शिवपुराणम्
Partial text — Vidyeśvara and Vāyavīya Saṃhitās only
कर्तारस्तपसां भूयो द्विजतेजोपहारकाः शिश्वल्पमृत्युकाराश्च मंत्रोच्चारपरायणाः
ते तप करतात पण द्विजांचा तेज कमी करतात, मुलांचे अकाली मृत्यू घडवतात आणि मंत्रोच्चारातच गुंतलेले असतात.
शीलिग्रामशिलादीनां पूजकाहोमतत्पराः प्रतिकूलविचाराश्च कुटिला द्विजदूषकाः
शिळा, ग्रामदेवता यांची पूजा करणारे, हवनात रमलेले, उलट विचार करणारे, वाकडे आणि द्विजांची निंदा करणारे असतात.
धनवंतः कुकर्माणो विद्यावन्तो विवादिनः आख्यायोपासना धर्मवक्तारो धर्मलोपकाः
धनवान असूनही वाईट कर्म करणारे, विद्वान असूनही भांडकुदळ, धर्मकथा सांगणारे पण प्रत्यक्षात धर्माचा नाश करणारे असतात.
सुभूपाकृतयो दंभाः सुदातारो महामदाः विप्रादीन्सेवकान्मत्वा मन्यमाना निजं प्रभुम्
राजासारखा देखावा करणारे, दिखाऊ, मोठ्या अभिमानाने दान करणारे, ब्राह्मण व इतरांची सेवा स्वतःचे मोठेपण समजतात.
स्वधर्मरहिता मूडाः संकराः क्रूरबुद्धयः महाभिमानिनो नित्यं चतुर्वर्णविलोपकाः
स्वधर्म नसलेले, मूर्ख, मिश्र वंशाचे, क्रूर मनाचे, नेहमीच मोठ्या अहंकाराने वावरणारे आणि चार वर्णांचा नाश करणारे असतात.
सुकुलीनान्निजान्मत्वा चतुर्वर्णैर्विवर्तनाः सर्ववर्णभ्रष्टकरा मूढास्सत्कर्मकारिणः
सद्गृहस्थांत जन्मलेले, स्वतःला श्रेष्ठ समजणारे, चार वर्णांत गोंधळ माजवणारे, सर्व जाती बिघडवणारे आणि मूर्ख असूनही चांगली कर्मे करणारे असतात.
स्त्रियश्च प्रायशो भ्रष्टा भर्त्रवज्ञानकारिकाः श्वशुरद्रोहकारिण्यो निर्भया मलिनाशनाः
बहुतेक स्त्रिया पतिव्रता नसतात, नवऱ्याचा अपमान करतात, सासरच्यांना त्रास देतात, निर्भय असतात आणि अपवित्र अन्न खातात.
कुहावभावनिरताः कुशीलास्स्मरविह्वलाः जारसंगरता नित्यं स्वस्वामिविमुखास्तथा
फसवणूक आणि बनावटपणात रमलेले, कपटात पटाईत, कामवासनेने पछाडलेले, नेहमी परपुरुषांशी संबंध ठेवणारे आणि आपल्या नवऱ्यापासून दूर असतात.
तनया मातृपित्रोश्च भक्तिहीना दुराशयाः अविद्यापाठका नित्यं रोगग्रसितदेहकाः
मुलांना आईवडिलांप्रती भक्ती नसते, त्यांचे मन वाईट असते, ते कधीच विद्या शिकत नाहीत आणि त्यांचे शरीर नेहमी आजारांनी ग्रासलेले असते.
एतेषां नष्टबुद्धीनां स्वधर्मत्यागशीलिनाम् परलोकेपीह लोके कथं सूत गतिर्भवेत्
ज्यांची बुद्धी हरवली आहे आणि जे स्वतःचा धर्म सोडतात, त्यांना या जगात किंवा पुढच्या जन्मात, सूत, कसा मार्ग मिळेल?
इति चिंताकुलं चित्तं जायते सततं हि नः परोपकारसदृशो नास्ति धर्मो परः खलु
अशा विचारांनी आमचे मन नेहमीच अस्वस्थ होते; खरंच, दुसऱ्याचे उपकार करण्यासारखा मोठा धर्म नाही.
लघूपायेन येनैषां भवेत्सद्योघनाशनम् सर्वसिद्धान्तवित्त्वं हि कृपया तद्वदाधुना
कुठल्या सोप्या उपायाने या लोकांचं दुःखाचं ओझं दूर होईल? कृपेने, सर्व तत्त्वांचं खरं ज्ञान कसं मिळेल ते आता आम्हाला सांगावं.
इत्याकर्ण्य वचस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् मनसा शंकरं स्मृत्वा सूतः प्रोवाच तान्मुनीन्
त्या पवित्र ऋषींचं बोलणं ऐकून, सूतांनी मनात शंकराचं स्मरण केलं आणि त्या ऋषींना उत्तर दिलं.
साधुपृष्टं साधवो वस्त्रैलोक्यहितकारकम् गुरुं स्मृत्वा भवत्स्नेहाद्वक्ष्ये तच्छृणुतादरात्
सज्जनो, तुम्ही फार चांगला प्रश्न विचारला आहे, जो सगळ्या लोकांच्या हिताचा आहे. गुरूचं स्मरण करून, तुमच्यावरील प्रेमामुळे मी सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका.
वेदांतसारसर्वस्वं पुराणं शैवमुत्तमम् सर्वाघौघोद्धारकरं परत्र परमार्थदम्
हे उत्तम शैव पुराण म्हणजे वेदान्ताचं सार आणि सर्वस्व आहे. हे सर्व पापांचं नाश करणारं आणि मृत्यूनंतर परम सत्य देणारं आहे.
कलिकल्मषविध्वंसि यस्मिञ्च्छिवयशः परम् विजृम्भते सदा विप्राश्चतुर्वर्गफलप्रदम्
यात शंकराचं श्रेष्ठ यश नेहमी प्रकट होतं, कलियुगातील दोषांचा नाश करतो आणि ब्राह्मणांना धर्म, अर्थ, काम, मोक्ष ही चारही फळं मिळवून देतो.
तस्याध्ययनमात्रेण पुराणस्य द्विजोत्तमाः सर्वोत्तमस्य शैवस्य ते यास्यंति सुसद्गतिम्
हे द्विजश्रेष्ठांनो, या श्रेष्ठ शैव पुराणाचं फक्त वाचन केल्यानेही माणूस सर्वोच्च आणि मंगल स्थानाला पोहोचतो.
तावद्विजृंभते पापं ब्रह्महत्यापुरस्सरम् यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत ब्रह्महत्येसारखं मोठं पाप आणि इतर पापं वाढत राहतील, हाय!
तावत्कलिमहोत्पाताः संचरिष्यंति निर्भयाः यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत कलियुगातील मोठमोठ्या आपत्ती निर्भयपणे फिरतील, हाय!
तावत्सर्वाणि शास्त्राणि विवदंति परस्परम् यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व शास्त्रं एकमेकांशी वाद घालत राहतील, हाय!
तावत्स्वरूपं दुर्बोधं शिवस्य महतामपि यावच्छिवपुराणं हि नो देष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत मोठमोठ्या लोकांनाही शंकराचं खरं स्वरूप समजणं कठीण जाईल, हाय!
तावद्यमभटाः क्रूराः संचरिष्यंति निर्भयाः यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत यमाचे क्रूर दूत निर्भयपणे फिरतील, हाय!
तावत्सर्वपुराणानि प्रगर्जंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत इतर सर्व पुराणं पृथ्वीवर मोठ्या आवाजात वाजत राहतील, हाय!
तावत्सर्वाणि तीर्थानि विवदंति महीतले यावछिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो
जोपर्यंत शिवपुराण जगात सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व तीर्थस्थानं पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील, हाय!
तावत्सर्वाणि मंत्राणि विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
जोपर्यंत शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व मंत्र पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील.
तावत्सर्वाणि क्षेत्राणि विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
जोपर्यंत शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व पवित्र क्षेत्रं पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील.
तावत्सर्वाणि पीठानि विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
जोपर्यंत शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व पवित्र आसने पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील.
तावत्सर्वाणि दानानि विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
जोपर्यंत शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व दानकार्य पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील.
तावत्सर्वे च ते देवा विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
जोपर्यंत शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही, तोपर्यंत सर्व देवताही पृथ्वीवर एकमेकांशी वाद घालत राहतील.
तावत्सर्वे च सिद्धान्ता विवदंति महीतले यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले
शिवपुराण पृथ्वीवर सांगितलं जात नाही तोपर्यंत सर्व मतं आणि सिद्धांत यांच्यात वादच चालू राहतो.