शिवपुराणम्

मेदुरं तारयामास सदारं च घृणानिधिः शारदां विधवां चक्रे सधवां क्रियया भवान्

करुणेचा सागर असलेल्या देवाने मेदुराला आणि त्याच्या पत्नीला वाचवले; तुझ्या कृतीमुळे विधवा असलेली शारदा पुन्हा सौभाग्यवती झाली.

भद्रायुषो विपत्तिं च विच्छिद्य त्वमदाः सुखम् सौमिनी भवबन्धाद्वै मुक्ता ऽभूत्तव सेवनात्

भद्रायुषची विपत्ती तू दूर केलीस आणि त्याला सुख दिलेस; सौमिनी तुझी सेवा केल्यामुळे संसारबंधनातून मुक्त झाली.

त्वं शंभो कहरीशाश्च रजस्सत्त्वतमोगुणैः कर्ता पाता तथा हर्ता जनानुग्रहकांक्षया

शंभो, नद्यांचे स्वामी, तू रज, सत्त्व आणि तम या गुणांनी सृष्टीची निर्मिती, पालन आणि संहार करतोस, जीवांच्या कल्याणासाठीच.

सर्वगर्वापहारी च सर्वतेजोविलासकः सर्वविद्यादिगूढश्च सर्वानुग्रहकारकः

तू सर्वांचा गर्व दूर करतोस, सर्व तेज प्रकट करतोस, सर्व विद्यांमध्ये लपलेला आहेस आणि सर्वांना कृपा करतोस.

त्वत्तः सर्वं च त्वं सर्वं त्वयि सर्वं गिरीश्वर त्राहि त्राहि पुनस्त्राहि कृपां कुरु ममोपरि

सर्व काही तुझ्यापासून आहे, आणि तूच सर्व आहेस; सर्व काही तुझ्यातच आहे, हे गिरिश्वरा. मला वाचव, वाचव, पुन्हा वाचव—माझ्यावर कृपा कर.

अथास्मिन्नन्तरे ब्रह्मा प्रणिपत्य कृतांजलिः एवं त्ववसरं प्राप्य व्यज्ञापयत शूलिने

त्या वेळी ब्रह्मदेवाने हात जोडून नमस्कार केला आणि संधी मिळताच त्रिशूळधारी देवाकडे विनंती केली.

जय देव महादेव प्रणतार्तिविभंजन ईदृशेष्वपराधेषु को ऽन्यस्त्वत्तः प्रसीदति

जय हो देवा, महादेव, शरण आलेल्यांच्या दुःखाचा नाश करणारा! अशा अपराधात तुझ्याशिवाय दुसरा कोण कृपा करील?

लब्धमानो भविष्यंति ये पुरा निहिता मृधे प्रत्यापत्तिर्न कस्य स्यात्प्रसन्ने परमेश्वरे

पूर्वी युद्धात हरलेले आणि पुन्हा होतील असे जे कोणी आहेत, परंतु परमेश्वर प्रसन्न झाला तर कोणाचे पुनरुत्थान होणार नाही?

यदिदं देवदेवानां कृतमन्तुषु दूषणम् तदिदं भूषणं मन्येत अंगीकारगौरवात्

देवतांनी या युद्धात केलेली चूक, ती तुझ्या स्वीकारामुळे आता भूषण मानावी, आदराने.

इति विज्ञाप्यमानस्तु ब्रह्मणा परमेष्ठिना विलोक्य वदनं देव्या देवदेवस्स्मयन्निव

ब्रह्मदेवाने असे सांगितल्यावर देवांचा देव देवीकडे पाहून हलकेसे हसला.

पुत्रभूतस्य वात्सल्याद्ब्रह्मणः पद्मजन्मनः देवादीनां यथापूर्वमंगानि प्रददौ प्रभुः

पद्मातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवावर पुत्रासारखे प्रेम असल्यामुळे प्रभुने देवांना पुन्हा पूर्वीप्रमाणे त्यांचे अवयव दिले.

प्रथमाद्यैश्च या देव्यो दंडिता देवमातरः तासामपि यथापूर्वाण्यंगानि गिरिशो ददौ

जे देवी, देवमाता, प्रथम शिक्षा झाल्या होत्या, त्यांनाही गिरिशाने पूर्वीचे अवयव परत दिले.

दक्षस्य भगवानेव स्वयं ब्रह्मा पितामहः तत्पापानुगुणं चक्रे जरच्छागमुखं मुखम्

पण दक्षासाठी, भगवंत ब्रह्मदेवाने त्याच्या पापानुसार त्याला म्हाताऱ्या बकऱ्याचे तोंड दिले.

सो ऽपि संज्ञां ततो लब्ध्वा स दृष्ट्वा जीवितः सुधी भीतः कृताञ्जलिः शंभुं तुष्टाव प्रलपन्बहु

दक्षाने शुद्धीवर येऊन, जिवंत आहे हे पाहून घाबरला, हात जोडले आणि शंभूचे खूप दुःखाने स्तवन केले.

जय देव जगन्नाथ लोकानुग्रहकारक कृपां कुरु महेशानापराधं मे क्षमस्व ह

जय हो देवा, जगन्नाथा, लोकांवर कृपा करणारा! महेश, माझ्यावर दया कर आणि माझा अपराध क्षमा कर.

कर्ता भर्ता च हर्ता च त्वमेव जगतां प्रभो मया ज्ञातं विशेषेण विष्ण्वादिसकलेश्वरः

प्रभो, तूच जगाचा कर्ता, पालनकर्ता आणि संहारकर्ता आहेस; आता मला विशेषतः समजले की, तू विष्णू आणि सर्वांचा स्वामी आहेस.

त्वयैव विततं सर्वं व्याप्तं सृष्टं न नाशितम् न हि त्वदधिकाः केचिदीशास्ते ऽच्युतकादयः

हे प्रभो, सर्व काही तुझ्यामुळे विस्तारले, व्यापले आणि निर्माण झाले, नष्ट झाले नाही; अच्युत वगैरे तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ कोणीच नाही.

तं तथा व्याकुलं भीतं प्रलपंतं कृतागसम्

तो अशांत, घाबरलेला, आणि गोंधळून बोलणारा होता, कारण त्याच्याकडून अपराध घडला होता.

तथोक्त्वा ब्रह्मणस्तस्य पितुः प्रियचिकीर्षया गाणपत्यं ददौ तस्मै दक्षायाक्षयमीश्वरः

असं सांगून, ब्रह्मा आपल्या वडिलांना आनंदी करण्याच्या इच्छेने, ईश्वराने त्याला गणाधिपतीपद कायमचं दिलं.

तुष्टुवुः प्रश्रया वाचा शंकरं गिरिजाधिपम्

त्यांनी नम्रतेने शब्दांनी गिरिजेचे स्वामी शंकराचे स्तुती केली.

जय शंकर देवेश दीनानाथ महाप्रभो कृपां कुरु महेशानापराधं नो क्षमस्व वै

शंकरा, देवांचा स्वामी, दीनांचा आधार, महाप्रभो, तुझ्या जयजयकार असो! महेशाना, कृपा कर आणि आमचा अपराध नक्कीच माफ कर.

मखपाल मखाधीश मखविध्वंसकारक कृपां कुरु मशानापराधं नः क्षमस्व वै

यज्ञाचे रक्षण करणारा, यज्ञांचा स्वामी, यज्ञांचा संहार करणारा, स्मशानाधिपती, कृपा कर आणि आमचा अपराध नक्कीच माफ कर.

देवदेव परेशान भक्तप्राणप्रपोषक दुष्टदण्डप्रद स्वामिन्कृपां कुरु नमो ऽस्तु ते

देवतांचा देव, परात्पर प्रभु, भक्तांच्या जीवनाचा पोषक, दुष्टांना शिक्षा देणारा स्वामी, कृपा कर, तुला नमस्कार असो.

त्वं प्रभो गर्वहर्ता वै दुष्टानां त्वामजानताम् रक्षको हि विशेषेण सतां त्वत्सक्तचेतसाम्

प्रभो, तू दुष्टांचा आणि तुला न ओळखणाऱ्यांचा गर्व दूर करणारा आहेस; आणि विशेषतः जे सत्पुरुष तुझ्यावर प्रेम करतात, त्यांचा तू रक्षक आहेस.

अद्भुतं चरितं ते हि निश्चितं कृपया तव सर्वापराधः क्षंतव्यो विभवो दीनवत्सलाः

तुझे कृत्य खरोखर अद्भुत आहे, तुझ्या कृपेने सर्व अपराध क्षम्य आहेत; तुझी खरी महानता म्हणजे दीनांवर असलेली तुझी माया.

इति स्तुतो महादेवो ब्रह्माद्यैरमरैः प्रभुः स भक्तवत्सलस्स्वामी तुतोष करुणोदधिः

ब्रह्मा आणि इतर देवांनी अशी स्तुती केल्यावर, भक्तवत्सल आणि करुणेचा सागर असलेल्या महादेव प्रसन्न झाले.

चकारानुग्रहं तेषां ब्रह्मादीनां दिवौकसाम् ददौ नरांश्च सुप्रीत्या शंकरो दीनवत्सलः

त्यांनी ब्रह्मा आणि इतर देवांवर कृपा केली आणि शंकर, दीनांचा मित्र, आनंदाने माणसांनाही वर दिले.

स च ततस्त्रिदशाञ्छरणागतान् परमकारुणिकः परमेश्वरः अनुगतस्मितलक्षणया गिरा शमितसर्वभयः समभाषत

मग अत्यंत दयाळू परमेश्वराने, जे त्रिदश त्याच्या आश्रयाला आले होते, त्यांचं सर्व भय हसून दूर केलं आणि त्यांना बोलला.

यदिदमाग इहाचरितं सुरैर्विधिनियोगवशादिव यन्त्रितैः शरणमेव गतानवलोक्य वस्तदखिलं किल विस्मृतमेव नः

देवतांनी जे काही इथे केलं, ते जणू विधीच्या आज्ञेने घडल्यासारखं होतं; तुम्ही आश्रय घेतलात, ते सर्व आमच्याकडून पूर्णपणे विसरलं गेलं आहे.