शिवपुराणम्

श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च

श्वेत, सुतार, मदन, सुहोत्र, कंक, लौगाक्षी, महामाय, आणि जैगीषव्य हे देखील.

दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः

दधिवाह, ऋषभ, उग्र ऋषी, अत्री, सुपालक, गौतम आणि वेदशिरा हे ऋषी होते.

गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा

गोकर्ण, गुहावासी, शिखंडी, जटामाळी, अट्टहास, दारुक आणि लांगुली हे देखील होते.

महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च

महाकाळ, शूली, दंडी, मुंडीश, सविष्णु, सोमशर्मा आणि लकुलीश्वर हे होते.

एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्

या वराहकल्पात, सातव्या मन्वंतरात, हे अठ्ठावीस योगाचार्य प्रत्येक युगात होऊन गेले.

शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्

या प्रत्येकाच्या चार शांतचित्त शिष्य होते. श्वेतापासून रुश्यापर्यंत मी त्यांची नावे सांगतो.

श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा

श्वेत, श्वेतशिख, श्वेताश्व, श्वेतलोहित, दुंदुभी, शतरूप, ऋचीक आणि केतुमान हे होते.

विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः

विकोश, विकेश, विपाश, पाशनाशन, सुमुख, दुर्मुख, दुर्गम आणि दुरतिक्रम हे होते.

सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च

सनत्कुमार, सनक, सनंद, सनातन, सुधामा, विरजा, शंख आणि अंडज हे होते.

सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च

सारस्वत, मेघ, मेघवाह, सुवाहक, कपिल, आसुरी, पंचशिख आणि बाष्कल हे होते.

पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः

पराशर, गर्ग, भार्गव, अंगिरस, बलबंधु, निरामित्र, केतुशृंग आणि तपोधन हे होते.

लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च

लंबोदर, लंब, लंबात्मा, लंबकेशक, सर्वज्ञ, समबुद्धी आणि साध्यसिद्धी हे होते.

सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः

सुधामा, कश्यप, वसिष्ठ, विरजा, अत्री, उग्र, गुरुश्रेष्ठ, श्रवण आणि श्रविष्टक हे होते.

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः

कुणी, कुणिबाहू, कुशरीर, कुनेत्रक, काश्यप, उशन, च्यवन आणि बृहस्पती हे होते.

उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः

उतथ्य, वामदेव, महाकाळ, महानिल, वाचःश्रवा, सुवीर, श्यावक आणि यतीश्वर हे होते.

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः

हिरण्यनाभ, कौशल्य, लोकाक्षी, कुथुमी, सुमंतु, जैमिनी, कुबंध आणि कुशकंधर हे होते.

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च

प्लक्ष, दार्भायणी, केतुमान, गौतम, भल्लवी, मधुपिंग आणि श्वेतकेतु हे होते.

उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः

उशिज, बृहदश्व, देवल, कवी, शालिहोत्र, सुवेष, युवनाश्व आणि शरद्वसु हे होते.

अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च

अक्षपाद, कणाद, उलूक, वत्स, कुलिक, गर्ग, मित्रक आणि रुश्य हे होते.

एते शिष्या महेशस्य योगाचार्यस्वरूपिणः संख्या च शतमेतेषां सह द्वादशसंख्यया

हे सर्व महादेवाचे शिष्य आहेत, योगशिक्षकांच्या रूपात आहेत. यांची संख्या एकशे बारा आहे.

सर्वे पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञा वेदवेदांगपारगाः

हे सर्व सिद्ध पाशुपत आहेत, यांच्या अंगावर भस्म लावलेले आहे. हे सर्व शास्त्रांचे खरे अर्थ जाणणारे आणि वेद व त्यांचे उपवेद पूर्णपणे शिकलेले आहेत.

शिवाश्रमरतास्सर्वे शिवज्ञानपरायणाः सर्वे संगविनिर्मुक्ताः शिवैकासक्तचेतसः

हे सर्व शिवाश्रमात रमणारे, शिवज्ञानात मन लावणारे, सर्व आसक्तीपासून मुक्त आणि मनाने फक्त शिवात एकरूप झालेले आहेत.

सर्वद्वंद्वसहा धीराः सर्वभूतहिते रताः ऋजवो मृदवः स्वस्था जितक्रोधा जितेंद्रियाः

हे सर्व द्वंद्व सहन करणारे, धैर्यवान, सर्व जीवांच्या हितासाठी झटणारे, सरळ, सौम्य, मनाने स्थिर, रागावर आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेले आहेत.

रुद्राक्षमालाभरणास्त्रिपुंड्रांकितमस्तकाः शिखाजटास्सर्वजटा अजटा मुंडशीर्षकाः

यांच्या गळ्यात रुद्राक्षमाळा आहेत, कपाळावर त्रिपुंड आहे. काहींना शिखा, काहींना जटा, काहींना मोकळे केस, तर काहींना मुंडण केलेले डोके आहे.

फलमूलाशनप्रायाः प्राणायामपरायणाः शिवाभिमानसंपन्नाः शिवध्यानैकतत्पराः

हे प्रामुख्याने फळे आणि कंद खातात, प्राणायामात मन लावतात, शिवभावाने भरलेले आहेत आणि शिवध्यानात पूर्णपणे तल्लीन असतात.

समुन्मथितसंसारविषवृक्षांकुरोद्गमाः प्रयातुमेव सन्नद्धाः परं शिवपुरं प्रति

संसाररूपी विषारी झाडाची मुळे उपटून टाकून, हे फक्त शिवाच्या परमधामाकडे जाण्यास तयार झाले आहेत.

सदेशिकानिमान्मत्वा नित्यं यश्शिवमर्चयेत् स याति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा

जो कोणी या सर्वांना गुरु मानून नेहमी शिवाची पूजा करतो, तो शिवाशी एकरूप होतो—यात काहीच शंका नाही.

भगवन्सर्वयोगींद्र गणेश्वर मुनीश्वर षडाननसमप्रख्य सर्वज्ञाननिधे गुरो

हे भगवंत, सर्व योग्यांचे स्वामी, गणांचा प्रमुख, ऋषींचे श्रेष्ठ, षडाननासारखे तेजस्वी, सर्व ज्ञानाचा खजिना, गुरुवर्य—

प्रायस्त्वमवतीर्योर्व्यां पाशविच्छित्तये नृणाम् महर्षिवपुरास्थाय स्थितो ऽसि परमेश्वर

परमेश्वरा, तुम्ही बहुतेक वेळा पृथ्वीवर अवतरून माणसांची पाशे तोडण्यासाठी, महर्षींच्या नगरीत राहता.