शिवपुराणम्

स्वयमप्यवतीर्योर्व्यां युगावर्तेषु शूलधृक् स्वाश्रितानां विमुक्त्यर्थं कुरुते ज्ञानसंततिम्

स्वतः त्रिशूलधारी प्रभू युगानुयुगांनी पृथ्वीवर अवतार घेतात आणि आपल्या भक्तांच्या मुक्तीसाठी ज्ञानाची परंपरा चालू ठेवतात.

ऋभुस्सत्यो भार्गवश्च ह्यंगिराः सविता द्विजाः मृत्युः शतक्रतुर्धीमान्वसिष्ठो मुनिपुंगवः

ऋभु, सत्य, भार्गव, अङ्गिरा, सविता, द्विज, मृत्यु, शतक्रतु हा बुद्धिमान, आणि मुनीश्रेष्ठ वसिष्ठ,

सारस्वतस्त्रिधामा च त्रिवृतो मुनिपुंगवः शततेजास्स्वयं धर्मो नारायण इति श्रुतः

सारस्वत, त्रिधामा, त्रिवृत हा मुनीश्रेष्ठ, शततेज, स्वतः धर्म, आणि परंपरेत ऐकलेला नारायण,

स्वरक्षश्चारुणिर्धीमांस्तथा चैव कृतंजयः कृतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविरुत्तमः

स्वर, रक्ष, बुद्धिमान अरुणी, आणि कृतंजय; कृतंजय, भरद्वाज, गौतम हा श्रेष्ठ कवी,

वाचःस्रवा मुनिस्साक्षात्तथा सूक्ष्मायणिः शुचिः तृणबिंदुर्मुनिः कृष्णः शक्तिः शाक्तेय उत्तरः

वाचःश्रवा हा प्रत्यक्ष मुनी, शुद्ध सूक्ष्मायणी, तृणबिंदु मुनी, कृष्ण, शक्ती आणि श्रेष्ठ शाक्तेय,

जातूकर्ण्यो हरिस्साक्षात्कृष्णद्वैपायनो मुनिः व्यासावताराञ्छृण्वंतु कल्पयोगेश्वरान्क्रमात्

जातूकर्त्य, प्रत्यक्ष हरि, कृष्णद्वैपायन मुनी; त्यांनी व्यासांचे अवतार आणि योगशास्त्राचे अधिपती यांची अनुक्रमे ऐकावी.

लैंगे व्यासावतारा हि द्वापरां तेषु सुव्रताः योगाचार्यावताराश्च तथा शिष्येषु शूलिनः

लिंगपरंपरेत, द्वापरयुगात व्यासांचे जे अवतार आहेत ते उत्तम व्रती आहेत; तसेच योगाचार्यांचे अवतार आणि त्रिशूलधारीचे शिष्य.

तत्र तत्र विभोः शिष्याश्चत्वारः स्युर्महौजसः शिष्यास्तेषां प्रशिष्याश्च शतशो ऽथ सहस्रशः

प्रत्येक ठिकाणी प्रभूचे चार शिष्य असतात, जे मोठ्या तेजाचे असतात; त्यांच्या शिष्यांचे आणि त्यांच्या शिष्यांचे शिष्य शेकड्यांनी आणि हजारोंनी असतात.

तेषां संभावनाल्लोके शैवाज्ञाकरणादिभिः भाग्यवंतो विमुच्यंते भक्त्या चात्यंतभाविताः

त्यांच्या प्रभावामुळे, शिवाज्ञा पाळल्यामुळे आणि भक्तीने पूर्णपणे एकरूप झाल्यामुळे, भाग्यवान लोक मुक्त होतात.

युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद

सर्व युगपरिवर्तनात, योगाचार्यांच्या रूपाने, हे भगवंत, शर्वाचे आणि त्याच्या शिष्यांचे अवतार मला सांग.

श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च

श्वेत, सुतार, मदन, सुहोत्र, कंक, लौगाक्षी, महामाय, आणि जैगीषव्य हे देखील.

दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः

दधिवाह, ऋषभ, उग्र ऋषी, अत्री, सुपालक, गौतम आणि वेदशिरा हे ऋषी होते.

गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा

गोकर्ण, गुहावासी, शिखंडी, जटामाळी, अट्टहास, दारुक आणि लांगुली हे देखील होते.

महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च

महाकाळ, शूली, दंडी, मुंडीश, सविष्णु, सोमशर्मा आणि लकुलीश्वर हे होते.

एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्

या वराहकल्पात, सातव्या मन्वंतरात, हे अठ्ठावीस योगाचार्य प्रत्येक युगात होऊन गेले.

शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्

या प्रत्येकाच्या चार शांतचित्त शिष्य होते. श्वेतापासून रुश्यापर्यंत मी त्यांची नावे सांगतो.

श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा

श्वेत, श्वेतशिख, श्वेताश्व, श्वेतलोहित, दुंदुभी, शतरूप, ऋचीक आणि केतुमान हे होते.

विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः

विकोश, विकेश, विपाश, पाशनाशन, सुमुख, दुर्मुख, दुर्गम आणि दुरतिक्रम हे होते.

सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च

सनत्कुमार, सनक, सनंद, सनातन, सुधामा, विरजा, शंख आणि अंडज हे होते.

सारस्वतश्च मेघश्च मेघवाहस्सुवाहकः कपिलश्चासुरिः पञ्चशिखो बाष्कल एव च

सारस्वत, मेघ, मेघवाह, सुवाहक, कपिल, आसुरी, पंचशिख आणि बाष्कल हे होते.

पराशराश्च गर्गश्च भार्गवश्चांगिरास्तथा बलबन्धुर्निरामित्राः केतुशृंगस्तपोधनः

पराशर, गर्ग, भार्गव, अंगिरस, बलबंधु, निरामित्र, केतुशृंग आणि तपोधन हे होते.

लंबोदरश्च लंबश्च लम्बात्मा लंबकेशकः सर्वज्ञस्समबुद्धिश्च साध्यसिद्धिस्तथैव च

लंबोदर, लंब, लंबात्मा, लंबकेशक, सर्वज्ञ, समबुद्धी आणि साध्यसिद्धी हे होते.

सुधामा कश्यपश्चैव वसिष्ठो विरजास्तथा अत्रिरुग्रो गुरुश्रेष्ठः श्रवनोथ श्रविष्टकः

सुधामा, कश्यप, वसिष्ठ, विरजा, अत्री, उग्र, गुरुश्रेष्ठ, श्रवण आणि श्रविष्टक हे होते.

कुणिश्च कुणिबाहुश्च कुशरीरः कुनेत्रकः काश्यपो ह्युशनाश्चैव च्यवनश्च बृहस्पतिः

कुणी, कुणिबाहू, कुशरीर, कुनेत्रक, काश्यप, उशन, च्यवन आणि बृहस्पती हे होते.

उतथ्यो वामदेवश्च महाकालो महा ऽनिलः वाचःश्रवाः सुवीरश्च श्यावकश्च यतीश्वरः

उतथ्य, वामदेव, महाकाळ, महानिल, वाचःश्रवा, सुवीर, श्यावक आणि यतीश्वर हे होते.

हिरण्यनाभः कौशल्यो लोकाक्षिः कुथुमिस्तथा सुमन्तुर्जैमिनिश्चैव कुबन्धः कुशकन्धरः

हिरण्यनाभ, कौशल्य, लोकाक्षी, कुथुमी, सुमंतु, जैमिनी, कुबंध आणि कुशकंधर हे होते.

प्लक्षो दार्भायणिश्चैव केतुमान्गौतमस्तथा भल्लवी मधुपिंगश्च श्वेतकेतुस्तथैव च

प्लक्ष, दार्भायणी, केतुमान, गौतम, भल्लवी, मधुपिंग आणि श्वेतकेतु हे होते.

उशिजो बृहदश्वश्च देवलः कविरेव च शालिहोत्रः सुवेषश्च युवनाश्वः शरद्वसुः

उशिज, बृहदश्व, देवल, कवी, शालिहोत्र, सुवेष, युवनाश्व आणि शरद्वसु हे होते.

अक्षपादः कणादश्च उलूको वत्स एव च कुलिकश्चैव गर्गश्च मित्रको रुष्य एव च

अक्षपाद, कणाद, उलूक, वत्स, कुलिक, गर्ग, मित्रक आणि रुश्य हे होते.