शिवपुराणम्

यत्रत्रयंसदातिष्ठेदेतच्छुभतरंद्विजा तस्यदर्शनमात्रेणवेणीस्नानफलंलभेत्

जिथे हे तिन्ही नेहमी असतात, ते स्थान अत्यंत शुभ असते, हे द्विजांनो; फक्त ते पाहिल्यानेच त्रिवेणीस्नानाचे फळ मिळते.

शिवनामविभूतिश्चतथारुद्राक्ष एव च एतत्त्रयंमहापुण्यंत्रिवेणीसदृशंस्मृतम्

शिवनाव, विभूती आणि रुद्राक्ष — हे तिन्ही महान पुण्यदायक मानले गेले आहेत, आणि त्रिवेणीच्या संगमासारखेच आहेत.

एतत्त्रयंशरीरेचयस्यतिष्ठतिनित्यशः तस्यैवदर्शनंलोकेदुर्लभंपापहारकम्

ज्याच्या शरीरावर हे तिन्ही नेहमी असतात, अशा माणसाचे दर्शन या जगात दुर्मिळ असते आणि ते पापांचा नाश करणारे असते.

तद्दर्शनंयथावेणीनोभयोरंतरंमनाक् एवंयोनविजानातिसपापिष्ठोनसंशयः

जसे त्या दर्शनात आणि त्रिवेणीच्या संगमात काहीही फरक नाही, तसे हे ओळखत नाही तो नक्कीच मोठा पापी आहे.

विभूतिर्यस्यनोभालेनांगेरुद्राक्षधारणम् नास्ये शिवमयीवाणीतंत्यजेदधमंयथा

ज्याच्या अंगावर विभूती नाही, रुद्राक्ष नाही, किंवा ज्याच्या वाणीमध्ये शिवमयता नाही, त्याला नीच समजून त्याचा त्याग करावा.

शैवंनामयथागंगाविभूतिर्यमुनामता रुद्राक्षं विधिजाप्रोक्तासर्वपापाविनाशिनी

जशी गंगा शैव म्हणून ओळखली जाते आणि यमुना आदरणीय मानली जाते, तशीच विधिजांनी रुद्राक्ष सर्व पापांचा नाश करणारी म्हणून सांगितली आहे.

शरीरेचत्रयंयस्यतत्फलंचैकतःस्थितम् एकतोवेणिकायाश्चस्नानजंतुफलंबुधैः

ज्याच्या अंगावर ही तिन्ही वस्त्रे असतात, त्याला एकत्रित फळ मिळते; आणि एकाच वेणीत स्नान केल्याने जे फळ मिळते, ते ज्ञानी लोकांना माहीत आहे.

तदेवंतुलितंपूर्वंब्रह्मणाहितकारिणा समानं चैवतज्जातंतस्माद्धार्यंसदाबुधैः

पूर्वी ब्रह्मदेवाने हितासाठी हे समत्व ठरवले होते; त्यातून जे काही मिळते तेही समानच असते, म्हणून ज्ञानी लोकांनी ते नेहमी धारण करावे.

तद्दिनंहिसमारभ्यब्रह्मविष्ण्वादिभिःसरैः धार्यते त्रितयंतच्चदर्शनात्पापहारकम्

त्या दिवसापासून ब्रह्मा, विष्णु आणि इतर सर्वांनी हे तिन्ही वस्त्रे धारण केली; त्यांचे दर्शन पापांचा नाश करते.

ईदृशंहिफलंप्रोक्तंनामादित्रितयोद्भवम् तन्माहात्म्यंविशेषेणवक्तुमर्हसिसुव्रत

या तिन्ही नावांपासून जे फळ मिळते ते असे सांगितले आहे; हे सुशील, तू त्याचे महात्म्य विशेष करून सांग.

ऋषयोहिमहाप्राज्ञाः सच्छैवाज्ञानिनांमराः तन्माहात्म्यंहिसद्भक्त्याशृणुतादरतोद्विजाः

महाज्ञानी ऋषी आणि शैव आज्ञा जाणणारे देव, हे द्विजांनो, त्या महात्म्याचे भक्तीने आणि आदराने ऐकतात.

सुगूढमपि शास्त्रेषुपुराणेश्रुतिष्वपि भवत्स्नेहान्मया विप्राःप्रकाशः क्रियते ऽधुना

हे विप्रांनो, जरी हे गूढ शास्त्र, पुराणे आणि वेदांत लपलेले असले तरी, तुमच्यावरच्या प्रेमामुळे मी आता ते उघड सांगतो.

कस्तत्त्रितयमाहात्म्यंसंजानातिद्विजोत्तमाः महेश्वरंविनासर्वंब्रह्माण्डेसदसत्परम्

हे श्रेष्ठ द्विजांनो, या तिन्हींचे महात्म्य कोण जाणतो? महेश्वराशिवाय या ब्रह्मांडातील सर्व काही अस्थिर आणि खोटे आहे.

वच्म्यहंनाममाहात्म्यंयथाभक्तिसमासतः शृणुतप्रीतितोविप्राः सर्वपापहरंपरम्

मी आता भक्तीनुसार आणि संक्षिप्तपणे या नावाचे महात्म्य सांगतो; हे विप्रांनो, आनंदाने ऐका, कारण ते सर्व पापांचा श्रेष्ठ नाश करणारे आहे.

शिवेतिनामदावाग्नेर्महापातकपर्वताः भस्मीभवंत्यनायासात्सत्यंसत्यंनसंशयः

‘शिव’ हे नाव उच्चारल्यावर मोठ्या मोठ्या पापांचे पर्वतही अग्नीमध्ये सहज जळून जातात; हे खरे आहे, यात शंका नाही.

पापमूलानि दुःखानिविविधान्यपिशौनक शिवनामैकनश्यानिनान्यनश्यानिसर्वथा

शिवनावामुळे पापांची मुळे आणि अनेक प्रकारची दुःखे, हे शौनक, नष्ट होतात; इतर कोणत्याही उपायाने ती पूर्णपणे जात नाहीत.

सवैदिकः सपुण्यात्मासधन्यस्सबुधोमतः शिवनामजपासक्तोयोनित्यंभुविमानव

जो मनुष्य पृथ्वीवर नेहमी शिवनाव जपतो, तो वेदज्ञ, पुण्यात्मा, भाग्यवान आणि बुद्धिमान समजला जातो.

भवंतिविविधाधर्मास्तेषांसद्यःफलोन्मुखाः येषांभवतिविश्वासःशिवनामजपेमुने

ज्यांना शिवनावाच्या जपावर विश्वास आहे, त्यांचे सर्व धर्मकृत्ये त्वरित फळ देतात, हे मुनी.

पातकानिविनश्यंतियावंतिशिवनामतः भुवितावंतिपापानिक्रियंतेननरैर्मुने

शिवनावामुळे पापे नष्ट होतात आणि कमी होतात; पृथ्वीवर मनुष्यांच्या कृतीने पापे कमी होतात, हे मुनी.

ब्रह्महत्यादिपापानांराशीनप्रमितान्मुने शिवनामद्रुतंप्रोक्तंनाशयत्यखिलान्नरैः

ब्रह्महत्या यांसारख्या मोठ्या पापांचे ढीगही, हे मुनी, मनुष्यांनी शिवनाव लवकर जपल्याने पूर्णपणे नष्ट होतात असे सांगितले आहे.

शिवनामतरींप्राप्यसंसाराब्धिंतरंतिये संसारमूलपापानितानिनश्यंत्यसंशयम्

शिवनावाची नौका मिळवणारे संसाराच्या समुद्रातून पार जातात; त्यांचे संसारमूल पापे निःसंशय नष्ट होतात.

संसारमूलभूतानांपातकानांमहामुने शिवनामकुठारेणविनाशोजायतेध्रुवम्

हे महा-मुनी, संसाराच्या मुळातील पापांचा नाश निश्चितच शिवनावाच्या कुऱ्हाडीने होतो.

शिवनामामृतंपेयंपापदावानलार्दितैः पापदावाग्नितप्तानांशांतिस्तेनविनानहि

पापाच्या दावानळाने जळालेल्यांनी शिवनावरूपी अमृत प्यावे; पापाच्या अग्नीने पोळलेल्या लोकांना त्याशिवाय शांती मिळत नाही.

शिवेतिनामपीयूषवर्षवर्षधारापरिप्लुताः संसारदवमध्येपिनशोचंतिकदाचन

‘शिव’ हे नाव म्हणजे जणू अमृताचा वर्षावच आहे. ज्यांच्यावर हे नाव सतत बरसत असते, ते लोक संसाराच्या प्रचंड आगीत असले तरी कधीही दुःखी होत नाहीत.

शिवनाम्निमहद्भक्तिर्जातायेषांमहात्मनाम् तद्विधानांतुसहसामुक्तिर्भवतिसर्वथा

ज्यांच्या मनात ‘शिव’ नावावर मोठी भक्ती निर्माण होते, अशा महान लोकांना आणि त्यांच्या सोबत्यांनाही मुक्ती निश्चित मिळते.

अनेकजन्मभिर्येनतपस्तप्तंमुनीश्वर शिवनाम्निभवेद्भक्तिःसर्वपापापहारिणी

हे श्रेष्ठ ऋषी, अनेक जन्म तप केलेल्या माणसाला ‘शिव’ नावावरची भक्ती मिळते, जी सर्व पापे नष्ट करणारी असते.

यस्या साधारणं शंभुनाम्निभक्तिरखंडिता तस्यैवमोक्षः सुलभोनान्यस्येतिमतिर्मम

ज्याच्या मनात ‘शंभू’च्या नावावर अखंड, साधी भक्ती आहे, त्याला मुक्ती सहज मिळते; इतर कुणालाही नाही. माझा हा ठाम विश्वास आहे.

कृत्वाप्यनेकपापानिशिवनामजपादरः सर्वपापविनिर्मुक्तोभवत्येवनसंशयः

कोणी कितीही पापे केली असली, तरी ‘शिव’चे नाव श्रद्धेने जपल्याने तो सर्व पापांतून मुक्त होतो—याबद्दल काहीच शंका नाही.

भवंतिभस्मसाद्वृक्षादवदग्धायथावने तथातावंतिदग्धानिपापानिशिवनामतः

जशी जंगलात जळालेली झाडे राख होते, तशीच ‘शिव’च्या नावाने पापेही पूर्णपणे नष्ट होतात.