शिवपुराणम्

उत्पाट्य चोत्पाट्यगृहाणि केचित्सजालवातायनवेदिकानि विक्षिप्य विक्षिप्य जलस्य मध्ये कालांबुदाभाः प्रमथा निनेदुः

काहींनी जाळ्याच्या खिडक्या आणि कठडे असलेली घरे उपटून पाण्यात फेकली. काळ्या मेघांसारखे प्रमथगण मोठ्याने गर्जना करू लागले.

उद्वर्तितद्वारकपाटकुड्यं विध्वस्तशालावलभीगवाक्षम् अहो बताभज्यत यज्ञवाटमनाथवद्वाक्यमिवायथार्थम्

दारं, भिंती, गॅलऱ्या उलथवून आणि मोडून टाकल्या गेल्या. यज्ञवाटिका तशीच उद्ध्वस्त झाली, जणू अर्थहीन वाक्याप्रमाणे कोणीही वाली नसलेली.

हा नाथ तातेति पितुः सुतेति भ्रतर्ममाम्बेति च मातुलेति उत्पाट्यमानेषु गृहेषु नार्यो ह्यानाथशब्दान्बहुशः प्रचक्रुः

घरे उपटली जात असताना स्त्रिया अनेकदा ओरडू लागल्या—'अहो रक्षण करणारा! अहो वडील!' 'अहो मुला!' 'अहो भाऊ!' 'अहो आई!'—अशा अनाथ झाल्याच्या हाका त्यांनी दिल्या.

ततस्त्रिदशमुख्यास्ते विष्णुशक्रपुरोगमाः सर्वे भयपरित्रस्तादुद्रुवुर्भयविह्वलाः

मग विष्णू आणि इंद्र यांच्या पुढाकाराने सर्व प्रमुख देव घाबरून आणि गोंधळून पळून गेले.

निजैरदूषितैरंगैर्दृष्ट्वा देवानुपद्रुतान् दंड्यानदंडितान्मत्वा चुकोप गणपुंगवः

आपल्या दोषरहित शरीरांनी देवांना त्रास दिला जात असल्याचे पाहून, आणि दोषींना शिक्षा होत नाही असे वाटल्याने, गणांचा प्रमुख संतापला.

ततस्त्रिशूलमादाय शर्वशक्तिनिबर्हणम् ऊर्ध्वदृष्टिर्महाबाहुर्मुखाज्ज्वालाः समुत्सृजन्

मग त्याने सर्व शक्तींना जिंकणारे त्रिशूल हातात घेतले, डोळे वर करून, बलवान हातांनी, तोंडातून ज्वाळा सोडत उभा राहिला.

अमरानपि दुद्राव द्विरदानिव केसरी तानभिद्रवतस्तस्य गमनं सुमनोहरम्

त्याने देवांनाही पळवून लावले, जणू सिंहाने हत्तींच्या कळपाला घालवले. तो पुढे सरकत असताना त्याची चाल अतिशय मनोहारी होती.

वाराणस्येव मत्तस्य जगाम प्रेक्षणीयताम् ततस्तत्क्षोभयामास महत्सुरबलं बली

वाराणसीत एखादा उन्मत्त माणूस जसा सर्वांचे लक्ष वेधून घेतो, तसा तो पाहण्यासारखा झाला. मग त्या बलाढ्याने देवांची मोठी सेना गडबडून टाकली.

महासरोवरं यद्वन्मत्तो वारणयूथपः विकुर्वन्बहुधावर्णान्नीलपांडुरलोहितान्

मोठ्या सरोवरात उन्मत्त हत्तींचा प्रमुख जसा रंग दाखवतो, तसा त्याने निळा, पांढरा आणि लाल असे अनेक रंग दाखवले.

विभ्रद्व्याघ्राजिनं वासो हेमप्रवरतारकम्

त्याने वाघाच्या कातडीचे वस्त्र परिधान केले होते, जे सोन्याच्या तारांनी सजवलेले होते.

व्यचरद्देवसंघेषु भद्रो ऽग्निरिव कक्षगः तत्र तत्र महावेगाच्चरंतं शूलधारिणम्

तो देवांच्या समूहात अग्नीप्रमाणे तेजस्वीपणे फिरत होता. इथे-तिथे, मोठ्या वेगाने, त्रिशूल घेऊन तो संचारत होता.

तमेकं त्रिदशाः सर्वे सहस्रमिव मेनिरे भद्रकाली च संक्रुद्धा युद्धवृद्धमदोद्धता

सर्व देवांना तो एकटाच जणू हजारांसारखा वाटत होता. आणि युद्धात उन्मत्त, संतप्त भद्रकाळी पुढे आली.

मुक्तज्वालेन शूलेन निर्बिभेद रणे सुरान् स तया रुरुचे भद्रो रुद्रकोपसमुद्भवः

तिने ज्वाळांनी पेटलेल्या त्रिशूलाने युद्धात देवांना भेदले. तिच्यासोबत रुद्राच्या रागातून जन्मलेला तो तेजस्वी दिसत होता.

प्रभयेव युगांताग्निश्चलया धूमधूम्रया भद्रकाली तदायुद्धे विद्रुतत्रिदशाबभौ

त्या युद्धात भद्रकाळी प्रकट झाली, तिचा तेज अग्नीच्या धुराने काळवंडलेल्या ज्वाळेसारखा डोलत होता, आणि ते पाहून देव घाबरून पळाले.

कल्पे शेषानलज्वालादग्धाविश्वजगद्यथा तदा सवाजिनं सूर्यं रुद्रान्रुद्रगणाग्रणीः

कल्पाच्या शेवटी शेषाच्या ज्वाळांनी जग जळून जाते तसे, त्या वेळी भद्रकाळी, रुद्रांची आणि त्यांच्या गणांची प्रमुख, घोड्यावर असलेल्या सूर्यावर तुटून पडली.

भद्रो मूर्ध्नि जघानाशु वामपादेन लीलया असिभिः पावकं भद्रः पट्टिशैस्तु यमं यमी

भद्रकाळीने खेळातच डाव्या पायाने सूर्याच्या डोक्यावर जोरात मारला; तलवारीने अग्नीवर हल्ला केला, आणि भाले फेकून यम आणि त्याच्या पत्नीकडे वळली.

रुद्रान्दृढेन शूलेन मुद्गरैर्वरुणं दृढैः परिघैर्निरृतिं वायुं टंकैष्टंकधरः स्वयम्

तिने रुद्रांना मजबूत त्रिशूळाने, वरुणाला जड गदांनी, निरृतिला लोखंडी दांड्यांनी, आणि वायुला तीक्ष्ण शस्त्राने मारले.

निर्बिभेद रणे वीरो लीलयैव गणेश्वरः सर्वान्देवगणान्सद्यो मुनीञ्छंभोर्विरोधिनः

गणाधिपतीने सहजपणे, युद्धात शंभूच्या विरोधात उभ्या असलेल्या सर्व देव आणि ऋषींच्या सैन्याचा नाश केला.

ततो देवः सरस्वत्या नासिकाग्रं सुशोभनम् चिच्छेद करजाग्रेण देवमातुस्तथैव च

मग त्या देवाने आपल्या नखाच्या टोकाने सरस्वतीच्या नाकाचा सुंदर टोक कापला, आणि देवमातेलाही तसंच केलं.

चिच्छेद च कुठारेण बाहुदंडं विभावसोः अग्रतो द्व्यंगुलां जिह्वां मातुर्देव्या लुलाव च

त्याने कुऱ्हाडीने अग्नीचा हात कापला, आणि सर्वांसमोर देवीच्या जिभेचा दोन बोटांचा भाग छाटला.

स्वाहादेव्यास्तथा देवो दक्षिणं नासिकापुटम् चकर्त करजाग्रेण वामं च स्तनचूचुकम्

त्याचप्रमाणे, देवाने स्वाहा देवीच्या उजव्या नाकपुडीचा भाग नखाच्या टोकाने कापला, आणि डाव्या स्तनाचा टोकही कापला.

भगस्य विपुले नेत्रे शतपत्रसमप्रभे प्रसह्योत्पाटयामास भद्रः परमवेगवान्

भद्रकाळीने, अतिशय वेगाने, भगाच्या मोठ्या कमळासारख्या डोळ्यांना जबरदस्तीने उपटून टाकले.

पूष्णो दशनरेखां च दीप्तां मुक्तावलीमिव जघान धनुषः कोट्या स तेनास्पष्टवागभूत्

त्याने धनुष्याच्या टोकाने पूषणाच्या चमकणाऱ्या, मोत्यांच्या माळेसारख्या दातांची ओळ फोडली, त्यामुळे तो नीट बोलू शकला नाही.

ततश्चंद्रमसं देवः पादांगुष्ठेन लीलया क्षणं कृमिवदाक्रम्य घर्षयामास भूतले

मग देवाने चंद्राला क्षणभर जणू काही तो किडा आहे असे समजून, आपल्या पायाच्या अंगठ्याने दाबून जमिनीवर घासले.

शिरश्चिच्छेद दक्षस्य भद्रः परमकोपतः क्रोशंत्यामेव वैरिण्यां भद्रकाल्यै ददौ च तत्

भद्रकाळीने प्रचंड रागात दक्षाचं डोकं कापलं आणि वैरिणी रडत असताना ते डोकं स्वतः भद्रकाळीला दिलं.

तत्प्रहृष्टा समादाय शिरस्तालफलोपमम् सा देवी कंडुकक्रीडां चकार समरांगणे

त्यामुळे ती देवी आनंदाने ते डोकं, ताडफळासारखे गोल, उचलून रणांगणात चेंडूच्या खेळासारखे खेळू लागली.

ततो दक्षस्य यज्ञस्त्री कुशीला भर्तृभिर्यथा पादाभ्यां चैव हस्ताभ्यां हन्यते स्म गणेश्वरैः

मग दक्षाची यज्ञपत्नी, जशी बाहुली आपल्या पतींसोबत असते तशी, गणाधिपतींनी पायांनी आणि हातांनी मारली.

अरिष्टनेमिने सोमं धर्मं चैव प्रजापतिम् बहुपुत्रं चांगिरसं कृशाश्वं कश्यपं तथा

अरिष्टनेमि, सोम, धर्म, प्रजापती, बहुपुत्र, आंगिरस, कृशाश्व आणि कश्यप—

गले प्रगृह्य बलिनो गणपाः सिंहविक्रमाः भर्त्सयंतो भृशं वाग्भिर्निर्जघ्नुर्मूर्ध्नि मुष्टिभिः

शक्तिशाली, सिंहासारख्या चालणाऱ्या गणांनी त्यांच्या गळ्यात पकडले, कठोर शब्दांनी धमकावले आणि मुठीने त्यांच्या डोक्यावर मारले.