शिवपुराणम्

सुरत्नपूर्णं ससुवर्णतोयं सुकुंकुमाद्यं सकुशं सपुष्पम् प्रदत्तमादाय सहेमपात्रं प्रशस्तमर्घ्यं भगवन्प्रसीद

रत्नांनी, सोन्याने, पाण्याने, उत्तम कुंकवाने, कुशा आणि फुलांनी भरलेले, सोन्याच्या पात्रात ठेवलेले श्रेष्ठ अर्घ्य आम्ही तुला अर्पण करतो. प्रभो, कृपया प्रसन्न हो.

नमश्शिवाय शांताय सगणायादिहेतवे रुद्राय विष्णवे तुभ्यं ब्रह्मणे सूर्यमूर्तये

शांत, गणांसह, सर्व कारण असलेल्या शिवाला, रुद्राला, विष्णूला, तुला, ब्रह्मा आणि सूर्यरूप असलेल्या तुला नमस्कार.

यश्शिवं मण्डले सौरे संपूज्यैव समाहितः प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने प्रदद्यादर्घ्यमुत्तमम्

जो कोणी एकाग्र मनाने, सूर्यमंडलात शिवाची पूजा करतो आणि सकाळी, दुपारी, संध्याकाळी उत्तम अर्घ्य अर्पण करतो—

प्रणमेद्वा पठेदेताञ्छ्लोकाञ्छ्रुतिमुखानिमान् न तस्य दुर्ल्लभं किंचिद्भक्तश्चेन्मुच्यते दृढम्

जो भक्त या श्लोकांना वाचतो आणि नमस्कार करतो, त्याच्यासाठी काहीही अशक्य नाही; तो भक्त दृढपणे मुक्त होतो.

तस्मादभ्यर्चयेनित्यं शिवमादित्यरूपिणम् धर्मकामार्थमुक्त्यर्थं मनसा कर्मणा गिरा

म्हणून नेहमीच मन, वाणी आणि कृतीने, धर्म, काम, अर्थ आणि मोक्षासाठी, सूर्यस्वरूप असलेल्या शिवाची भक्ती करावी.

अथ देवान्समालोक्य मण्डलस्थो महेश्वरः सर्वागमोत्तरं दत्त्वा शास्त्रमंतरधाद्धरः

मग त्या मंडळात बसलेल्या महेश्वराने सर्व देवांना पाहून, सर्व आगमांतील श्रेष्ठ असे शास्त्र सांगितले आणि नंतर अदृश्य झाला.

तत्र पूजाधिकारो ऽयं ब्रह्मक्षत्रविशामिति ज्ञात्वा प्रणम्य देवेशं देवा जग्मुर्यथागतम्

तेथे पूजा करण्याचा अधिकार ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य यांचाच आहे हे समजून, देवांनी देवाधिदेवाला वंदन केले आणि जसे आले तसे परत गेले.

अथ कालेन महता तस्मिञ्छास्त्रे तिरोहिते भर्तारं परिपप्रच्छ तदंकस्था महेश्वरी

नंतर बराच काळ गेला आणि ते शास्त्र लुप्त झाले, तेव्हा महेश्वरी आपल्या पतीच्या मांडीवर बसून त्यांना विचारू लागली.

तया स चोदितो देवो देव्या चन्द्रविभूषणः अवदत्करमुद्धृत्य शास्त्रं सर्वागमोत्तरम्

त्या देवीने विचारल्यावर, चंद्रमौळी देवाने हात वर करून सर्व आगमांतील श्रेष्ठ असे शास्त्र सांगितले.

प्रवर्तितं च तल्लोके नियोगात्परमेष्ठिनः मयागस्त्येन गुरुणा दधीचेन महर्षिणा

परमेश्वराच्या आज्ञेने, मी, गुरु अगस्त्य आणि महर्षी दधीचि यांनी ते शास्त्र जगात प्रसारित केले.

स्वयमप्यवतीर्योर्व्यां युगावर्तेषु शूलधृक् स्वाश्रितानां विमुक्त्यर्थं कुरुते ज्ञानसंततिम्

स्वतः त्रिशूलधारी प्रभू युगानुयुगांनी पृथ्वीवर अवतार घेतात आणि आपल्या भक्तांच्या मुक्तीसाठी ज्ञानाची परंपरा चालू ठेवतात.

ऋभुस्सत्यो भार्गवश्च ह्यंगिराः सविता द्विजाः मृत्युः शतक्रतुर्धीमान्वसिष्ठो मुनिपुंगवः

ऋभु, सत्य, भार्गव, अङ्गिरा, सविता, द्विज, मृत्यु, शतक्रतु हा बुद्धिमान, आणि मुनीश्रेष्ठ वसिष्ठ,

सारस्वतस्त्रिधामा च त्रिवृतो मुनिपुंगवः शततेजास्स्वयं धर्मो नारायण इति श्रुतः

सारस्वत, त्रिधामा, त्रिवृत हा मुनीश्रेष्ठ, शततेज, स्वतः धर्म, आणि परंपरेत ऐकलेला नारायण,

स्वरक्षश्चारुणिर्धीमांस्तथा चैव कृतंजयः कृतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविरुत्तमः

स्वर, रक्ष, बुद्धिमान अरुणी, आणि कृतंजय; कृतंजय, भरद्वाज, गौतम हा श्रेष्ठ कवी,

वाचःस्रवा मुनिस्साक्षात्तथा सूक्ष्मायणिः शुचिः तृणबिंदुर्मुनिः कृष्णः शक्तिः शाक्तेय उत्तरः

वाचःश्रवा हा प्रत्यक्ष मुनी, शुद्ध सूक्ष्मायणी, तृणबिंदु मुनी, कृष्ण, शक्ती आणि श्रेष्ठ शाक्तेय,

जातूकर्ण्यो हरिस्साक्षात्कृष्णद्वैपायनो मुनिः व्यासावताराञ्छृण्वंतु कल्पयोगेश्वरान्क्रमात्

जातूकर्त्य, प्रत्यक्ष हरि, कृष्णद्वैपायन मुनी; त्यांनी व्यासांचे अवतार आणि योगशास्त्राचे अधिपती यांची अनुक्रमे ऐकावी.

लैंगे व्यासावतारा हि द्वापरां तेषु सुव्रताः योगाचार्यावताराश्च तथा शिष्येषु शूलिनः

लिंगपरंपरेत, द्वापरयुगात व्यासांचे जे अवतार आहेत ते उत्तम व्रती आहेत; तसेच योगाचार्यांचे अवतार आणि त्रिशूलधारीचे शिष्य.

तत्र तत्र विभोः शिष्याश्चत्वारः स्युर्महौजसः शिष्यास्तेषां प्रशिष्याश्च शतशो ऽथ सहस्रशः

प्रत्येक ठिकाणी प्रभूचे चार शिष्य असतात, जे मोठ्या तेजाचे असतात; त्यांच्या शिष्यांचे आणि त्यांच्या शिष्यांचे शिष्य शेकड्यांनी आणि हजारोंनी असतात.

तेषां संभावनाल्लोके शैवाज्ञाकरणादिभिः भाग्यवंतो विमुच्यंते भक्त्या चात्यंतभाविताः

त्यांच्या प्रभावामुळे, शिवाज्ञा पाळल्यामुळे आणि भक्तीने पूर्णपणे एकरूप झाल्यामुळे, भाग्यवान लोक मुक्त होतात.

युगावर्तेषु सर्वेषु योगाचार्यच्छलेन तु अवतारान्हि शर्वस्य शिष्यांश्च भगवन्वद

सर्व युगपरिवर्तनात, योगाचार्यांच्या रूपाने, हे भगवंत, शर्वाचे आणि त्याच्या शिष्यांचे अवतार मला सांग.

श्वेतः सुतारो मदनः सुहोत्रः कङ्क एव च लौगाक्षिश्च महामायो जैगीषव्यस्तथैव च

श्वेत, सुतार, मदन, सुहोत्र, कंक, लौगाक्षी, महामाय, आणि जैगीषव्य हे देखील.

दधिवाहश्च ऋषभो मुनिरुग्रो ऽत्रिरेव च सुपालको गौतमश्च तथा वेदशिरा मुनिः

दधिवाह, ऋषभ, उग्र ऋषी, अत्री, सुपालक, गौतम आणि वेदशिरा हे ऋषी होते.

गोकर्णश्च गुहावासी शिखण्डी चापरः स्मृतः जटामाली चाट्टहासो दारुको लांगुली तथा

गोकर्ण, गुहावासी, शिखंडी, जटामाळी, अट्टहास, दारुक आणि लांगुली हे देखील होते.

महाकालश्च शूली च डंडी मुण्डीश एव च सविष्णुस्सोमशर्मा च लकुलीश्वर एव च

महाकाळ, शूली, दंडी, मुंडीश, सविष्णु, सोमशर्मा आणि लकुलीश्वर हे होते.

एते वाराह कल्पे ऽस्मिन्सप्तमस्यांतरो मनोः अष्टाविंशतिसंख्याता योगाचार्या युगक्रमात्

या वराहकल्पात, सातव्या मन्वंतरात, हे अठ्ठावीस योगाचार्य प्रत्येक युगात होऊन गेले.

शिष्याः प्रत्येकमेतेषां चत्वारश्शांतचेतसः श्वेतादयश्च रुष्यांतांस्तान्ब्रवीमि यथाक्रमम्

या प्रत्येकाच्या चार शांतचित्त शिष्य होते. श्वेतापासून रुश्यापर्यंत मी त्यांची नावे सांगतो.

श्वेतश्श्वेतशिखश्चैव श्वेताश्वः श्वेतलोहितः दुन्दुभिश्शतरूपश्च ऋचीकः केतुमांस्तथा

श्वेत, श्वेतशिख, श्वेताश्व, श्वेतलोहित, दुंदुभी, शतरूप, ऋचीक आणि केतुमान हे होते.

विकोशश्च विकेशश्च विपाशः पाशनाशनः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्गमो दुरतिक्रमः

विकोश, विकेश, विपाश, पाशनाशन, सुमुख, दुर्मुख, दुर्गम आणि दुरतिक्रम हे होते.

सनत्कुमारस्सनकः सनंदश्च सनातनः सुधामा विरजाश्चैव शंखश्चांडज एव च

सनत्कुमार, सनक, सनंद, सनातन, सुधामा, विरजा, शंख आणि अंडज हे होते.