून,

अलंकृत्य यथा लब्धैर्गंधमाल्यविभूषणैः सोष्णीषः सोत्तरासंगः सर्वशुक्लसमाहितः

जितके शक्य तितक्या सुगंधी उटणे, फुले आणि दागिने घालून, डोक्यावर उपरणे आणि अंगावर शुभ्र वस्त्र परिधान करून,

देवालये गृहे ऽन्यस्मिन्देशे वा सुमनोहरे सुखेनाभ्यस्तपूर्वेण त्वासनेन कृतासनः

देवळात, घरी किंवा दुसऱ्या रम्य जागी, पूर्वी सराव केलेल्या आसनावर सुखाने बसावे.

तनुं कृत्वात्मनः शैवीं शिवशास्त्रोक्तवर्त्मना संपूज्य देवदेवेशं नकुलीश्वरमीश्वरम्

शिवशास्त्रात सांगितलेल्या मार्गाने आपले शरीर स्थिर करून, देवांचा देव, नकुलीश्वर, या परमेश्वराची पूजा करावी.

निवेद्य पायसं तस्मै समप्याराधनं क्रमात् प्रणिपत्य च तं देवं प्राप्तानुज्ञश्च तन्मुखात्

त्याला पायस अर्पण करून, पूजा क्रमाने करून, त्या देवाला वंदन करावे आणि त्याच्याकडून परवानगी घ्यावी.

कोटिवारं तदर्धं वा तदर्धं वा जपेच्छिवम् लक्षविंशतिकं वापि दशलक्षमथापि वा

शिवमंत्र दहा लाख वेळा, किंवा त्याच्या अर्ध्या, किंवा त्याच्या अर्ध्या, दोन लाख, एक लाख किंवा एक लक्ष वेळा जपावा.

ततश्च पायसाक्षारलवणैकमिताशनः अहिंसकः क्षमी शांतो दांतश्चैव सदा भवेत्

नंतर, तो केवळ मीठ आणि क्षार घातलेला पायस मोजून खावा, नेहमी अहिंसक, संयमी, शांत आणि इंद्रियसंयमित राहावा.

अलाभे पायसस्याश्नन्फलमूलादिकानि वा विहितानि शिवेनैव विशिष्टान्युत्तरोत्तरम्

पायस मिळाला नाही तर, शिवाने सांगितलेली फळे, कंद आणि इतर पदार्थ, एकापेक्षा एक उत्तम, खावे.

चरुं भक्ष्यमथो सक्तुकणान्यावकमेव च शाकं पयो दधि घृतं मूलं फलमथोदकम्

तो चरू, खाण्याचे पदार्थ, धान्य, जव, भाजी, दूध, दही, तूप, कंद, फळ किंवा पाणी खाऊ शकतो.