शिवपुराणम्

अथाभिषेकं नैवेद्यं नमस्कारं च तर्पणम् यथाशक्ति सदाकुर्यात्क्रमाच्छिवपदप्रदम्

यानंतर, आपल्या शक्तीनुसार आणि योग्य क्रमाने, अभिषेक, नैवेद्य, नमस्कार आणि तर्पण नेहमी करावे, हे सर्व शिवपद देणारे आहे.

अथवा मानुषे लिंगेप्यार्षे दैवे स्वयंभुवि स्थापिते ऽपूर्वके लिंगे सोपचारं यथा तथा

मानवी, वैदिक, दैवी, स्वयंभू, स्थापलेले किंवा अद्वितीय असे कोणतेही लिंग असो, त्याची योग्य उपचारांनी पूजा करावी.

पूजोपकरणे दत्ते यत्किंचित्फलमश्नुते प्रदक्षिणानमस्कारैः क्रमाच्छिवपदप्रदम्

पूजेसाठी जे काही साहित्य दिले जाते, त्याचा काहीतरी फल मिळतो; प्रदक्षिणा आणि नमस्कार केल्याने शिवपद प्राप्त होते.

लिंगं दर्शनमात्रं वा नियमेन शिवप्रदम् मृत्पिष्टगोशकृत्पुष्पैः करवीरेण वा फलैः

लिंगाचे केवळ दर्शनसुद्धा, नियमाने केल्यास, शिवपद देणारे ठरते; माती, गोमय, फुले, करवीर किंवा फळांनी पूजा करता येते.

गुडेन नवनीतेन भस्मनान्नैर्यथारुचि लिंगं यत्नेन कृत्वांते यजेत्तदनुसारतः

गूळ, नवनीत, भस्म किंवा शिजवलेले अन्न, जसे आवडेल तसे, प्रयत्नपूर्वक लिंग तयार करून, शेवटी त्याची पूजा करावी.

अंगुष्ठादावपि तथा पूजामिच्छंति केचन लिंगकर्मणि सर्वत्र निषेधोस्ति न कर्हिचित्

काही जण अंगठ्यावर किंवा इतर कोणत्याही अंगावर पूजा करतात; लिंगपूजेच्या कर्मात कधीच कुठेही बंदी नाही.

सर्वत्र फलदाता हि प्रयासानुगुणं शिवः अथवा लिंगदानं वा लिंगमौल्यमथापि वा

शिव सर्वत्र प्रयत्नानुसार फळ देणारा आहे; किंवा लिंग दान केल्याने, किंवा लिंगाची माळ घातल्यानेही फळ मिळते.

श्रद्धया शिवभक्ताय दत्तं शिवपदप्रदम् अथवा प्रणवं नित्यं जपेद्दशसहस्रकम्

श्रद्धेने शिवभक्ताला दिल्यास, ते शिवपद देणारे ठरते; किंवा दररोज प्रणव दहा हजार वेळा जपावा.

संध्ययोश्च सहस्रं वा ज्ञेयं शिवपदप्रदम् जपकाले मकारांतं मनःशुद्धिकरं भजेत्

किंवा संध्याकाळी आणि सकाळी प्रत्येकी हजार वेळा जप केल्याने शिवपद मिळते; जपाच्या वेळी 'म' ने संपणारा प्रणव मन शुद्ध करणारा आहे.

समाधौ मानसं प्रोक्तमुपांशु सार्वकालिकम् समानप्रणवं चेमं बिंदुनादयुतं विदुः

ध्यानात मनाने जप सांगितला आहे; उपांशु जप सर्व काळासाठी योग्य आहे; हा प्रणव बिंदू आणि नादासह ओळखावा.

अथ पञ्चाक्षरं नित्यं जपेदयुतमादरात् संध्ययोश्च सहस्रं वा ज्ञेयं शिवपदप्रदम्

नंतर, पंचाक्षरी मंत्र नेहमी दहा हजार वेळा भक्तीने जपावा; किंवा संध्याकाळी आणि सकाळी प्रत्येकी हजार वेळा जप केल्याने शिवपद मिळते.

प्रणवेनादिसंयुक्तं ब्राह्मणानां विशिष्यते दीक्षायुक्तं गुरोर्ग्राह्यं मंत्रं ह्यथ फलाप्तये

प्रणवाने सुरू होणारा मंत्र विशेषतः ब्राह्मणांसाठी आहे; दीक्षा घेऊन, तो मंत्र गुरूकडून फळ मिळवण्यासाठी घ्यावा.

कुंभस्नानं मंत्रदीक्षां मातृकान्यासमेव च ब्राह्मणः सत्यपूतात्मा गुरुर्ज्ञानी विशिष्यते

कुंभस्नान, मंत्रदीक्षा आणि मातृकान्यास, या सर्वांत ब्राह्मणांमध्ये सत्य आणि शुद्ध मनाचा, ज्ञानी गुरु श्रेष्ठ मानला जातो.

द्विजानां च नमःपूर्वमन्येषां च नमोन्तकम् स्त्रीणां च क्वचिदिच्छंति नमो तं च यथाविधि

द्विजांसाठी 'नमः' सुरुवातीला, इतरांसाठी शेवटी, आणि स्त्रियांसाठी कधी कधी 'नमः' योग्य त्या ठिकाणी वापरतात.

विप्रस्त्रीणां नमः पूर्वमिदमिच्छंति केचन पञ्चकोटिजपं कृत्वा सदा शिवसमो भवेत्

काही जण ब्राह्मण स्त्रियांसाठी 'नमः' सुरुवातीला म्हणतात; पाच कोटी जप केल्यावर नेहमीच शिवासमान होतो.

एकद्वित्रिचतुःकोट्याब्रह्मादीनां पदं व्रजेत् जपेदक्षरलक्षंवा अक्षराणां पृथक्पृथक्

शंकर, ब्रह्मा आणि इतर देवांची जी एक, दोन, तीन किंवा चार कोटी पदे आहेत, ती जपाच्या एक लक्ष अक्षरांच्या किंवा वेगवेगळ्या अक्षरांच्या जपाने प्राप्त होतात.

अथवाक्षरलक्षं वा ज्ञेयं शिवपदप्रदम् सहस्रं तु सहस्राणां सहस्रेण दिनेन हि

किंवा, एक लक्ष अक्षरांचा जप हा शिवपद देणारा मानला जातो. हजारावर हजार, आणि त्यावरही हजार, असे एका दिवसात जपावे.

जपेन्मंत्रादिष्टसिद्धिर्नित्यं ब्राह्मणभोजनात् अष्टोत्तरसहस्रं वै गायत्रीं प्रातरेव हि

मंत्राचा जप नियमाने केल्याने सिद्धी मिळते; आणि दररोज ब्राह्मणांना जेवू घालावे. सकाळी गायत्री मंत्राचा आठ हजार आठ वेळा जप करावा.

ब्राह्मणस्तु जपेन्नित्यं क्रमाच्छिवपदप्रदान् वेदमंत्रांस्तु सूक्तानि जपेन्नियममास्थितः

ब्राह्मणाने नेहमी शिवपद देणारे मंत्र योग्य क्रमाने जपावे. तसेच, नियम पाळून वेदातील मंत्र आणि सूक्तांचा जप करावा.

एकं दशार्णं मंत्रं च शतोनं च तदूर्ध्वकम् अयुतं च सहस्रं च शतमेकं विना भवेत्

मंत्रजपासाठी एक, दहा, शंभर, त्यापुढे हजार, दहा हजार आणि एक लक्ष हे प्रमाण आहे; फक्त शंभर वगळावे.

वेदपारायणं चैव ज्ञेयं शिवपदप्रदम् अन्यान्बहुतरान्मंत्राञ्जपेदक्षरलक्षतः

वेदपारायण हेही शिवपद देणारे आहे असे समजावे. तसेच, अनेक इतर मंत्रांचा प्रत्येकी एक लक्ष अक्षरांचा जप करावा.

एकाक्षरांस्तथा मंत्राञ्जपेदक्षरकोटितः ततः परं जपेच्चैव सहस्रं भक्तिपूर्वकम्

एकाक्षरी मंत्रांचा कोटीपर्यंत जप करावा आणि त्यानंतर भक्तीपूर्वक हजार वेळा जप करावा.

एवं कुर्याद्यथाशक्ति क्रमाच्छिव पदं लभेत् नित्यं रुचिकरं त्वेकं मंत्रमामरणांतिकम्

माणसाने आपल्या शक्तीनुसार असेच आचरण करावे आणि हळूहळू शिवपद मिळवावे. रोज आवडता एक मंत्र अखेरपर्यंत जपत राहावा.

जपेत्सहस्रमोमिति सर्वाभीष्टं शिवाज्ञया पुष्पारामादिकं वापि तथा संमार्जनादिकम्

शिवाज्ञेने 'ॐ' चा हजार वेळा जप केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात; किंवा फुलबाग सांभाळणे, झाडू मारणे अशी कामे करावी.

शिवाय शिवकार्याथे कृत्वा शिवपदं लभेत् शिवक्षेत्रे तथा वासं नित्यं कुर्याच्च भक्तितः

शिवासाठी किंवा शिवकार्याकरिता असे कर्म केल्यावर शिवपद मिळते. शिवक्षेत्रात नेहमी भक्तीने राहावे.

जडानामजडानां च सर्वेषां भुक्तिमुक्तिदम् तस्माद्वासं शिवक्षेत्रे कुर्यदामरणं बुधः

मूढ असो वा ज्ञानी, सर्वांना भोग आणि मोक्ष मिळतो. म्हणून बुद्धिमान माणसाने मृत्यूपर्यंत शिवक्षेत्रातच राहावे.

लिंगाद्धस्तशतं पुण्यं क्षेत्रे मानुषके विदुः सहस्रारत्निमात्रं तु पुण्यक्षेत्रे तथार्षके

मानवी बनवलेल्या क्षेत्रातील लिंगामुळे शंभरपट पुण्य मिळते, तर पुण्यभूमीत किंवा ऋषींच्या क्षेत्रात हजार सुवर्णमुद्रांच्या एवढे पुण्य मिळते.

दैवलिंगे तथा ज्ञेयं सहस्रारत्निमानतः धनुष्प्रमाणसाहस्रं पुण्यं क्षेत्रे स्वयं भुवि

दैवी लिंगातही हजार सुवर्णमुद्रांच्या एवढे पुण्य मिळते. स्वयंभू क्षेत्रात तर धनुष्याच्या मापाने हजारपट पुण्य मिळते.

पुण्यक्षेत्रे स्थिता वापी कूपाद्यपुष्कराणि च शिवगंगेति विज्ञेयं शिवस्य वचनं यथा

पुण्यभूमीत असलेली विहीर, कूप किंवा तलाव यांना 'शिवगंगा' असेच मानावे, कारण हे शिवाचेच वचन आहे.