शिवपुराणम्

स्वाहादेव्यास्तथा देवो दक्षिणं नासिकापुटम् चकर्त करजाग्रेण वामं च स्तनचूचुकम्

त्याचप्रमाणे, देवाने स्वाहा देवीच्या उजव्या नाकपुडीचा भाग नखाच्या टोकाने कापला, आणि डाव्या स्तनाचा टोकही कापला.

भगस्य विपुले नेत्रे शतपत्रसमप्रभे प्रसह्योत्पाटयामास भद्रः परमवेगवान्

भद्रकाळीने, अतिशय वेगाने, भगाच्या मोठ्या कमळासारख्या डोळ्यांना जबरदस्तीने उपटून टाकले.

पूष्णो दशनरेखां च दीप्तां मुक्तावलीमिव जघान धनुषः कोट्या स तेनास्पष्टवागभूत्

त्याने धनुष्याच्या टोकाने पूषणाच्या चमकणाऱ्या, मोत्यांच्या माळेसारख्या दातांची ओळ फोडली, त्यामुळे तो नीट बोलू शकला नाही.

ततश्चंद्रमसं देवः पादांगुष्ठेन लीलया क्षणं कृमिवदाक्रम्य घर्षयामास भूतले

मग देवाने चंद्राला क्षणभर जणू काही तो किडा आहे असे समजून, आपल्या पायाच्या अंगठ्याने दाबून जमिनीवर घासले.

शिरश्चिच्छेद दक्षस्य भद्रः परमकोपतः क्रोशंत्यामेव वैरिण्यां भद्रकाल्यै ददौ च तत्

भद्रकाळीने प्रचंड रागात दक्षाचं डोकं कापलं आणि वैरिणी रडत असताना ते डोकं स्वतः भद्रकाळीला दिलं.

तत्प्रहृष्टा समादाय शिरस्तालफलोपमम् सा देवी कंडुकक्रीडां चकार समरांगणे

त्यामुळे ती देवी आनंदाने ते डोकं, ताडफळासारखे गोल, उचलून रणांगणात चेंडूच्या खेळासारखे खेळू लागली.

ततो दक्षस्य यज्ञस्त्री कुशीला भर्तृभिर्यथा पादाभ्यां चैव हस्ताभ्यां हन्यते स्म गणेश्वरैः

मग दक्षाची यज्ञपत्नी, जशी बाहुली आपल्या पतींसोबत असते तशी, गणाधिपतींनी पायांनी आणि हातांनी मारली.

अरिष्टनेमिने सोमं धर्मं चैव प्रजापतिम् बहुपुत्रं चांगिरसं कृशाश्वं कश्यपं तथा

अरिष्टनेमि, सोम, धर्म, प्रजापती, बहुपुत्र, आंगिरस, कृशाश्व आणि कश्यप—

गले प्रगृह्य बलिनो गणपाः सिंहविक्रमाः भर्त्सयंतो भृशं वाग्भिर्निर्जघ्नुर्मूर्ध्नि मुष्टिभिः

शक्तिशाली, सिंहासारख्या चालणाऱ्या गणांनी त्यांच्या गळ्यात पकडले, कठोर शब्दांनी धमकावले आणि मुठीने त्यांच्या डोक्यावर मारले.

धर्षिता भूतवेतालैर्दारास्सुतपरिग्रहाः यथा कलियुगे जारैर्बलेन कुलयोषितः

देवतांच्या स्त्रिया आणि मुले, भूत आणि वेताळांनी त्रास दिली गेली, जशी कलियुगात कुलीन स्त्रिया बलपूर्वक परपुरुषांनी पळविल्या जातात.

तच्च विध्वस्तकलशं भग्नयूपं गतोत्सवम् प्रदीपितमहाशालं प्रभिन्नद्वारतोरणम्

त्या यज्ञस्थळी सर्वत्र उधळण झाली: कलश उलटले, यूप मोडले, उत्सव थांबले, मोठी मंडप पेटवली, आणि दरवाजे व कमानी फोडल्या गेल्या.

उत्पाटितसुरानीकं हन्यमानं तपोधनम् प्रशान्तब्रह्मनिर्घोषं प्रक्षीणजनसंचयम्

देवतांची फौज उध्वस्त झाली, तपस्वी मारले जात होते, वेदपठणाचा गंभीर आवाज थांबला आणि लोकांची गर्दी कमी झाली.

क्रन्दमानातुरस्त्रीकं हताशेषपरिच्छदम् शून्यारण्यनिभं जज्ञे यज्ञवाटं तदार्दितम्

त्या यज्ञवाटेत संकट ओढवलं, सगळे सेवक मारले गेले, दुःखी स्त्रिया रडत होत्या आणि ती जागा ओसाड जंगलासारखी वाटू लागली.

शूलवेगप्ररुग्णाश्च भिन्नबाहूरुवक्षसः विनिकृत्तोत्तमांगाश्च पेतुरुर्व्यां सुरोत्तमाः

शूलांच्या जोरावर देवांचे हात, पाय आणि छाती फोडली गेली, त्यांच्या डोक्यांचे तुकडे झाले आणि ते सगळे पृथ्वीवर कोसळले.

हतेषु तेषु देवेषु पतितेषुः सहस्रशः प्रविवेश गणेशानः क्षणादाहवनीयकम्

हजारो देव मारले गेले आणि पडले, तेव्हा गणेशांचा स्वामी क्षणातच यज्ञाग्नीमध्ये शिरला.

प्रविष्टमथ तं दृष्ट्वा भद्रं कालाग्निसंनिभम् दुद्राव मरणाद्भीतो यज्ञो मृगवपुर्धरः

तो प्रचंड आणि काळाग्नीप्रमाणे भयंकर गणेश स्वामी आत जाताना पाहून, मृत्यूच्या भीतीने यज्ञाने मृगाचं रूप घेतलं आणि पळून गेला.

स विस्फार्य महच्चापं दृढज्याघोषणभीषणम् भद्रस्तमभिदुद्राव विक्षिपन्नेव सायकान्

मग भद्राने मोठं धनुष्य ताणलं, त्याच्या जाड दोरीचा आवाज भीतीदायक होता, आणि तो बाण सोडत यज्ञाच्या मागे धावू लागला.

आकर्णपूर्णमाकृष्टं धनुरम्बुदसंनिभम् नादयामास च ज्यां द्यां खं च भूमिं च सर्वशः

त्याने धनुष्य पूर्ण कानापर्यंत ओढलं, त्याचा गडगडाट वाजला आणि त्या धनुष्याच्या दोरीचा आवाज आकाश, वायुमंडळ आणि पृथ्वीवर घुमला.

तमुपश्रित्य सन्नादं हतो ऽस्मीत्येव विह्वलम् शरणार्धेन वक्रेण स वीरो ऽध्वरपूरुषम्

त्या प्रचंड आवाजाने घाबरून, 'मी मेलो' असं ओरडत, गोंधळलेल्या यज्ञाला त्या वीराने वाकड्या अर्ध्या बाणाने भेदलं.

महाभयस्खलत्पादं वेपन्तं विगतत्विषम् मृगरूपेण धावन्तं विशिरस्कं तदाकरोत्

भीतीने त्याचे पाय डगमगले, तो थरथर कापू लागला, तेज हरपलं आणि मृगाच्या रूपात तो यज्ञ डोकं नसताना धावत सुटला.

तमीदृशमवज्ञातं दृष्ट्वा वै सूर्यसंभवम् विष्णुः परमसंक्रुद्धो युद्धायाभवदुद्यतः

सूर्यापासून जन्मलेल्या त्या यज्ञाचा असा अपमान झालेला पाहून, विष्णू अत्यंत संतापला आणि युद्धासाठी सज्ज झाला.

तमुवाह महावेगात्स्कन्धेन नतसंधिना सर्वेषां वयसां राजा गरुडः पन्नगाशनः

मग पक्षीराज गरुड, सर्पांचा भक्षक, वाऱ्यासारखा वेगवान आणि वयोवृद्ध, वाकडी सांधे असलेला, त्याला आपल्या खांद्यावर घेऊन गेला.

देवाश्च हतशिष्टा ये देवराजपुरोगमाः प्रचक्रुस्तस्य साहाय्यं प्राणांस्त्यक्तुमिवोद्यताः

देवराजाच्या पुढाकाराने उरलेले देव त्याला मदतीला आले, अगदी प्राण देण्यासही तयार झाले.

विष्णुना सहितान्देवान्मृगेन्द्रः क्रोष्टुकानिव दृष्ट्वा जहास भूतेन्द्रो मृगेन्द्र इव विव्यथः

विष्णूसह सगळे देव एकत्र आलेले पाहून, भूतांचा स्वामी सिंहासारखा हसला, जसा सिंह कोल्ह्यांकडे पाहून घाबरत नाही.

तस्मिन्नवसरे व्योम्नि समाविरभवद्रथः सहस्रसूर्यसंकाशश्चारुचीरवृषध्वजः

त्याच वेळी आकाशात एक रथ प्रकट झाला, तो हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी होता, सुंदर ध्वजांनी सजलेला आणि वृषभचिन्ह असलेला.

अश्वरत्नद्वयोदारो रथचक्रचतुष्टयः सञ्चितानेकदिव्यास्त्रशस्त्ररत्नपरिष्कृतः

त्या रथाला दोन दिव्य घोडे जोडले होते, चार चाकं होती, आणि तो अनेक दिव्य अस्त्र-शस्त्रांनी व रत्नांनी सजवलेला होता.

तस्यापि रथवर्यस्य स्यात्स एव हि सारथिः यथा च त्रैपुरे युद्धे पूर्वं शार्वरथे स्थितः

त्या उत्तम रथाचा सारथी पूर्वी त्रिपुराच्या युद्धात जो होता, तोच पुन्हा होता, जसा तो काळ्या रथावर उभा होता.

स तं रथवरं ब्रह्मा शासनादेव शूलिनः हरेस्समीपमानीय कृताञ्जलिरभाषत

मग ब्रह्मदेवाने शूलधारीच्या आज्ञेने तो उत्तम रथ हरिजवळ आणला आणि हात जोडून बोलू लागला.

भगवन्भद्र भद्रांग भगवानिन्दुभूषणः आज्ञापयति वीरस्त्वां रथमारोढुमव्ययः

'भद्र, शुभांग, चंद्रमाने अलंकृत असलेले भगवान तुला आज्ञा देतात की, हे वीर, तू अविनाशी रथावर चढ.'