शिवपुराणम्

स्थावरत्वमनुप्राप्यभक्तानुग्रहकारणात् ते दत्ताविष्णुभक्तेभ्यश्चतुर्वर्णेभ्य एव च

त्या अश्रूंच्या थेंबांनी झाडाचे रूप घेतले आणि भक्तांवर कृपा करण्यासाठी, ते विष्णूभक्तांना आणि चारही वर्णांतील लोकांना दिले गेले.

भूमौगौंडोद्भवांश्चक्रेरुद्राक्षाञ्छिववल्लभान् मथुरायामयोध्यायालंकायांमलये तथा

शिवाला प्रिय असलेले रुद्राक्ष पृथ्वी, पाणी आणि गौड देशातून तसेच मथुरा, अयोध्या, लंका आणि मलय या ठिकाणी उत्पन्न केले.

सह्याद्रौचतथाकाश्यांदशेष्वन्येषुवातथा परानसह्यपापौघभेदनाञ्छ्रुतिनोदनात्

सह्याद्री, काशी आणि इतर दहा ठिकाणी तसेच इतर प्रदेशांतही रुद्राक्ष निर्माण झाले. हे मोठ्या पापांचा नाश करणारे आणि वेदांतही गौरविलेले आहेत.

ब्राह्मणाःक्षत्रियावैश्याःशूद्राजाताममाज्ञया रुद्राक्षास्तेपृथिव्यांतुतज्जातीयाः शुभाक्षकाः

ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र — या चारही वर्णांनी आपल्या जातीप्रमाणे शुभ रुद्राक्ष धारण करावे, असे आज्ञा आहे.

श्वेतरक्ताः पीतकृष्णावर्णाज्ञेयाः क्रमाद्बुधैः स्वजातीयंनृभिर्धार्यं रुद्राक्षंवर्णतः क्रमात्

पांढरा, लाल, पिवळा आणि काळा — हे अनुक्रमे चार रंग मानावे. ज्ञानी लोक सांगतात की प्रत्येकाने आपल्या वर्णानुसार तो रंग असलेला रुद्राक्ष घालावा.

वर्णैस्तुतत्फलंधार्यंभुक्तिमुक्तिफलेप्सुभिः शिवभक्तैर्विशेषेणशिवयोः प्रीतयेसदा

भोग किंवा मोक्ष हवे असणाऱ्यांनी, विशेषतः शिवभक्तांनी, शिव आणि पार्वती यांच्या आनंदासाठी हे फळ मिळवणारे रुद्राक्ष नेहमी घालावेत.

धात्रीफलप्रमाणंयच्छ्रेष्ठमेतदुदाहृतम् बदरीफलमात्रंतुमध्यमंसंप्रकीर्तितम्

आवळ्याएवढ्या आकाराचा रुद्राक्ष श्रेष्ठ मानला जातो; बोराएवढा रुद्राक्ष मध्यम समजला जातो.

अधमंचणमात्रंस्यात्प्रक्रियैषापरोच्यते शृणुपार्वतिसुप्रीत्याभक्तानांहितकाम्यया

हे पार्वती, ज्यांना भक्ती नाही आणि जे इतरांचे वाईट चिंततात, त्यांच्यासाठी फक्त एकच मणी असलेली ही सर्वात नीच पद्धत सांगितली आहे. तू आनंदाने ऐक.

बदरीफलमात्रंचयत्स्यात्किलमहेश्वरि तथापिफलदंलोकेसुखसौभाग्यवर्धनम्

महोदये, जर तो मणी बोराच्या फळाएवढा असेल तरीही, तो लोकांना फळ देतो आणि सुख व भाग्य वाढवतो.

धात्रीफलसमंयत्स्यात्सर्वारिष्टविनाशनम् गुंजयासदृशंयत्स्यात्सर्वार्थफलसाधनम्

जर तो आवळ्याएवढा असेल तर सर्व संकटे नाहीशी होतात; आणि जर तो गुंजेच्या दाण्यासारखा असेल तर सर्व इच्छित फळ मिळते.

यथायथालघुःस्याद्वैतथाधिकफलप्रदम् एकैकतःफलंप्रोक्तंदशांशैरधिकंबुधैः

मणी जितका हलका तितके जास्त फळ मिळते; प्रत्येक मणी दहा पट अधिक फळ देतो असे ज्ञानी लोक सांगतात.

रुद्राक्षधारणंप्रोक्तंपापनाशनहेतवे तस्माच्चधारणीयोवैसर्वार्थसाधनोध्रुवम्

पाप नष्ट करण्यासाठी रुद्राक्ष धारण करावे असे सांगितले आहे; म्हणून सर्व मनोकामना पूर्ण करण्यासाठी ते नक्कीच घालावे.

यथाचदृश्यतेलोकेरुद्राक्षफलदः शुभः नतथादृश्यते ऽन्याचमालिकापरमेश्वरि

जशी रुद्राक्षाची माळ शुभ आणि फळदायक आहे, तशी दुसरी कोणतीही माळ या जगात दिसत नाही, हे परमेश्वरी.

समाःस्निग्धादृढाःस्थूलाःकंटकैःसंयुताःशुभाः रुद्राक्षाःकामदादेविभुक्तिमुक्तिप्रदाः सदा

हे देवी, जे रुद्राक्ष गुळगुळीत, मजबूत, जाड आणि काट्यांनी युक्त असतात, ते शुभ असतात आणि नेहमीच कामना, भोग आणि मुक्ती देतात.

क्रिमिदुष्टंछिन्नभिन्नंकंटकैर्हीनमेवच व्रणयुक्तमवृत्तंचरुद्राक्षान्षड्विवर्जयेत्

जे रुद्राक्ष किड्यांनी खराब झालेले, तुटलेले, फाटलेले, काट्याविना, जखमी किंवा वाकडे-तिकडे आहेत, ते टाळावेत.

स्वयमेवकृतद्वारंरुद्राक्षंस्यदिहोत्तमम् यत्तुपौरुषयत्नेनकृतंतन्मध्यमंभवेत्

ज्या रुद्राक्षात आपोआप छिद्र असते ते उत्तम मानले जाते; जे माणसाने प्रयत्न करून केले आहे ते मध्यम समजावे.

रुद्राक्षधारणंप्राप्तंमहापातकनाशनम् रुद्रसंख्याशतंधृत्वरुद्ररूपोभवेन्नरः

रुद्राक्ष धारण केल्याने मोठी पापे नष्ट होतात; आणि जर शंभर मणी घातले तर मनुष्य रुद्रासारखा होतो.

एकादशशतानीहधृत्वायत्फलमाप्यते तत्फलंशक्यतेनैव वक्तुं वर्षशतैरपि

जेव्हा एखादा अकराशे मणी घालतो तेव्हा त्याला जे फळ मिळते, ते शंभर वर्षांनीही पूर्णपणे सांगता येणार नाही.

शतार्धेनयुतेः पञ्चशतैर्वै मुकुटं मतम् रुद्राक्षैर्विरचेत्सम्यग्भक्तिमान्पुरुषो वरः

पाचशे पन्नास रुद्राक्षांनी बनवलेला मुकुट योग्य मानला जातो; भक्ताने तो नीट तयार करावा.

त्रिभिः शतैः षष्टियुक्तैस्त्रिरावृत्त्या तथा पुनः रुद्राक्षैरुपवीतं व निर्मीयाद्भक्तितत्परः

तीनशे साठ मणी, असे तीन वेळा घेऊन, भक्ताने श्रद्धेने उपवित तयार करावे.

शिखायांचत्रयंप्रोक्तंरुद्रक्षाणां महेश्वरि कर्णयोः षट् च षट्चैववामदक्षिणयोस्तथा

महोदये, शिखेला तीन रुद्राक्ष लावावेत आणि डाव्या-उजव्या कानाला प्रत्येकी सहा मणी घालावेत.

शतमेकोत्तरंकंठेबाह्वोर्वैरुद्रसंख्यया कूर्परद्वारयोस्तत्रमणिबंधेतथापुनः

कंठी आणि बाहूंना प्रत्येकी शंभर एक मणी रुद्रांच्या संख्येनुसार घालावेत; कोपराजवळ पुन्हा रत्न बांधावे.

उपवीतेत्रयंधार्यंशिवभक्तिरतैर्नरैः शेषानुर्वरितान्पञ्चसम्मितान्धारयेत्कटौ

शिवभक्तांनी तीन उपवित घालावेत; उरलेले मणी पाचच्या संख्येने कंबरेला घालावेत.

एतत्संख्याधृतायेनरुद्राक्षाः परमेश्वरि तद्रूपं तु प्रणम्यंहिस्तुत्यंसर्वैर्महेशवत्

हे परमेश्वरी, या प्रमाणे रुद्राक्ष घातलेल्या व्यक्तीला सर्वांनी महेशासारखे वंदन व स्तुती करावी.

एवंभूतंस्थितंध्यानेयदाकृत्वासनैर्जनम् शिवेतिव्याहरंश्चैवदृष्ट्वापापैः प्रमुच्यते

योग्य आसन घेऊन अशी मूर्ती ध्यानात धरली आणि 'शिव' असे उच्चारले, की त्या व्यक्तीचे सर्व पाप नष्ट होतात.

शतादिकसहस्रस्यविधिरेषप्रकीर्तितः तदभावेप्रकारोन्यः शुभः संप्रोच्यतेमया

हजाराहून जास्त रुद्राक्ष घालण्याची पद्धत सांगितली आहे; ती शक्य नसेल तर, दुसरी शुभ रीती मी सांगतो.

शिखायामेकरुद्राक्षंशिरसात्रिंशतंवहेत् पञ्चाशच्चगलेदध्याद्बाह्वोः षोडशषोडश

शिखेत एक रुद्राक्ष, डोक्यावर तीस, गळ्यात पन्नास आणि दोन्ही हातांवर सोळा- सोळा रुद्राक्ष घालावेत.

मणिबंधे द्वादशद्विस्कंधे पञ्चशतंवहेत् अष्टोत्तरशतैर्माल्यमुपवीतंप्रकल्पयेत्

मनगटावर बारा, खांद्यावर दोन आणि पाचशे रुद्राक्ष घालावेत; एकशेआठ रुद्राक्षांनी माळ व उपवित तयार करावा.

एवंसहस्ररुद्राक्षान्धारयेद्योदृढव्रतः तंनमंतिसुराःसर्वेयथारुद्रस्तथैव सः

जो दृढ निश्चयाने हजार रुद्राक्ष घालतो, त्याला सर्व देवता जसे रुद्राला वंदन करतात तसेच सतत सन्मान करतात.