शिवपुराणम्

कृत्वा शेषविधानेन समभ्यर्च्य सदाशिवम् तस्मै समादिशेदाज्ञां शंभोरमितकर्मणः

शिल्लक विधी पूर्ण करून, सदा शिवाची भक्ती करावी आणि मग अमर्याद कृती असणाऱ्या शंभूची आज्ञा त्याला सांगावी.

तत्रापि च यथापूर्वं शिवं शिरसि पूर्ववत् समभ्यर्च्य च वागीशं प्रणम्य च विसर्जयेत्

तेथेही, पूर्वीप्रमाणेच, शिवाची डोक्यावर पूजा करावी, वागीशाला वंदन करावं आणि त्यांना नम्रतेने निरोप द्यावा.

ततश्शिवेन सम्प्रोक्ष्य शिष्यं शिरसि पूर्ववत् विलयं शांत्यतीतायाः शक्तितत्त्वे ऽथ चिंतयेत्

मग, पूर्वीप्रमाणेच शिवाने शिष्याच्या डोक्यावर पाणी शिंपडावं आणि शांततेपलीकडील शक्तितत्त्वात विलयन झाल्याचा विचार करावा.

षडध्वनः परे पारे सर्वाध्वव्यापिनी पराम् कोटिसूर्यप्रतीकाशं शैवीं शक्तिञ्च चिन्तयेत्

सहा मार्गांना व्यापणारी, सर्वात श्रेष्ठ, अगणित सूर्यांसारखी तेजस्वी आणि शिवाची शक्ती अशी पराशक्ती मनात ध्यानात धरावी.

तदग्रे शिष्यमानीय शुद्धस्फटिकनिर्मलम् प्रक्षाल्य कर्तरीं पश्चाच्छिवशास्त्रोक्तमार्गतः

मग, शिष्याला पुढे आणून, तो स्वच्छ आणि स्फटिकासारखा निर्मळ असावा, आणि शिवशास्त्रात सांगितलेल्या पद्धतीने कात्री धुवावी.

कुर्यात्तस्य शिखाच्छेदं सह सूत्रेण देशिकः ततस्तां गोमये न्यस्य शिवाग्नौ जुहुयाच्छिखाम्

गुरुने शिष्याच्या शिखेला दोऱ्यासह कापावं, मग ते गोमयावर ठेवून, त्या शिखेला शिवाग्नीत समर्पित करावं.

वौषडंतेन मूलेन पुनः प्रक्षाल्य कर्तरीम् हस्ते शिष्यस्य चैतन्यं तद्देहे विनिवर्तयेत्

‘वौषट्’ या मूळ मंत्राने पुन्हा कात्री धुवावी आणि मग हाताने शिष्याचं चैतन्य त्याच्या देहात परत आणावं.

ततः स्नातं समाचांतं कृतस्वस्त्ययनं शिशुम् प्रवेश्य मंडलाभ्यासं प्रणिपत्य च दंडवत्

मग, स्नान करून, योग्य विधी करून आणि शुभता साधून, मुलाने मंडलात प्रवेश करावा, सरळ झोपून दंडवत नमस्कार करावा.

पूजां कृत्वा यथान्यायं क्रियावैकल्यशुद्धये वाचकेनैव मंत्रेण जुहुयादाहुतित्रयम्

नियमाप्रमाणे पूजा करून, विधीतील उणिवा दूर करण्यासाठी, मुख्य मंत्राचा उच्चार करून तीन आहुती द्याव्यात.

उपांशूच्चारयोगेन जुहुयादाहुतित्रयम् पुनस्संपूज्य देवेशं मन्त्रवैकल्यशुद्धये

उपांशु पद्धतीने तीन आहुती द्याव्यात; नंतर देवेशाची पुन्हा पूजा करून, मंत्रातील उणिवा शुद्ध कराव्यात.

मानसोच्चारयोगेन जुहुयादाहुतित्रयम् तत्र शंभुं समाराध्य मंडलस्थं सहांबया हुत्वाहुतित्रयं पश्चात्प्रार्थयेत्प्रांजलिर्गुरुः

मानसिक उच्चाराने तीन आहुती द्याव्यात; तिथे मंडलात अंबेसह असलेल्या शंभूची पूजा करून, तीन आहुती दिल्यावर गुरुने हात जोडून प्रार्थना करावी.

भगवंस्त्वत्प्रसादेन शुद्धिरस्य षडध्वनः कृता तस्मात्परं धाम गमयैनं तवाव्ययम्

भगवंत, तुझ्या कृपेने याच्या सहा मार्गांची शुद्धी झाली आहे; म्हणून, त्याला तुझ्या सर्वोच्च आणि अविनाशी धामात ने.

इति विज्ञाप्य देवाय नाडीसंधानपूर्वकम् पूर्णांतं पूर्ववत्कृत्वा ततो भूतानि शोधयेत्

अशा प्रकारे देवतेला कळवून, पूर्वीप्रमाणे नाड्यांचं संधान करून, मग पंचमहाभूतांची शुद्धी करावी.

स्थिरास्थिरे ततः शुद्ध्यै शीतोष्णे च ततः पदे ध्यायेद्व्याप्त्यैकताकारे भूतशोधनकर्मणि

स्थिर-अस्थिर आणि थंड-उष्ण यांच्या शुद्धीसाठी, त्यांच्या जागी एकरूपता आणि व्यापलेपणा ध्यानात धरावा, भूतशुद्धीच्या विधीत.

भूतानां ग्रंथिविच्छेदं कृत्वा त्यक्त्वा सहाधिपैः भूतानि स्थितयोगेन यो जपेत्परमे शिवे

भूतांचे ग्रंथी तोडून, त्यांच्या अधिपतींसह त्यांना सोडून, जो कोणी परमशिवाशी एकरूप होऊन जप करतो, तो भूतांची शुद्धी करतो.

विशोध्यास्य तनुं दग्ध्वा प्लावयित्वा सुधाकणैः स्थाप्यात्मानं ततः कुर्याद्विशुद्धाध्वमयं वपुः

त्याचं शरीर शुद्ध करून, जाळून, अमृताच्या थेंबांनी ते स्नान घालावं; मग स्वतःला स्थिर करून, शुद्ध मार्गांनी बनलेलं शरीर निर्माण करावं.

तत्रादौ शान्त्यतीतां तु व्यापिकां स्वाध्वनः कलाम् शुद्धामेव शिशोर्मूर्ध्नि न्यसेच्छान्तिमुखे तथा

तेथे सुरुवातीला, आपल्या मार्गातील शांततेपलीकडील, सर्वव्यापी, शुद्ध अशी शक्ती, शिशूच्या डोक्यावर शांतिबिंदूवर ठेवावी.

विद्यां गलादिनाभ्यंतं प्रतिष्ठां तदधः क्रमात् जान्वंतं तदधो न्यस्येन्निवृत्तिं चानुचिंतयेत्

ज्ञान गळ्यापासून आतमध्ये, खालील दिशेने एकामागून एक ठेवावे, मग गुडघ्याजवळ आणि त्याच्या खालीही तसेच करावे. त्यानंतर, त्या ज्ञानाचे मागे घेणे मनात विचारात घ्यावे.

स्वबीजैस्सूत्रमंत्रं च न्यस्यां गैस्तं शिवात्मकम् बुद्ध्वा तं हृदयांभोजे देवमावाह्य पूजयेत्

आपल्या बीजाक्षरांनी आणि सूत्रमंत्राने, योग्य हस्तमुद्रांनी शिवस्वरूप तेथे स्थापन करावे. मग हृदयकमळात त्या देवतेचे स्मरण करून, त्याला बोलवावे आणि भक्तीपूर्वक पूजा करावी.

आशास्य नित्यसांनिध्यं शिवस्वात्म्यं शिशौ गुरुः शिवतेजोमयस्यास्य शिशोरापादयेद्गुणान्

शिष्यामध्ये नेहमीची उपस्थिती आणि शिवाशी एकरूपता आणून, गुरुने त्या शिवतेजाने बनलेल्या बालकाला दैवी गुण शिकवावेत.

अणिमादीन्प्रसीदेति प्रदद्यादाहुतित्रयम् तथैव तु गुणानेव पुनरस्योपपादयेत्

अणिमा इत्यादी सिद्धी प्रसन्न व्हाव्यात म्हणून तीन आहुती द्याव्यात, आणि त्याचप्रमाणे पुन्हा त्या गुणांचे बाळकडू त्याला द्यावे.

सर्वज्ञातां तथा तृप्तिं बोधं चाद्यन्तवर्जितम् अलुप्तशक्तिं स्वातन्त्र्यमनंतां शक्तिमेव च

सर्वज्ञता, समाधान, सुरुवात व शेवट नसलेले ज्ञान, न थांबणारी शक्ती, स्वातंत्र्य, अनंतता आणि तीच शक्ती द्यावी.

ततो देवमनुज्ञाप्य सद्यादिकलशैस्तु तम् अभिषिंचेत देवेशं ध्यायन्हृदि यथाक्रमम्

मग देवतेची परवानगी घेऊन, मुख्य आणि इतर कलशांनी त्याचे अभिषेक करावे, आणि योग्य क्रमाने हृदयात देवाधिदेवाचा ध्यान करावे.

अथोपवेश्य तं शिष्यं शिवमभ्यर्च्य पूर्ववत् लब्धानुज्ञः शिवाच्छैवीं विद्यामस्मै समादिशेत्

मग शिष्याला बसवून, पूर्वीप्रमाणे शिवाची पूजा करून, शिवाची परवानगी मिळाल्यावर त्याला शैव विद्या शिकवावी.

ओंकारपूर्विकां तत्र संपुटान्तु नमो ऽंतगाम् शिवशक्तियुताञ्चैव शक्तिविद्यां च तादृशीम्

तेथे, ओंकाराने सुरू होणारा, 'नम:' ने संपणारा, शिवशक्तीने युक्त असा आणि तशीच शक्तिविद्या त्याला शिकवावी.

ऋषिं छन्दश्च देवं च शिवतां शिवयोस्तथा पूजां सावरणां शम्भोरासनानि च सन्दिशेत्

ऋषी, छंद, देवता, शिवशक्तीची अवस्था, शंभूची पूजा आणि आसने यांचा निर्देश करावा.

पुनः संपूज्य देवेशं यन्मया समनुष्ठितम् सुकृतं कुरु तत्सर्वमिति विज्ञापयेच्छिवम्

पुन्हा देवाधिदेवाची पूजा करून, 'मी केलेली सर्व शुभ कर्मे तू स्वीकार' असे शिवाला सांगावे.

सहशिष्यो गुरुर्देवं दण्डवत्क्षितिमंडले प्रणम्योद्वासयेत्तस्मान्मंडलात्पावकादपि

शिष्यासह गुरुने देवतेला पृथ्वीवर दंडवत नमस्कार करावा आणि मग त्याला मंडळातून व अग्नीतून निरोप द्यावा.

ततः सदसिकाः सर्वे पूज्याः पूजार्हकाः क्रमात्

नंतर, सभेतील सर्व पूजेस पात्र असणाऱ्यांना योग्य क्रमाने सन्मान द्यावा.